Van de leestafel

Deze informatiepagina bevat tips over boeken, tijdschriften, kranten, periodieken en websites die over historische onderwerpen gaan.


100ste update

Ter gelegenheid van de 100ste update van mijn website is op 6 oktober 2013 - voorlopig op proef - een facebookpagina geïntroduceerd onder de naam Archief Edward Bary.
Hopelijk is hiermee de mogelijkheid geopend om (meer) met mijn bezoekers te communiceren. Hoe ik dat ga invullen en gebruiken, zal de komende tijd blijken.

Mijn website bestaat nu 6 jaar, gestart op 30 september 2007. Ik beleef er veel plezier aan.

Met regelmaat plaats ik nieuwe foto’s, artikelen en speciale thema’s. Eén à twee keer per maand vermeld ik dat in een updatebericht op de pagina Updates. Een “vertaling” hiervan verschijnt in de vorm van een Nieuwsbrief (als pdf-bestand) die ik per mail toezend aan enkele regelmatige bezoekers. Dit is een (gratis) service voor bezoekers, die al wat bekend zijn met mijn website, een snelle quickscan dus voor de nieuw geplaatste onderwerpen of foto’s.

Ik heb nog veel materiaal (uit het analoge fotografietijdperk) in mijn archief liggen, dat gedigitaliseerd moet worden, met name het ”buitenland” moet nog aan bod komen. Daarom staan enkele zgn. landenknoppen nog “dicht”, d.w.z. de navigatie er naar toe werkt niet, omdat er nog geen invulling staat. De komende tijd ga ik ook daaraan werken, ik vraag dus om uw geduld als er nog iets ontbreekt.

De spoorhobby is zéér veelzijdig; materieel, infrastructuur, seinwezen, railmuseumbedrijven, spoorgeschiedenis, etc. etc.. Heel veel onderwerpen maken de hobbybeleving boeiend, achter de computer, in boeken en tijdschriften, in andere archieven zoekend, maar ook “in het veld”. Mijn naviagtiestructuur heb ik daarom simpel gehouden. Ik heb gekozen voor een drietrapsnavigatie met knoppen:

  • 1e sleutel/knop zijn de landen die ik heb bezocht en waar (spoor)foto's gemaakt zijn;
  • daarna de spoorwegmaatschappijen/railmusea in die landen als 2e zoeksleutel, de knoppen bevatten de maatschappij-afkortingen, bij aanwijzen met de muis verschijnt de volledige naam
  • en als laatste trap per maatschappij de items/onderwerpen (diesel, elektrisch, stoom, infra, beveiliging, materieel, etc. etc.). Zo zijn diverse pagina's ontstaan.

Of deze navigatiestructuur toekomstbestendig is, zal moeten blijken. Veel pagina’s en thema’s bevatten vervolgpagina’s.
Daarnaast zijn speciale themapagina’s gemaakt waarin ik wat dieper op bijzondere onderwerpen inga. Bijvoorbeeld: de Leestafel (met boekbesprekingen), Achtergronden, Fotografie, Uitgelicht zijn specifieke pagina’s.

Ook is de behoefte gebleken om een zoekfunctie te starten met een index. Ook daaraan wordt gewerkt. Mijn website heeft geen gastenboek en ook geen bezoekersteller. Voor het eerste heb ik nu als alternatief een facebookpagina toegevoegd, en het tweede is alleen informatief voor mijzelf. Wel houdt mijn provider bezoekstatistieken bij; die laten een ruime belangstelling zien. Meer informatie is te vinden op de pagina Kijk- en Leeswijzer, klik hier.

Ik kreeg enkele felicitaties bij de verschijning van de 100ste update. Daarvoor mijn vriendelijke dank. Tenslotte maak ik graag één bijzondere felicitatie openbaar. Een fotobewerking van Henk Koster die symboliseert wat mij bezig houdt.

Fotobewerking naar een idee van Henk Koster.


NVBS Jaarkalender 2022

Voorplaat NVBS Jaarkalender 2022. De sneltram naar Ommoord kruist bij Rotterdam Alexander de NS-sporen. De opname van een onbekende fotograaf moet gemaakt zijn tussen 1984 en 1987. Tegenwoordig rijden hier de metrolijnen A: van Binnenhof naar Vlaardingen West en B: Nesselande – Hoek van Holland. Meer informatie over de ontwikkeling van de metro in Rotterdam, op Wikipedia, kijk hier. Het plan V treinstel is inmiddels ook al historie.
Een kalendercommissie bestaande uit René Platjouw, Bob Visser, John Krijgsman, Karel Hoorn en Sjoerd Bekhof buigt zich in elk voorjaar over een te maken selectie van foto’s en zij laten zich bijstaan door enkele voorbeschouwers.
De jaarkalender is uitgevoerd met ringomslagband in een veertien daags kalendarium met telkens een grote foto en een thematisch onderwerp dat in 3, veelal bijpassende, kleinere foto’s en verklarende tekst uitgebeeld wordt. Drukkerij Damen Grafia in Haarlem verzorgde de prima vormgeving en uitvoering.
De kalender is met het septembernummer aan de leden toegezonden.


NVBS Jaarkalender 2021

Voorplaat NVBS Jaarkalender 2021. Bij het voormalige station Amsterdam Weesperpoort vertrekken twee locomotieven met hun aanhang. Staatsspoor-locomotief 1084 met een goederentrein en locomotief 11 van de Gooische Stoomtram met een enkel rijtuig naar Laren. De zwart-witfoto van Bernhard Eilers werd ingekleurd door Peter Günther. De opname, afkomstig uit het gemeentearchief van Amsterdam is in 1912 of 1913 gemaakt.
Een kalendercommissie bestaande uit René Platjouw, Bob Visser, John Krijgsman, Karel Hoorn en Sjoerd Bekhof buigt zich in elk voorjaar over een te maken selectie van foto’s en zij laten zich bijstaan door enkele voorbeschouwers.
De jaarkalender is uitgevoerd met ringomslagband in een veertien daags kalendarium met telkens een grote foto en een thematisch onderwerp dat in 3, veelal bijpassende, kleinere foto’s en verklarende tekst uitgebeeld wordt. Drukkerij Damen Grafia in Haarlem verzorgde de prima vormgeving en uitvoering.
De kalender is met het septembernummer aan de leden toegezonden.


NVBS Jaarkalender 2020

Voorplaat NVBS Jaarkalender 2020. Foto: Karel Hoorn. Bij het Amsterdamse station Lelylaan kruisen de tramlijnen 1 en 17 metrolijn 50 en de Ringspoorbaan. Sprinter 2622 is juist langs het perron tot stilstand gekomen. Combino 2016 heeft als lijn 1 naar De Aker net de halte onder het station verlaten; 5 juli 2018.
Een kalendercommissie bestaande uit René Platjouw, Bob Visser, John Krijgsman, Karel Hoorn en Sjoerd Bekhof buigt zich in elk voorjaar over een te maken selectie van foto’s en zij laten zich bijstaan door enkele voorbeschouwers.
De jaarkalender is uitgevoerd met ringomslagband in een veertien daags kalendarium met telkens een grote foto en een thematisch onderwerp dat in 3, veelal bijpassende, kleinere foto’s en verklarende tekst uitgebeeld wordt. Drukkerij Damen Grafia in Haarlem verzorgde de prima vormgeving en uitvoering.
De kalender is met het septembernummer aan de leden toegezonden.


NVBS Jaarkalender 2019

Voorplaat NVBS Jaarkalender 2019. Foto: René Platjouw, gemaakt in Goor, Diepenheimseweg.
De jaarkalender is uitgevoerd met ringomslagband in een veertien daags kalendarium met telkens een grote foto en een thematisch onderwerp dat in 3, veelal bijpassende, kleinere foto’s uitgebeeld wordt. De kalender is met het septembernummer aan de leden toegezonden.


Op de Rails

Gepubliceerd op: dinsdag 14 september 2021

Het septembernummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 402 t/m 420, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Luchtvaart en spoorwegen”. De luchtvaart wordt meer en meer gezien als één van de veroorzakers van de klimaatverandering. Van de spoorwegen wordt verwacht dat zij, waar mogelijk, de functie van de luchtvaart overnemen. Zeker op de relatief korte afstanden binnen het Europese continent. Luchtvaart en spoorwegen hebben met elkaar te maken in het voor- en natransport naar en van de luchthavens, maar ook als alternatief voor het vliegen op die korte afstand. Immers, luchthavens en stations zijn nooit eindbestemmingen voor de reizigers, behalve voor wie er werken. Voor de korte afstand wordt serieus nagedacht over een nieuwe generatie van de Trans Europ Express, de TEE 2.0. Gerrit Nieuwenhuis beschrijft de luchthavens met spooraansluitingen, de treindiensten en hij komt met enkele suggesties voor enkele verbindingen die met dag- en nachttreinen ingelegd kunnen worden. In de komende jaren zal duidelijk worden of de spoorwegen kunnen profiteren van de politieke discussie over de luchtvaart en de gevolgen van het vliegen voor ons milieu. Een netwerk van TEE 2.0 is daarbij een mooi doel, aldus de auteur in zijn slotopmerking. Dit is vervolgdeel acht van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021”. Vorige delen verschenen in eerdere uitgaven van Op de Rails in 2021.
  • “De oude DE3’en en de Emmerlijn. Peter van der Vlist beschrijft twee overwegbotsingen van DE3’en op de Emmerlijn. In 1961, nu zestig jaar geleden, ging het daar op twee locaties op een vergelijkbare wijze behoorlijk mis: op 24 maart bij Zwolle en op 7 september bij Emmen. Behalve een ontsporing en een landing in een weiland betekende het ook in beide gevallen sloop ter plaatse. Er volgde een bakwisseling en de degradatie van een ABk tot Bk. De auteur beschrijft nog een andere onregelmatigheid: een ontsporing in Coevorden op 4 mei 1952, waarbij ook een DE3 betrokken was. Foto’s uit de archieven waaronder die uit het SNR geven niet eerder gepubliceerde beelden.
  • “De Indonesische spoorwegen na 1945”. Na de Japanse capitulatie in 1945 kwam het spoorwegbedrijf in Indonesië maar moeizaam op gang en direct begon een nieuwe oorlog: de strijd tegen de Nederlandse overheersing. Na het uitroepen van de onafhankelijkheid in 1949 ontstond door naasting een nieuw staatsspoorwegbedrijf, dat anno 2021 PT Kereta Api Indonesia heet. Bevolkingsgroei en een groeiend milieubewustzijn maken dat de spoorwegen in Indonesië nieuwe waardering krijgen en er geld vrijkomt voor investeringen. Auteurs Widoyoko en Gerard de Graaf beschrijven drie belangrijke episodes: de consolidatie en rehabilitatie (1950- 1960), een periode van moeilijke en gevaarlijke tijden (1960 – 1970) en de “Nieuwe Orde” (1970 – 1998). Met als afsluiting de spoorwegen in de 21e eeuw met een eigen spoorwegindustrie.
  • “Tram en post”. Het vervoer van post is jarenlang een belangrijke taak geweest van spoor- en tramwegen en in hun kielzog ook van busdiensten. Over het postvervoer per spoor is in Op de Rails al eerder geschreven. De tram vervulde een functie in verschillende schakels van de logistieke keten: als transportwijze van bulkpost, als vervoermiddel van post- en telegrambestellers en als rijdende brievenbus. Die laatste, zeer gewaardeerde service is in Amsterdam precies een halve eeuw geleden afgeschaft. Aanleiding voor een terugblik op het postvervoer per tram in Nederland en – beknopt – in andere landen. De lezer moet zich wel verplaatsen in het tijdperk zonder internet, zonder mobiel communicatieverkeer, maar wel in zeer betrouwbare systemen. Tim Boric en Marco Moerland nemen de lezer mee naar andere tijden.
  • “Kennis bij de NVBS”. De vereniging bestaat dit jaar negentig jaar. Aanleiding voor de redactie om in de komende uitgaven aandacht te besteden aan specifieke functies van de vereniging. De NVBS is kenniscentrum op tal van gebieden in het spoor- en tramwegwezen en een belangrijke drager ervan die met elkaar wordt gedeeld. Het verzamelen en ordenen van kennis op het gebied van spoor- en tramwegen is een belangrijk element en fundament voor de hobbyist zelf maar zeker ook in het belang van de NVBS daarbij. Een interview door Rudi Liebrand en Gerrit Nieuwenhuis met twee ereleden; Roef Ankersmit en Kees van de Meene over hun verzameld werk (sinds de jaren vijftig) en de systematische ordening daarvan.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • De Algemene Ledenvergadering zal worden gehouden op zaterdag 18 september 2021 in het Spoorwegmuseum in Utrecht (Maliebaanstation 16).
    • Verslag van het tramevenement in het Openluchtmuseum op 24 juli 2021 door Ronald Bokhove.
    • Lezers van Op de Rails krijgen een nieuwe puzzel voorgelegd: een treinreis maken waarbij 90 stations aangedaan worden in de kortst denkbare tijd op basis van de actuele dienstregeling, uiteraard met enige spelregels.
  • Boekbesprekingen: deze maand geen boekbesprekingen.
  • Op de achteromslag twee foto’s van een spoorse omgeving op 25 juli 1964 en op 24 april 2020: het opstel – en rangeerstation aan de zuidzijde van station Zwolle. Foto’s van Roef Ankersmit en Kees van de Meene.
  • De coverplaat toont een treinstel van de Arlanda Express die het centraal station van Stockholm verbindt met de luchthaven Arlanda; 6 februari 2018. Foto: Wouter Radstake. Het inzetje is een foto van Jeroen Doedel: de Amsterdamse drieasser 533 in het Openluchtmuseum in Arnhem op 24 juli 2021.

Bij deze septemberuitgave is voor de leden de NVBS Jaarkalender 2022 gevoegd.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: donderdag 19 augustus 2021

Het augustusnummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 350 t/m 368, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Fabrikanten van Europees spoorwegmaterieel”. Dit artikel van Wouter Radstake geeft een overzicht van de ontwikkeling en de huidige positie en het productenpalet van de fabrikanten van Europees spoorwegmaterieel. Daarbij komen de bouwers en hun locomotieven, goederenwagens, rijtuigen en treinstellen aan bod. Met bewezen technologie werden maatseries gemaakt voor de spoorwegmaatschappijen in verschillende Europese landen. Later concentreerden de materieelbouwers zich op de leveringen in eigen land en werden licenties voor bouw door anderen verleend. Pas sinds ongeveer twee decennia maken fabrikanten toonbankproducten, de zogenaamde platforms. Met diverse, kleurrijke foto’s en diverse tabellen, ingedeeld naar locomotieven, treinstellen, rijtuigen en goederenwagens wordt het overzicht compleet gemaakt. Dit is vervolgdeel zeven van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021”. Vorige delen verschenen in eerdere uitgaven van Op de Rails in 2021.
  • “Slijtvaste rails, een uitdaging”. Waar voorwerpen langs elkaar bewegen, vindt slijtage plaats. Ook bij het rollen van wielen op spoorrails. Bij toenemende belasting van het spoor neemt de slijtage toe. Jan Roos beschrijft de gevolgen van slijtage die altijd nadelig zijn voor de bedrijfsvoering. Vanaf het eerste vervoer over rails is gezocht naar middelen om de slijtvastheid van rails en wielen te vergroten. Een grote uitdaging voor de ingenieurs om steeds aan die vraag van het spoorbedrijf te kunnen voldoen. Van houten rails naar ruwijzer, gietijzer, smeedijzer en staal kent een lange geschiedenis. Met veel afbeeldingen.
  • “De vierassers van Göteborg”. Frans Kristensen neemt de lezer mee naar plaatsen waar vierassers nog in het straatbeeld te zien zijn: Milaan, Antwerpen en Göteborg.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • De Algemene Ledenvergadering zal worden gehouden op zaterdag 18 september 2021 in het Spoorwegmuseum in Utrecht (Maliebaanstation 16).
    • Uitslag en de prijzen van de Railquiz 2021.
  • Boekbesprekingen:
    • Paul van den Boorn bespreekt het boek “De Indische Mijnspoorwegen” van auteur Gerard de Graaf. Uitgeverij De Alk. NVBS Boekenreeks nr. 57. Uitvoering: 196 blz., met 210 afbeeldingen in zwart-wit en 47 kleurenfoto’s, 21 x 29,7 cm. Prijs € 34,90.
    • Kees Wielemaker bespreekt het boek “Stoom bij NS in de jaren dertig – Nederlandse stoomlocomotieven door Britse fotografen geportretteerd”. Auteur Hans van Poll. Uitgeverij WBooks. NVBS Boekenreeks nr. 58. Uitvoering: 192 blz., A4, circa 210 zwart-wit foto’s. Prijs € 34,95.
    • Pieter Michiels bespreekt het boek “De Zeeuwse Lijn” van auteur Jan van der Male. Uitgeverij Uquilair, 248 blz., 400 afbeeldingen in zwart-wit en kleur, 23 x 29 cm. Prijs € 42,00.
    • Gerard de Graaf bespreekt het boek “Traumberuf Dampflokheizer” van auteur Steffen Lüdecke. Uitgeverij EK-Verlag, 192 blz., A4-formaat, 344 afbeeldingen in zwart-wit en kleur. Prijs € 41,90.
  • Op de achteromslag twee foto’s van stations waar momenteel grote veranderingen plaatsvinden: Leeuwarden en Groningen. De stationshallen zijn fraaie monumenten. Leeuwarden heeft een standaard Staatsspoorstation uit 1863 (verbouwd in 1904), 23 augustus 2020. Groningen heeft een stationsgebouw in neo-renaissancestijl uit 1896, 4 maart 2017. Foto’s van Paul van Baarle.
  • De coverplaat toont een tram met twee gekoppelde vierassers in Göteborg, 7 juni 2009. Foto: Tim Boric. Het inzetje is een foto van Wouter Radstake: een omgeleide RBH-kolentrein onderweg van Moers naar Dillingen te Bacharach, linker Rheinstrecke, tussen Koblenz en Mainz, 3 maart 2021.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: vrijdag 16 juli 2021

Het julinummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 302 t/m 320, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied. In vier kaderteksten extra aandacht voor de actualiteit:
    • Modernisering van het VIRM-materieel,
    • Locomotieven 1600 veertig jaar in dienst,
    • De toekomst van het Britse spoorvervoer,
    • NS-dochter Abellio Rail Deutschland dreigt met faillissement wegens verliescijfers in onder meer het contract voor het Dieselnetz Sachsen-Anhalt. Ook andere contracten blijken verlieslatend te zijn.
  • “Transit door het buitenland – de opkomst en ondergang van de corridortrein” door Ronald Bokhove, 2e vervolgartikel (het eerste deel verscheen in het OdR-nummer van juni 2021). Ronald Bokhove beschrijft in een rondje door Europa diverse voorbeelden van corridortreinen. In dit deel onder meer de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog, corridortreinen in het gedeelde Duitsland en kampioen in transitverbindingen: Oostenrijk. John Krijgsman schreef een kadertekstbijdrage: “De slachting van Štrpci, de etnische zuivering in een corridortrein” in februari 1993, als de burgeroorlog in voormalig Joegoslavië en de deelrepublieken Herzegovina, Bosnië en Kroatië al volop woedt. Ter illustratie een kaartje van Dick van der Spek met enkele corridorverbindingen in Oostenrijk. Een tabel van het spoorboekje van de Deutsche Reichsbahn laat de dienstregeling “ohne Pass- und Zollcontrolle zien tussen Berlin – Breslau – Oppeln – Wien en Breslau – Mittelalde – Wien: het Deutscher Durchgangsreiseverkehr in de zomer van 1939; twee corridorverbindingen door het protectoraat Bohemen en Moravië. Dit is vervolgdeel zes van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021”. Vorige delen verschenen in eerdere uitgaven van Op de Rails in 2021.
  • “Sporen in dienst van de bezetter – Eisenbahnsperren rond Hoek van Holland”. Bij werkzaamheden voor het doortrekken van de metrolijn naar Hoek van Holland Strand kwamen eind 2020 restanten van bouwwerken naar boven, waaronder een bunker en een stuk betonnen muur. Het waren de nog tastbare restanten van de Atlantikwall, de Duitse verdedigingslinie langs de Europese kust. In de Tweede Wereldoorlog was er tussen de Atlantikwall en spoorlijnen een ambivalente relatie. Enerzijds waren spoorlijnen op logistiek vlak voor het Duitse leger onontbeerlijk, anderzijds verzwakten ze de verdediging. Christian Quist ging op zoek naar de rol en functies van het spoor in dit deel van de Hoekse Lijn en beschrijft o.a. enkele versperringen bij “Widerstandsnesten” en tragische ongevallen. De auteur is conservator en collectiebeheerder van het Atlantikwall-Museum Hoek van Holland.
  • “50 jaar HTM-trams in Leidschendam”. Dit jaar is het vijftig jaar geleden dat Leidschendam met de verlenging van HTM-lijn 6 opnieuw een tram kreeg. Tien jaar na de opheffing van de Blauwe Tram keerde de tram in 1971 in de gemeente terug, zij het over een heel andere route dan zijn voorgangers. Paul Muré vertelt erover, inclusief enkele persoonlijke herinneringen.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • De Algemene Ledenvergadering zal worden gehouden op zaterdag 18 september 2021 in het Spoorwegmuseum in Utrecht (Maliebaanstation 16). Agenda, toelichting en mededelingen van het hoofdbestuur in dit nummer.
  • Boekbesprekingen:
    • Rein Korthof bespreekt het boek “Baureihe 01 – Band 2. Der Star unter den Schnellzug-Dampflokomotiven der Deutschen Reichsbahn-Geselschaft van de auteurs Frank Lüdecke en Horst Troche. Uitgeverij EK-Verlag, 352 blz., met 600 afbeeldingen in zwart-wit en kleur, 210 x 297 mm. Prijs € 49,90.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoor editie 32” van de auteurs Marcel en Rob van Ee en Chris Westerduin., het inmiddels traditionele fotojaarboek met ontwikkelingen op het spoor. Uitgeverij De Alk, 144 blz., met 315 kleurenfoto’s, 1 zwart-witfoto en 1 tekening, 21 x 29 cm. Prijs € 31,90.
  • Op de achteromslag twee foto’s van de westzijde van het Amsterdamse Stationsplein, een beeldvergelijking met 55 jaar verschil: op 31 mei 1966 met verschillende tramtypes (in zwart-wit) en op 29 maart 2021 (in kleur). Foto’s van Frans Boom.
  • De coverplaat toont locomotief ÖBB 111 62123 als trekkracht van Railjet 769 Bregenz – Flüghafen Wien als corridortrein langs het Karmelietenklooster bij Niederaudorf ten zuiden van Rosenheim op 4 juni 2019. Foto: Wouter Radstake. Het inzetje is een foto van Tom Burnham: PCC-tramstel 1135 op de Graaf Willem de Rijkelaan in Leidschendam, 24 augustus 1974.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: donderdag 17 juni 2021

Het juninummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 254 t/m 273, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Transit door het buitenland – de opkomst en ondergang van de corridortrein”. Het verschil tussen een binnenlandse en een buitenlandse treinreis is op het eerste gezicht eenvoudig. Bij de laatste passeer je de staatsgrens en eindig je de reis in een andere land dan waaruit je vertrokken bent. Er zijn echter ook grensoverschrijdende reizen te maken waarbij begin- en eindstation in hetzelfde land liggen en de doorgaande trein door een buurland rijdt. Zo’n trein staat bekend onder de naam corridor- of transittrein. Vaak met bijzondere regelingen. Ronald Bokhove beschrijft in een rondje door Europa diverse voorbeelden. Ter illustratie twee kaartjes van Dick van der Spek met enkele corridorverbindingen in het Dreiländereck van Duitsland – Polen – Tsjechië rond Zittau en met Oost-Pruisen. Dit is deel zes van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021”. Vorige delen verschenen in Op de Rails januari 2021, februari 2021, maart 2021, april 2021 en mei 2021.
  • Het middenkatern bevat de Spoorkaart van Nederland 2021, zoals die door NS wordt opgemaakt. Voor de railquiz is de kaart enigszins “bewerkt”, dat wil zeggen er zijn enkele fouten aangebracht. De puzzelaars mogen deze zoeken en inzenden.
  • “Afscheid van de 11G- en 12G-trams”. De loopbaan van de karakteristieke BN-trams in Amsterdam komt met de buitendienststelling van de laatste 11G-wagens op lijn 5 te einde. Hans de Haan beschrijft de ontwikkeling van een aantal tradities die verbonden waren aan het GVB, het Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam.
  • “NVBS-beeldbank passeert de 100.000 – een blik in de archieven van de SNR”. René Jongerius, in zijn hoedanigheid als betrokken coördinator digitalisering, doet verslag op welke wijze de Stichting NVBS Railverzamelingen sinds 2010 een collectie heeft weten op te bouwen van enkele honderdduizenden afbeeldingen, negatieven, dia’s, afdrukken, eigen opnames van leden en door hen verzameld beeldmateriaal, wat door digitalisatie al voor een groot deel is samengebracht in een beeldbank en toegankelijk is geworden voor anderen. Een archief dat het raadplegen meer dan de moeite waard is en een schat aan informatie oplevert.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Lezersreacties op boeken en eerdere artikelen.
    • Bericht van de beheerder van de NVBS-winkel Karel Hoorn: De oude webwinkel gaat op 1 juli 2021 uit de lucht. De nieuwe is al enkele maanden in gebruik.
  • De Stichting NVBS-Excursies (SNE) bestaat dit jaar 25 jaar en dat heugelijke feit wordt gevierd: op zaterdag 24 juli wordt een evenement in het Openluchtmuseum van Arnhem georganiseerd waar de trams eveneens 25 jaar geleden hun eerste meters reden. De inschrijving voor dit jubileum-evenement staat open.
  • Boekbesprekingen:
    • Rein Korthof bespreekt het boek “Dampfbetrieb der DR, ein Streifzug von Nord nach Süd” van de auteur Hans Müller. Uitgeverij EK-Verlag, 192 blz., met 287 afbeeldingen in zwart-wit, 28 x 26 cm. Prijs € 45,00.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Stroomlijn op het spoor – Het eerste gestroomlijnde materieel van de Nederlandse Spoorwegen” van de auteur Carel van Gestel. Uitgeverij WBooks, 192 blz., met 358 afbeeldingen, waarvan 69 in kleur, 21 x 28 cm. Prijs € 34,95.
    • Rob de Vries bespreekt het boek “U-Bahn, S-Bahn & Tram in London” van de auteur Andrew Phipps, Duits/Engels, Uitgeverij Robert Schwandl Verlag, 160 blz., ca. 300 afbeeldingen, 167 x 237 mm. Prijs € 19,50 afgehaald en € 24,50 per postzending.
  • Op de achteromslag twee foto’s uit de gedigitaliseerde collectie van SNR: een zwart-wit fabrieksfoto van stoomlocomotief HSM 22 “Holland” (Borsig Berlijn uit 1866, behorend tot de eerste generatie normaalspoorlocomotieven van de HSM en een kleurrijke foto uit het digitale fotografie-tijdperk: een lege ertstrein nabij Boxtel van Ad Boer op 6 april 2010 met drie locs serie 6400, een contrast van de voortschrijding van de techniek.
  • De coverplaat toont motorwagen M67 met bijbehorende houten rijtuigen van de RTM, in actie bij vertrek uit Ouddorp. Foto: Jan de Bruin, 1 juni 2019. Het inzetje is een foto van Werner Bleeker: 12G-tram 825 (BN) van het GVB op lijn 16 bij de halte Haarlemmermeerstation, nog aan het begin van zijn tramloopbaan.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: woensdag 19 mei 2021

Het meinummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 206 t/m 224, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied. In een kadertekst: “Wink-treinstellen” in dienst. Op 12 april begon de inzet in de reizigersdienst; ze rijden vanuit Leeuwarden naar Stavoren, Harlingen Haven en Groningen. De naam Wink (fabrikant Stadler) staat voor “Wandelbarer Innovativer Nahverkehrs Kurzzug.
  • “Tram en Stadtbahn in Bonn”. Bonn heeft een afwisselend tram- en Stadtbahnbedrijf, dat ontstaan is uit vier uiteenlopende voorgangers: twee trambedrijven, een Kleinbahn en een spoorwegbedrijf. De afwisseling is minder groot dan vroeger, maar veel lijnen hebben nog wel een eigen karakter behouden. Voordeel is dat Bonn vanuit een groot deel van Nederland als dagtocht te doen is. Een bijdrage van Maurits van den Toorn. Het verhaal sluit aan op het artikel over Keulen in OdR 2019-06 en 07.
  • “Neue Bahnen braucht das Land” – 25 jaar Regionalisierung”. Begin jaren negentig kampten zowel Deutsche Reichsbahn (DR) als Bundesbahn (DB) met grote schulden en achterstand in onderhoud en modernisering, zowel in “oost” als “west”. Verbetering in het regionale reizigersvervoer moest vooral komen van decentralisatie. Deze Regionalisierung geldt als meest succesvolle onderdeel van de Bahnreform. Een volledige beschouwing levert voldoende stof voor meerdere dissertaties; dit artikel van auteur Frans Blanker-Halstein beperkt zich tot een globale rondgang langs diverse deelaspecten. De titel refereert aan een lied van zangeres Ina Deter uit 1982 (“Neue Männer braucht das Land”) die tot op heden in verschillende verbasteringen voorkomt in de Duitse spreektaal, meestal als een verzuchting. Behandeld worden onder meer het Europees beleid, de Bahnreform, Regionalisierung, de voorbereiding en eerste ervaringen, concentratie, nieuw materieel, lease en financiering van materieel, infrastructuur en personeel. `De auteur sluit af met een antwoord op de bereikte resultaten: het heeft vooral tot een grotere variatie en een nieuwe bloei voor het regionale spoorvervoer geleid. Dit is deel vijf van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021”. Vorige delen verschenen in Op de Rails januari 2021, februari 2021, maart 2021 en april 2021.
  • “De goederendienst in Nederland – de stand van zaken in april 2021”. Het afgelopen jaar was voor het railgoederenvervoer niet eens zo’n slecht jaar als door de corona-pandemie verwacht werd. Het aantal treinkilometers van treinen in, naar of van Nederland is weliswaar met 4% afgenomen, maar de verschillen tussen de sectoren zijn groot. Een vrijwel gelijk aantal containers, maar minder bulkgoederen en autovervoer. Emiel de Block maakt een rondgang bij de huidige en nieuwe cargovervoerders.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Info over opening Winkel, Bibliotheek.
    • Lezersreacties op boeken en eerdere artikelen.
    • Mutaties in het Hoofdbestuur.
  • De Stichting NVBS-Excursies (SNE) bestaat dit jaar 25 jaar en dat heugelijke feit wordt gevierd: op zaterdag 24 juli wordt een evenement in het Openluchtmuseum van Arnhem georganiseerd waar de trams eveneens 25 jaar geleden hun eerste meters reden. Het doorgaan van het evenement is uiteraard nog onder voorbehoud van het afbouwen van de coronamaatregelen. In Op de Rails van juni en in NVBS Actueel van 28 mei volgen meer details. Aanmelden kan ook via de website begin juni.
  • Boekbesprekingen:
    • Tim Goorman bespreekt het boek “Locomotieven NS-series 100 en 200” van de auteur Martin van Oostrom. Uitgeverij Uquilair, 286 blz., met ruim 400 foto’s, 30 x 24 cm. Prijs € 49,90.
    • Vooraankondiging: in mei verschijnt bij Uitgeverij De Alk als deel 57 in de NVBS-boekenreeks de titel “De Indische Mijnspoorwegen” van auteur Gerard de Graaf. A4-formaat, 200 blz., circa 230 foto’s in zwart-wit en kleur. Prijs € 34,90.
    • Vooraankondiging: op 2 juni verschijnt bij Uitgeverij Wbooks als deel 58 in de NVBS-boekenreeks de titel “Stoom bij de NS in de jaren dertig, Nederlandse stoomlocomotieven door Britse fotografen geportretteerd”, auteur Hans van Poll, A4-formaat, 192 blz., circa 200 zwart-wit foto’s. Prijs € 34,95.
    • Op pagina 251 meer nieuwe boeken.
  • Op de achteromslag twee foto’s van Paul van Baarle en Remy den Hartog: contrasten in het noorden. Oude en nieuwe dieseltreinen. DE2-treinstel 76 in Harlingen Haven op 2 juni 1980 en Wink-treinstel 610 bij Sneek Noord op 13 april 2021.
  • De coverplaat toont een 15G-tram op lijn 5, kruispunt Paulus Potterstraat/Van Baerlestraat in Amsterdam op 31 maart 2021, foto van Maurits van den Toorn. Het inzetje laat Lint41-treinstel VT 810 van de Harz-Elbe-Express zien in Thale (Duitsland) op 21 augustus 2007, foto Bert Stortenbeker.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: maandag 12 april 2021

Het aprilnummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 158 t/m 176, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied. In een kadertekst een samenvatting van het Jaarverslag 2020 van NS (gepresenteerd op 25 februari 2021).
  • “Liberalisering van het Europese railgoederenvervoer”. Auteur Wouter Radstake beschrijft de liberalisatie van het goederenvervoer per spoor, die door de Europese Economische Gemeenschap (EEG), tegenwoordig bekend onder de naam Europese Unie (EU), werd vastgelegd en uitgegeven in Richtlijn 91/440/EEG op 29 juli 1991. Wat bracht dit liberalisatieproces, hoe gingen (Europese) overheden, in het bijzonder de Nederlandse overheid, hiermee om en wat betekende dit voor nieuwe vervoerders? Het stimuleren van het railgoederenvervoer werd door de Europese Unie en de lidstaten van groot belang geacht om scherper geformuleerde doelstellingen op het gebied van milieu, de veiligheid, de kwaliteit, het marktbereik en uiteindelijk gezonde financiën te bereiken. En wat betekende de scheiding tussen infrastructuur en exploitatie voor de oorspronkelijke vervoerders en de overheid? In dit vervolgdeel wordt ingezoomd op de strategieën, het wagenladingvervoer en de vraag of de liberalisatie nu echt werkt, c.q. gewerkt heeft. Heeft dit laatste tot succes geleid of heeft het gefaald? In een kadertekst een bijdrage van Marijn L. Vocke over de capaciteitsaanvragen en de ervaringen van een internationale machinist. Dit is deel vier van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021”. Vorige delen verschenen in Op de Rails januari 2021, februari 2021 en maart 2021.
  • “Een nieuw station voor New Delhi”. In maart 2020 kondigde de Indiase overheid het voornemen aan om het station van New Delhi geheel te renoveren wat vrijwel betekende volledige sloop en nieuwbouw. Henry van Amstel zag hierin aanleiding om het verhaal te vertellen van het huidige centraal station van New Delhi dat het bijna honderd jaar heeft volgehouden. Nieuwe blikvanger zal zeker de indrukwekkende hoge kap over alle sporen en perrons worden.
  • “De tram in Straatsburg vroeger en nu”. Na een lange afwezigheid werd in Straatsburg de tram eind vorige eeuw met succes in ere hersteld. Na enige politieke strijd in de jaren tachtig werd besloten een nieuw tramnet aan te leggen in de stedelijke agglomeratie, inclusief de stad Kehl aan de Duitse kant van de Rijn, waarop fraaie en comfortabele trams een frequente dienst onderhouden. Een overzicht van de historische tram en de baanbrekende invoering van de nieuwe tram sinds 1994 in een artikel van Hans de Jonge. Ter illustratie een netkaartje van Straatsburg anno 2021.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Info over opening Winkel, Bibliotheek en SNR.
    • Lezersreacties op boeken en eerdere artikelen.
  • Boekbesprekingen:
    • Rein Korthof bespreekt het boek “Bureihe 01 – Band 1. Der Star unter den Schnellzug-Dampflokomotiven der Deutschen Reichsbahn-Gesellschaft” van de auteurs Frank Lüdecke en Horst Troche. Uitgeverij EK-Verlag, 344 blz., 498 afbeeldingen in zwart-wit en kleur, 210 x 297 mm. Prijs € 49,90.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Trams 2021” van de auteurs B.A. Schenk en M.R. van den Toorn. Uitgeverij De Alk, 272 blz., 15 x 21 cm, 300 kleurenfoto’s en 1 kaartje. Prijs € 19,90 afgehaald en € 22,90 per postzending.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoorwegen 2021 – 41e editie” van de auteur Richard Latten. Uitgeverij De Alk, 816 blz., 15 x 21 cm, 820 kleurenfoto’s. Prijs € 29,90.
  • Op de achteromslag twee foto’s van Tim Boric en Thierry Hamal: Trambestuurders groeten elkaar onderweg, een overal in de wereld gebruikelijk ritueel; op 15 maart 2016 op het tramplatform bij het Centraal Station in Den Haag en op 9 maart 2010 in de Tataarse hoofdstad Kazan.
  • De coverplaat VIRM 8610 bij Hoofddorp op 30 december 2020, foto Hans Westerink. Het inzetje laat de moderne tram in het oude centrum van Straatsburg zien, 12 juli 2004. Foto Maurits van den Toorn.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: zondag 14 maart 2021

Het maartnummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 106 t/m 124, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Liberalisering van het Europese railgoederenvervoer”. Auteur Wouter Radstake beschrijft de liberalisatie van het goederenvervoer per spoor, die door de Europese Economische Gemeenschap (EEG), tegenwoordig bekend onder de naam Europese Unie (EU), werd vastgelegd en uitgegeven in Richtlijn 91/440/EEG op 29 juli 1991. Wat bracht dit liberalisatieproces, hoe gingen overheden, in het bijzonder de Nederlandse overheid, hiermee om en wat betekende dit voor nieuwe vervoerders? Het stimuleren van het railgoederenvervoer werd door de Europese Unie en de lidstaten van groot belang geacht om scherper geformuleerde doelstellingen op het gebied van milieu, de veiligheid, de kwaliteit, het marktbereik en uiteindelijk gezonde financiën te bereiken. En wat betekende de scheiding tussen infrastructuur en exploitatie voor de oorspronkelijke vervoerders en de overheid? In een kadertekst komt meer specifiek ook de doorgaande tractie op de Rijn-Alpen-corridor ter sprake. In een tabel worden alle (huidige) spoorgoederenvervoerders in Nederland opgesomd. Wordt vervolgd. Dit is deel drie van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021”. Vorige delen verschenen in Op de Rails januari 2021 en februari 2021.
  • “De stamboom van de NS 1200”: 2e vervolgartikel (deel 1 verscheen in Op de Rails 2021-02). Vanaf 1951 nam NS 25 elektrische locomotieven in dienst, gebouwd door Heemaf en Werkspoor op basis van een ontwerp en in licentie van de Amerikaanse bedrijven Baldwin en Westinghouse. Het werd hier bekend als de serie 1200. Peter van der Mark verdiepte zich in de achtergronden van de 1200’en en de verwantschap met andere locomotiefseries met karakteristieke neuzen die de Amerikaanse industrie aan Europese afnemers leverde na de tweede wereldoorlog. In dit deel komen soortgelijke types uit de stamboom aan bod: Spaanse zusters (Renfe 278) en Chileense verwanten (E-30 en E-32).
  • “Van Dubbelrail naar Amsteltram”. De Amstelveenlijn, dertig jaar geleden aangelegd als combinatie van sneltram en stadstram tussen station Amsterdam Zuid en Amstelveen Zuid, is de afgelopen twee jaar vernieuwd en verbouwd. Aan de ene kant ingekort, aan de andere kant later verlengd: met de komst van tramlijn 25 als de opvolger van sneltram 51 is een verbinding herboren die een lange en gecompliceerde voorgeschiedenis heeft. Tim Boric beschrijft de rode draden in de geschiedenis: met name de kwestie “wel of geen metro” en andere vraagstukken, zoals herbezinning op (te maken) keuzes, de lijnvoering en verbouwingen. Diverse foto’s en kaartjes illustreren de perikelen op en rond de Amsterdamse Zuidas.
  • De archieven van de Stichting NVBS Railverzamelingen (SNR) zijn een onuitputtelijke bron voor historie en interessante ontwikkelingen op vervoersgebied. “Vacantiekaarten” is er zo een: voordat de NV Nederlandsche Spoorwegen op 1 januari 1938 tot stand kwam en zelfs lang voor de overeenkomst van voorgangers HSM en SS inzake een gezamenlijk reizigerstarief in 1911, waren al vakantiekaarten te koop. Vermoedelijk een uitvinding van de spoorwegmaatschappijen SS en door haar samen met de NCS en later ook de NBDS uitgegeven. Gerrit C. van Straaten diepte uit het archief bijzondere reisdocumenten op (uit de collectie Spoorwegvervoerbewijzen).
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Lezersreacties op vorige artikelen, hersporingen
    • Vernieuwde webwinkel.
    • Nieuws van de NVBS-afdeling modelbouw.
  • Boekbesprekingen:
    • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “U-Bahn, S-Bahn & Tram in Hamburg” van de auteur Robert Schwandl. Uitgeverij Verlag Schwandl, 144 blz. Duits/Engels, 167 x 237 mm., ca. 300 afbeeldingen. Prijs € 19,50 afgehaald en € 24,95 per postzending.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Helvetia 2010-2020” van de auteur Wesley van Drongelen. Uitgeverij Lycka till Förlag, 156 blz., A4, 326 kleurenfoto’s en 1 kaartje. Prijs € 39,95.
  • Op de achteromslag twee foto’s van Marco Moerland en Richard Carels : sneewbestrijding in Rotterdam en Amsterdam met museummaterieel: pekelen en borstelen van de tramrails. De recente sneeuwval in het weekend van 7 februari 2021 bracht bijzonder materieel op de trambaan.
  • De coverplaat laat de eloc 1221 zien onderweg met een keteltrein bij Ellecom op 9 september 1979. Het inzetje laat de halte Van Boshuizenstraat in Amsterdam zien met BN-motorwagen 909 op lijn 5 en het CAF-koppel 3009 + 3010 op lijn 25 op 19 december 2020. Beide foto’s van Tim Boric.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: maandag 15 februari 2021

Het februarinummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 50 t/m 68, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Nachttreinen van en naar Nederland”. Na de Tweede Wereldoorlog werd in tien jaar een uitgebreid net van nachttreinen naar en van Nederland opgebouwd, dat meer dan dertig jaar in stand bleef. Vanaf 1989 begon een teruggang, totdat NS in 2007 de laatste nachttrein ophief. DB liet vanaf dat jaar nog drie nachttreinen naar Nederland rijden, maar hief deze in 2016 op. In 2021 rijdt Nightjet weer een nachttrein naar Innsbruck en Wenen. In het artikel geeft auteur Aad Rühl een overzicht sinds 1946 van de nachttreinen en de koersrijtuigen die in of van nachttreinen overgingen om hun eindbestemming te bereiken. Beschreven wordt hoe de ontwikkelingen zich in de naoorlogse periode hebben voorgedaan, de teruggang en de redenen voor de uiteindelijke neergang. Ook de verdeling van de kosten en opbrengsten en het comfort komen aan bod. Robert Kloos (opleider bij Wagons Lits) beschrijft in een kadertekst het fenomeen “slaapwagenconducteur” een functie die onlosmakelijk verbonden was met de nachttreinen. Ter illustratie zijn overzichtelijke netkaartjes opgenomen. Er lijkt een herleving op komst te zijn die ook gevoed wordt door klimaatdoelstellingen. Dit is deel twee van een artikelserie over “Het Europees jaar van het spoor – 2021” , deel 1 verscheen in Op de Rails januari 2021 (introductie door Gerrit Nieuwenhuis).
  • “De stamboom van de NS 1200”. Vanaf 1951 nam NS 25 elektrische locomotieven in dienst, gebouwd door Heemaf en Werkspoor op basis van een ontwerp en in licentie van de Amerikaanse bedrijven Baldwin en Westinghouse. Het werd hier bekend als de serie 1200. Samen met de Renfe-serie 278 waren zij een unicum: de enige naoorlogse elektrische locomotieven die de Amerikaanse industrie aan Europese afnemers leverde. Peter van der Mark verdiepte zich in de achtergronden van de 1200’en en de verwantschap met andere locomotiefseries met karakteristieke neuzen. Dit artikel beschrijft (in twee delen) de historische achtergrond van de series NS 1200, Renfe 278 en de verre verwanten E-30 en E-32 van de Chileense Staatsspoorwegen. In dit eerste deel terug naar het begin rond 1900 en de latere decennia in Amerika.
  • “Varende treinen”. Het 12e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014, augustus 2014 en januari en augustus 2015, april 2016 en april 2017, maart en september 2018, februari 2019) door John Krijgsman. In dit deel komen de treinveerdiensten tussen het Europese en het Aziatische (Anatolische) deel van Turkije in beeld, kortom de oversteek over de Bosporus en de Zee van Marmara. De spoorlijnen en treinveerdiensten rond Istanbul (Zee van Marmara) komen in beeld. Ter illustratie netkaartjes van Dick van der Spek.
  • “U-Bahn en tram in Frankfurt (Main)”. Maurits van den Toorn beschrijft de ontwikkelingen van de U-Bahn en tram in Frankfurt (Main). Vooral de beginperiode van de tram was nogal ingewikkeld vanwege de vele verschillende bedrijven. De recentere geschiedenis is nauwelijks simpeler: materieelsoorten die op beide netten reden en de vele verbouwingen die daarvoor nodig waren. Het 2e vervolgartikel over dit thema (eerste deel verscheen in nummer van januari 2021) met o.a. ontwikkelingen over het materieel.
  • Deze uitgave bevat de traditionele jaarlijkse “Materieeloverzichten Nederland”, de stand per 1 januari 2021 van railvoertuigen van de diverse vervoerders, op de pagina’s 96 t/m 99.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Vacatures in het hoofdbestuur en Winkel.
    • Oproep door de kalendercommissie: insturen foto’s voor de jaarkalender 2022.
    • Aanvullingen en errata bij de kalender 2021.
    • Kennismaken met NVBS Actueel.
    • Enkele lezersreacties naar aanleiding van eerdere artikelen.
  • Boekbesprekingen:
    • Pieter Michiels bespreekt het boek “Rondom de Dom – deel 1” van de auteur Sicco Dierdorp. Uitgeverij Lycka till Förlag, 160 blz., 27 x 21 cm, 170 kleurenfoto’s. Prijs € 37,50.
  • Op de achteromslag twee foto’s van Durk Houtsma en Hans Scherpenhuizen. Ex-NS – loc 2454 op 9 januari 2021 rangerend bij Koole Minerals in Pernis met een lege dieselolietrein en ter vergelijking, loc 2491 met een lege olietrein naar Schoonebeek in juni 1976 bij de passage te Rotterdam Waalhaven.
  • De coverplaat laat de Amsterdamse 12G-tram 838 zien in de Sarphatistraat als lijn 19 bij de halte Weesperplein op 2 januari 2021, laatste dag waarop dit tramtype in dienst was. Foto Paul van Baarle. Het inzetje toont Integral-treinstel VT105 van Bayerische Oberlandbahn in Mettman-Stadtwald op 28 december 2020, ter vervanging van Talent-treinstellen Baureihe 643. Foto van Frans Blanker-Halstein.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: maandag 18 januari 2021

Het januarinummer 2021 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Het eerste nummer van 2021 begint met een voorwoord van voorzitter Marius Hekker. Terugblik op het coronajaar 2020 (met vele beperkingen in ons verenigingsleven) en plannen voor de toekomst. Ter afsluiting een toepasselijk gedicht van Hein Pragt ter inspiratie of waaruit hoop of steun geput kan worden.
  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 3 t/m 20, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “2021: Het Europees jaar van het spoor”. De Europese Unie heeft 2021 uitgeroepen tot het Europees Jaar van het Spoor. In verschillende lidstaten zullen evenementen plaatsvinden om het spoor als duurzaam en aantrekkelijke vorm van vervoer van zowel reizigers als goederen onder de aandacht te brengen. Gerrit Nieuwenhuis beschrijft wat dit betekent in het Europese spoorwegbeleid, zowel in het reizigersvervoer als in het goederenvervoer, die veelal nog gestoeld waren op nationale spoorwegmaatschappijen. In Op de Rails zal met een serie artikelen in de jaargang 2021 aandacht besteed worden aan de ontwikkelingen, zoals enkele deelmarkten van het reizigersvervoer: de nachttreinen, de regionalisering, corridortreinen en het grensverkeer. Ook het goederenvervoer komt in een artikel aan de orde. De harmonisatie zal behandeld worden in artikelen over operabiliteit, de EU-corridors, milieuaspecten van het materieel en de ontwikkelingen van materieelbouwers in Europa. De spoorwegen zullen een belangrijke bijdrage moeten (gaan) leveren in het bereiken van de klimaatdoelstellingen in Europa. In dit deel een voorbeschouwing van de ontwikkelingen zoals die vooral na de Tweede Wereldoorlog zijn ontstaan en geleid hebben tot nationale spoorwegmaatschappijen (de NS vanaf 1938 als opvolger van de belangengemeenschap tussen HIJSM en SS). Vanaf 1990 zijn verschillende maatregelen genomen om de structuur van de spoorwegmarkt te veranderen waarbij vooral de vrije marktwerking, de overheidsbemoeienis (als opdrachtgever en concessieverlener) en de aanbestedingen een rol zijn gaan spelen.
  • “Transport Express Régional (TER) – De regionalisering van het treinvervoer in Frankrijk”. “De trein van Périgueux naar Agen vertrekt om 5.37 uur. Uw volgende rechtstreekse reismogelijkheid is om 11.51 uur”. Het clichébeeld van de slechte treinverbindingen op het Franse platteland bestaat nog steeds, maar je moet er tegenwoordig wel gericht naar zoeken. Er is veel verbeterd. Daarvoor moest de afgelopen veertig jaar veel politieke strijd geleverd worden. Paul van den Boorn beschrijft in dit artikel de moeizame weg naar de regionalisering van het Transport Express Régional (TER) aan de vooravond van de eerste aanbestedingen. Op pagina 29 de TER in cijfers (per september 2020) inclusief het materieel. Een overzicht op pagina 33 geeft de belangrijkste regio’s met het bijbehorende TER-netwerk naar de situatie in 2018.
  • “U-Bahn en tram in Frankfurt (Main)”. Maurits van den Toorn beschrijft de ontwikkelingen van de U-Bahn en tram in Frankfurt (Main). Vooral de beginperiode van de tram was nogal ingewikkeld vanwege de vele verschillende bedrijven. De recentere geschiedenis is nauwelijks simpeler: materieelsoorten die op beide netten reden en de vele verbouwingen die daarvoor nodig waren. De auteur komt toch tot een verhelderend overzicht. Ter illustratie een netkaartje naar de situatie in 2021 (wordt vervolgd).
  • “Het spoor in 1849 – Een blik in de archieven van de SNR”. De lezer zal zich even moeten verplaatsen naar het jaar 1849: met vier dagelijkse treinritten tussen Amsterdam en Rotterdam vice versa via de Oude Lijn, met extra tussenslagen tot/van Haarlem (vanaf Amsterdam) en van/tot Den Haag (vanaf Rotterdam) was het dagelijkse aanbod van treinen van de HSM wel bereikt. En de rit duurde maar liefst twee uur en 45 minuten, de sneltrein (die enkele onderweg stations oversloeg) deed er kwartier korter over. Het artikel van Dirk Eveleens Maarse begint trouwens met een “Prozastukje voorkomende in een der jaargangen van den Almanak voor Hollandsche Blijgeestigen”: de op rijm gestelde avonturen van een treinreiziger die in de hete zomer van 1848 van Den Haag naar zijn woonplaats Rotterdam probeert terug te keren.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Enkele lezersreacties naar aanleiding van eerdere artikelen.
    • NVBS heeft een uitvraag gedaan naar belangstellingsregistratie van haar leden. Meer info op de website: www.nvbs/nieuws/uitnodiging-belangstellingsregistratie/ of per post naar NVBS t.a.v. Rudi Liebrand, Stationsplein 47 – 3818 LE Amersfoort.
  • Boekbesprekingen:
    • Pieter Michiels bespreekt het boek “Hummmel Hummel Zügen en zo” van de auteur Sander Ruys. NVBS Boekenreeks nr. 54. Uitgeverij De Alk, 112 blz., 21 x 29,7 cm, 188 zwart-witfoto’s en 4 kleurenfoto’s. Prijs € 28,90.
    • Henry van Amstel bespreekt het boek “De spoorwegen in Nederlands-Indië 1864-1942” van de auteur Guus Veenendaal. Uitgeverij WBooks, 280 blz., 20 x 26,5 cm, 130 foto’s Prijs € 34,95.
    • Rein Korthof bespreekt het boek “Eisenbahnalbum Ruhrgebiet” van de auteur Udo Kandler. Uitgeverij EK-Verlag, 176 blz., 21 x 28 cm, met 242 afbeeldingen in zwart-wit en kleur. Prijs € 39,90.
  • Op de achteromslag twee foto’s van Maurits van den Toorn. Kabeltram in San Francisco, 27 augustus 2012 en Portland (Australië), 12 november 2008.
  • De coverplaat laat twee driedelige treinstellen zien van de serie X 72500 (XTER) op de helling van Les Sauvages (Roanne – Lyon) op 16 januari 2017. Foto Marceau Tripodi. Het inzetje toont de remise Heddernheim ten noorden van Frankfurt met een aantal stellen van het type U2, 3 juli 1992. Foto van Maurits van den Toorn.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: dinsdag 15 december 2020

Het decembernummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 546 t/m 564, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “De NS 65 jaar geleden” is een artikelenserie van auteur Peter van der Vlist hoe het spoor er 65 jaar geleden uitzag en wat de highlights van dat jaar waren. In dit achtste vervolgartikel van deze reeks, gewoonlijk in het decembernummer, wordt teruggeblikt naar het jaar 1955. Het jaar van de verder gaande modernisering van de infrastructuur, de elektrificaties, verbouwing en modernisering van de stations en de komst van nieuw materieel. De auteur heeft ook nu geen volledigheid nagestreefd en beperkt zich tot enkele bijzonderheden die vermeldenswaard zijn. Het jaar 1955 wordt gekenmerkt door vele infrastructurele wijzigingen, het uitvoeren van en plannen maken voor het vervolg van de elektrificatie, belangrijke veranderingen in de dienstregeling en de indienststelling van nieuw materieel. De afbouw van het park stoomlocomotieven gaat verder: in dit jaar verdwijnen 123 stoomlocomotieven uit het materieelpark waardoor einde van het jaar er nog 256 over zijn. Met ingang van 10 januari komt deze tractiesoort niet meer voor in de drie noordelijke provincies. En worden de diensten op de nevenlijnen overgenomen door Blauwe Engelen. Verwachtingsvol was de aankondiging dat in 1957 de Trans Europ Express zal gaan rijden, mede dankzij de Europese visie van president-directeur van NS, F.Q. den Hollander, die ervan uitging dat de “liefde” tussen landen pas tot stand kan komen als er eerst een goede periode van “verkering” aan vooraf gegaan is. Let wel: een visionaire blik amper 10 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog. In dit deel van de artikelreeks wordt uitgebreid aandacht besteed aan de exploitatie op het Nederlandse net, in het bijzonder de zomerdienstregeling ingaande 22 mei. Ook internationaal is de versnelling van enkele D-treinen vermeldenswaard. Er komt een einde aan de exploitatie van Alkmaar – Bergen (maar Bello overleeft, eerst als statisch monument en komt vele jaren later weer terug als museumstuk). Diverse emplacementen en stations(gebouwen) worden gemoderniseerd. De Lijnwerkplaats Watergraafsmeer komt in dienst. Diverse tunnels en onderdoorgangen van het spoor worden aangelegd om het toegenomen spoor- en wegverkeer van elkaar te scheiden. Veel foto’s (van bekende fotografen uit die tijd en uit het archief van de Stichting NVBS Railverzamelingen) uit het jaar 1955 illustreren het tijdsbeeld. Als laatste paragraaf besteedt de auteur aandacht aan een paar bijzonderheden binnen de NVBS.
  • “Spoorwegen in en om Amsterdam”, 7e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari en augustus 2014, mei 2016, juni 2018 en september 2019) door Michiel ten Broek. In dit deel komt de Verkeersleiding aan bod. Na de klassieke beveiliging ondergaat Amsterdam tussen 1974 en 1995 op tal van momenten de technische vooruitgang en modernisering. In de nacht van 20 op 21 april 1974 werd de NX-beveiliging van Amsterdam CS in dienst gesteld. Maar van een zichtbaar seinhuis in deze periode was geen sprake: op de tweede verdieping van het voormalige pakketpostgebouw ter hoogte van spoor 2b (beschikbaar gekomen na nieuwbouw even verderop) vond op bijna anonieme wijze de verkeers- en treindienstleiding plaats. Pas in 1995 vond dit aan de westzijde naast het emplacement Westelijk Eiland in het qua bouwstijl zeer opmerkelijke VL/TC plaats, waarin alle bedieningen van het treinverkeer uit de regio plaatsvonden. Wat zich in die jaren op dit gebied afspeelde met tal van uitbreidingen beschrijft de auteur uitgebreid, met hier en daar anekdotische opmerkingen. De NX, het rode potlood, de spoorbezettingsgrafieken, verkeersleiding, omroep, en de vele functies om het treinverkeer en de reizigersinformaties in de goede banen te leiden komen ter sprake.
  • “TWE-excursie in 1967”. In Op de rails van april 1967 wordt in het verenigingsnieuws voor 27 mei een excursie aangekondigd naar de Teutoburger Wald Eisenbahn (TWE), een regionale spoorlijn ongeveer vijftig kilometer ten oosten van Oldenzaal. Harry Peters doet verslag en zet een bijzonder tijdsbeeld neer. Detail: enkele deelnemers helpen mee bij het overladen van nieuwe ijsstaven van de vrachtwagen in de pakwagen van de excursietrein, de drankjes en het bier moesten koel gehouden worden.
  • “Nummers en letters, kleuren en namen”. Er bestaan allerlei manieren om de verschillende lijnen van een railnetwerk aan te duiden, waarbij uiteraard van belang is dat de lijnen duidelijk van elkaar te onderscheiden zijn. De meest gangbare methodes hiervoor zijn aanduidingen met nummer sof letters, maar ook het gebruik van kleuren en namen. Rob de Vries beschrijft hoe we metro- en spoorlijnen herkennen. Dit artikel vult een eerder verhaal van Tim Boric aan in Op de Rails 2018-8 over dit onderwerp met betrekking tot tramlijnen.
  • “Walsdraad Almelo”. Al 25 jaar neemt Van Merkesteijn in Almelo grote partijen walsdraad (een halffabrikaat) per spoor af. En soms zet het ook producten op de trein. Het is momenteel het enige bedrijf dat gebruik maakt van de stamlijn in Bedrijvenpark Twente. Rudi Liebrand geeft een impressie van dit vervoer.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • In Memoriam. Op 17 november 2020 overleed het erelid Hans de Herder op 97-jarige leeftijd. Gerard de Graaf herdenkt deze markante persoonlijkheid die maar liefst 77 jaren lid van de vereniging is geweest.
    • De Nieuwsjaarsreceptie 2021 gaat vanwege corona niet door.
    • Samenvattend een verslag van de ALV 2020 die digitaal en schriftelijk gehouden werd op 24 oktober vanwege de corona-beperkingen, met enkele bestuursmutaties en de contributie 2021.
    • Deze uitgave bevat in het middenkatern weer het gebruikelijke jaarregister: 88e jaargang, 2020. Deze jaargang bevat 600 bladzijden.
  • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
    • Uit de vorige Op de Rails nog even in de herhaling. Door de aanhoudende coronabeperkingen gaan enkele plannen niet door. De jaarlijkse presentatie van het reisprogramma in NVBS Centraal gaat niet door en in 2021 wordt er geen winterreis uitgeschreven. Als doekje voor het bloeden wordt aan een beeldpresentatie gewerkt met terugblikken over 25 jaar NVBS-excursies onder de vlag van SNE. Er wordt een uitvraag gedaan wie nog leuke foto’s en filmpjes heeft voor deze beeldpresentatie.
  • Op de achteromslag twee foto’s van Maurits van den Toon. In Mannheim en Ludwigshafen rijden Düwag-tramstellen rond uit het begin van de jaren zestig, opgeknapt voor ritten in de spitsuren. In Frankfurt (Main) doen enkele oude trams van het type P uit de jaren zeventig dienst.
  • De coverplaat laat e-loc 1103 in Berlijns blauw zien met een buurlandtrein bij aankomst in Amsterdam CS in 1979. Foto Tim Boric. Het inzetje in zwart-wit een materieelopstelling in Nijmegen op 19 juli 1955, foto van J.J. Overwater.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: donderdag 19 november 2020

Het novembernummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 498 t/m 517, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Van HST naar AT300”. In 2016 vierde de Intercity 125 oftewel High Speed Train in Engeland haar veertigjarig bestaan. De dagen waren toen al geteld op de drukke hoofdroutes waar ze voor waren ontworpen, de opvolgers waren al in aanbouw. De geschiedenis van de HST kwam aan de orde in Op de Rails 2016-10. Thijs Houdijk beschrijft wat er sindsdien is gebeurd, zowel in de nieuwere generaties materieeltechniek als in de exploitatie.
  • “Over de Dordtse tramcommissies”. In de loop van de negentiende eeuw verzandden de waterwegen van Dordrecht naar zee steeds verder. Pleidooien bij de regering voor verbetering vonden weinig weerklank. Toen in de jaren 1890 ook nog de eilandlijnen van de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (RTM) de centrumfunctie van de stad zouden gaan bedreigen, (en de komst van de spoorwegen in 1872) moest daar iets aan gedaan worden. Jan Roos beschrijft de eeuwenlange dominante positie als gunstig gelegen zeehaven in Holland in de Rijndelta, die de stad moest prijsgeven aan het gunstiger gelegen Rotterdam. De Dortse handel en industrie ging zich steeds meer richten op de verzorging van het omliggende platteland, zoals de Alblasserwaard, het oostelijk deel van IJsselmonde en de Hoeksche Waard. Wat dat betekende voor het transport en in het bijzonder het regionale spoortransport per tram wordt in het artikel op heldere manier uiteen gezet. Veel kaartjes en historische foto’s illustreren deze geschiedenis. Met het bronnenoverzicht kan de lezer zich nog breder oriënteren.
  • “Trams in het zuiden van de DDR in 1968”. Maurits van Witsen kennen we van zijn tramrondreizen in Europa. In Op de Rails 2019-5 en 2019-10 zijn eerdere reisverslagen beschreven in 1967. In 1968 bracht hij voor de tweede maal een bezoek aan de DDR. In Op de Rails 2020-04 kwamen Eisenach, Gotha, Mühlhausen, Nordhausen en Erfurt aan de beurt. Vanaf Plauen wordt in dit vervolgverhaal zijn reis naar Zickau, Karl-Marx-Stadt en Dresden voortgezet. De foto’s ademen het tijdperk van de DDR. De lijnenkaartjes van Dick van der Spek maken het geheel zeer compleet.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • In Hersporingen worden enkele feiten weer in de juiste historische context gezet.
  • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
    • Door de aanhoudende coronabeperkingen gaan enkele plannen niet door. De jaarlijkse presentatie van het reisprogramma in NVBS Centraal gaat niet door en in 2021 wordt er geen winterreis uitgeschreven. Als doekje voor het bloeden wordt aan een beeldpresentatie gewerkt met terugblikken over 25 jaar NVBS-excursies onder de vlag van SNE. Er wordt een uitvraag gedaan wie nog leuke foto’s en filmpjes heeft voor deze beeldpresentatie.
  • Boekbesprekingen:
    • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “Amsterdamse tramlijnen 1975-2018 – deel 4 (Tram- & Busvaria) van de auteur Adriaan Louman. Uitgeverij Lycka till Förlag, 152 blz., A4, 295 foto’s. Prijs € 39,90.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het (foto)boek “De RTM in kleur” van de auteurs en samenstellers Jan de Bruin, Eric van der Reiden en Mark Grootendorst. Uitgever RTM Ouddorp, hardcover, 128 blz., 15 x 21 cm, 123 kleurenfoto’s, 16 tekeningen in kleur. Prijs afgehaald € 24,95 en per postzending € 26,95.
    • Rein Korthof bespreekt het boek ”Eisenbahnchronik Bergisches Land – Band 1 Das Bergische Städtedreieck Wuppertal – Remscheid - Solingen” van Zeno Pillman. Uitgeverij EK-Verlag. 304, blz., 210 x 297 mm, 426 afbeeldingen. Prijs € 49,90.
  • Op de achteromslag twee foto’s van kleurrijke locomotieven. De opening van de Betuweroute op 16 juni 2007 met een bonte containertrein en een protesttrein bestaande uit 21 locomotieven die op 28 september 2020 rond en door Berlijn reed. In de brancheorganisatie Netzwerk Europäisches Eisenbahnen protesteerden goederenvervoerders tegen de bevoordeling van DB. De foto’s zijn van Frans Blanker-Halstein en Wouter Radstake.
  • De coverplaat laat een LNER Azuma-treinstel zien op het Croxdaleviaduct ten zuiden van Newcastle op weg naar Londen op 10 augustus 2020. Foto van Stephen Spears. De inzetfoto laat motorwagen 51 op lijn 5 zien in de Charnissesrrasse in Plauen op 19 mei 1968. Foto van Maurits van Witsen.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: zondag 11 oktober 2020

Het oktobernummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 450 t/m 469, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Een nieuwe werkplaats voor de RET”. De voormalige wagonfabriek van Allan aan de Kleiweg in Rotterdam is binnen de RET sinds 1960 een begrip. Deze – toen midden in een woonwijk gelegen werkplaats - deed dienst als Centrale Werkplaats (CW) voor de RET. Omdat het grotendeels honderd jaar oude complex niet meer voldeed, is in 2015 besloten tot nieuwbouw op dezelfde locatie. Na ruim twee jaar breken en bouwen is de nieuwe werkplaats in januari 2019 in gebruik genomen. De afwerking en de inrichting van een nieuwe busstalling met laadinrichtingen voor elektrische bussen werden medio 2020 voltooid. John Krijgsman beschrijft verleden en heden.
  • “Huisvuil uit Den Haag”. Van 1931 tot 1968 speelde treinvervoer een belangrijke rol bij de huisvuilverwerking van Den Haag. Harry Peters duikt in de geschiedenis hoe in de vorige eeuw het huisvuil verzameld werd en uiteindelijk in VAM-treinen vanuit Den Haag afgevoerd werd naar Wijster en, in kleinere omvang, vanaf 1957 ook naar de stortplaats Mierlo, bij Nuenen in Noord-Brabant. Amersfoort is een belangrijke verzamel(sorteer)plaats (geweest) om VAM-treinen uit verschillende regio’s te verzamelen voor het verdere (gebundelde) transport naar Drenthe. Op meerder locaties in het land worden ook nieuwe overslagstations gebouwd waardoor een groot sternetwerk van vuilafvoertreinen is ontstaan.
  • “Adieu Utrechtse SIG-trams”. Een artikel van Tim Boric over de sneltramlijn tussen Utrecht en Nieuwegein, die een modernisering heeft ondergaan. Na 37 dienstjaren en twee renovaties kwam er een einde aan de inzet van SIG-trams die op één stel na naar de sloper gingen en liefst 3 kleurenvarianten heeft gekend: geel, groen en weer geel van de achtereenvolgende verschillende exploitanten: SUN, Connexxion en U-OV. Door lagere perrons en bijbehorend nieuw materieel, kwam aan het tijdperk van het hogevloermaterieel een einde.
  • ”RoadRailer, Trailerzug en CODA-E” zijn cryptische aanduidingen van nieuwe vormen in het intermodaal vervoer. De laatste is een techniek die ook in Nederland is getest. De afkorting staat voor Combinatie Oplegger Draaistellen Alpha-Engineering. Gerrit Nieuwenhuis beschrijft de vervoerstechnieken die zijn komen overwaaien uit Amerika.
  • “Meer buitenlandse trams bij de AOM”. Nadat de Amsterdamsche Omnibus-Maatschappij (AOM) in augustus 1888 de buitenkant van haar paardentramrijtuigen had voorzien van reclameborden voor “Van Houten’s Cacao” werden voorbereidingen getroffen om ook reclameruimte binnen in de rijtuigen te gaan verhuren. Dat heeft een interessante lijst met een overzicht van het materieel nagelaten. Sam de Lange beschrijft de lijst waarin ook het land van herkomst en het type rijtuigen staan vermeld.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Algemene Ledenvergadering. De ALV zal dit jaar als gevolg van de regeringsmaatregelen ter voorkoming van besmetting met het coronavirus, digitaal/schriftelijk worden gehouden. Leden met internet kunnen de via de NVB-website deelnemen aan deze vergadering. De agenda staat op p[agina 492. Aan alle leden wordt gevraagd om hun mening te geven voor de agendapunten waarbij vermeld is “digitale stemming”. Stemming is mogelijk via een speciaal formulier op de website. Stemming is uitsluitend mogelijk tussen 19 en 21 oktober.
    • In de rubriek Lezers schrijven wordt gereageerd op enkele eerder verschenen artikelen.
    • Bij de Stichting NVBS-Railverzamelingen is statutair een nieuwe secretaris aangetreden: Klaas Rixten volgt Adriaan Pothuizen op.
  • Boekbesprekingen:
    • Henry van Amstel bespreekt het boek “De Stoomtram Tiel-Buren-Culemborg – Een verloren illusie” van de auteur Hans van Lith. Uitgeverij BoekWie, 128 blz., 21 x 28 cm, 60 foto’s. Prijs € 19,95 afgehaald, per post € 22,95.
  • Op de achteromslag twee foto’s van rangeerlocomotieven, type V60D, ook bekend onder nummer 6002 (verhuurd aan HSL Netherlands, rijdt o.a. autotreinen van Amersfoort naar Leusden, foto op 1 september 2020) en soortgenoot 6003 op het emplacement in de Amsterdamse Westhaven met een AmRo-containershuttle, foto op 6 juli 2000). Foto’s Jordy Kronenburg en Emiel de Block.
  • De coverplaat laat een testrit zien van het CAF-tramstel 3005 + 3002 op de vernieuwde Amstelveenlijn bij de ondergronds gebrachte halte Sportlaan op 15 september 2020. Foto: Tim Boric. De inzetfoto van een VAM-wagon is van Rudi Liebrand.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: zaterdag 12 september 2020

Het septembernummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 402 t/m 420, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Intermodaal vervoer”. In de tweede helft van de twintigste eeuw heeft het intermodaal vervoer zich ontwikkeld tot een nieuwe markt voor het railgoederenvervoer. Het intermodaal vervoer werd gezien als een kansrijke groeimarkt voor de spoorwegen. In dit artikel van Gerrit Nieuwenhuis worden enkele intermodale concepten beschreven. Hierbij gaat het over intermodaal vervoer met gestandaardiseerde laadeenheden, zoals containers, wissellaadbakken en opleggers.
  • “De moderne streetcar in Amerika”. De tram heeft de afgelopen veertig jaar in de Verenigde Staten een behoorlijke comeback gemaakt. In eerste instantie kwamen er in veel agglomeraties sneltramlijnen die stad en regio met elkaar verbonden. Bij de recente uitbreidingen gaat het vooral om stadslijnen, vaak bedoeld om de verwaarloosde stadscentra nieuw leven in te blazen. Maurits van den Toorn beschrijft de nieuwe stadstrams, de levensvatbaarheid en het nut van de investeringen, waarvan bij sommige tramlijnen je twijfels kunt hebben als naar de vervoercijfers gekeken wordt. Van 19 grotere steden worden, in alfabetische volgorde, korte beschrijvingen van de verschillende bedrijven met hun voornaamste kenmerken gegeven.
  • “Trein en tram in de kunst – een blik in de archieven van de SNR”. Gerrit C. van Straaten besteedt aandacht aan een andere vorm waarin het spoor- en tramwegwezen de hobbyist doorgaans bezig houdt. Naast de veelal materieelgerichte en feitelijke kant blijken trein en tram ook in de verschillende kunstvormen tot de verbeelding te spreken. Een bescheiden opsomming; voor wie het zoekt en waarneemt levert het verrassende beelden op. In de wereld van de grafische kunst, de literatuur, muziek en beeldende kunsten blijken tram en trein een bijzondere cultuur te bevatten.
  • “Lokaal succesvol, nooit doorgebroken – Het matige succes van de monorail”, 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2020-08). Monorailsystemen zijn in de railhobbywereld en in Op de Rails niet vaak besproken. Treinen en trams die gebruik maken van gewone rails krijgen logischerwijs de meeste aandacht. Rob Zoomer werpt een blik op de geschiedenis van het monorailbedrijf en beschrijft een aantal markante bedrijven van de ongeveer 75 monorailsystemen die er op de wereld zijn.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Algemene Ledenvergadering. Het Hoofdbestuur heeft zorgvuldig gekeken naar alle aspecten van de eerder geplande en vanwege de corona-maatregelen naar 24 oktober reeds uitgestelde jaarlijkse vergadering in Arnhem. Langer uitstel is juridisch en wettelijk niet mogelijk. Op grond daarvan is geconcludeerd dat een fysieke bijeenkomst geen doorgang kan vinden. Besloten is de ALV schriftelijk/digitaal te laten verlopen. De website zal daarbij een belangrijke rol spelen. Meer info in oktober.
    • In Memoriam. Op 31 juli is het waarschijnlijk oudste en langdurigste lid van de NVBS overleden: Ir. J.J.H. (Co) Meulman, hij bereikte de leeftijd van 96 jaar. Maurits van Witsen herdenkt hem.
    • Reacties op de Railquiz.
    • NVBS Centraal in Amersfoort is sinds augustus weer beperkt geopend. Wegens de coronamaatregelen is vooraanmelding niet meer nodig, maar wel registratie bij binnenkomst.
  • Boekbesprekingen:
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoor, editie 31” van de auteurs Marcel en Rob van Ee en Chris Westerduin. Uitgave De Alk, 144 blz., 21 x 29 cm, ca. 315 afbeeldingen in kleur en 1 zwartwit foto. Prijs € 31,90.
  • Op de achteromslag twee foto’s van de NZH ca. 1958 en in de zomer 1960. Op 7 oktober 1960 werden tramlijnen van Leiden naar Katwijk en Noordwijk en de Leidse stadslijn na hun laatste ritten op deze datum opgeheven. Binnenkort is dat zestig jaar geleden. Foto’s van Jos Vogels/collectie Stichting NVBS Railverzamelingen.

Bij deze septemberuitgave is voor de leden de NVBS Jaarkalender 2021 gevoegd.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: donderdag 20 augustus 2020

Het augustusnummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 354 t/m 372, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “De NZASM – De spoorwegen in Transvaal”. Behalve diverse spoorwegmaatschappijen uit Nederlands-Indië was er rond 1900 nog een (buitenlandse) maatschappij in Nederland gevestigd. Dit was de Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij die een spoorwegnet van 1147 kilometer exploiteerde, in wat toentertijd officieel de Zuid-Afrikaanse Republiek en officieus Transvaal heette. Auteur Henry van Amstel beschrijft in dit artikel de korte maar turbulente geschiedenis van deze maatschappij. De nadruk ligt op het traject van Pretoria naar de Indische Oceaan.
  • “Lokaal succesvol, nooit doorgebroken – Het matige succes van de monorail”. Monorailsystemen zijn in de railhobbywereld en in Op de Rails niet vaak besproken. Treinen en trams die gebruik maken van gewone rails krijgen logischerwijs de meeste aandacht. Rob Zoomer werpt een blik op de geschiedenis van het monorailbedrijf en beschrijft een aantal markante bedrijven van de ongeveer 75 monorailsystemen die er op de wereld zijn.
  • “De stations van London Underground”. 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2020-07). Het Londense metrostelsel heeft een lange en gecompliceerde geschiedenis. Dat is nog steeds af te lezen aan de grote verscheidenheid aan stations, met veel interessante voorbeelden van architectuur en detaillering. Erwin Voorhaar maakt een reis door de metrohistorie, onder- en bovengronds.
  • “Niets nieuws onder de zon – Een blik in de archieven van de SNR”. De uitgebreide verzameling tramvervoerbewijzen van de Stichting NVBS-Railverzamelingen (SNR) in Amersfoort bevat plaatsbewijzen van de vroegste paardentrambedrijven tot recente OV-chipkaarten. Bij vervoerbewijzen die gedurende een lange periode zijn uitgegeven, vallen aardige overeenkomsten waar te nemen, is de conclusie van auteur Marco Moerland, bij nadere bestudering van de collectie.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • NVBS Centraal in Amersfoort is in augustus weer beperkt geopend. Wegens de coronamaatregelen is vooraanmelding niet meer nodig, maar wel registratie bij binnenkomst.
  • Boekbesprekingen:
    • Rein Korthof bespreekt het boek “Eine Eisenbahnreise durch Goog old Germany in den 50er und 60er Jahren” van de auteur Udo Kandler. Uitgave EK-Verlag, 144 blz., 300 x 210 mm, ca. 200 afbeeldingen in zwart/wit en kleur. Prijs € 35,00.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Atlas van de verdwenen spoorlijnen in Nederland”, 5e geactualiseerde druk, van de auteurs V.M. Lansink en J.M. ten Broek, 208 blz., 24,5 x 30,5 cm, circa 400 afbeeldingen in kleur en zwart/wit. Vele kaarten. Prijs € 34,95.
  • Op de achteromslag twee foto’s van met mondkapjes beschilderde voertuigen; een Cobra-tram bij het vervoerbedrijf van Zürich op 28 juni 2020 en een voertuig van de Schwebebahn in Wuppertal op 28 april 2020. Foto’s van André Knoerr en Wuppertaler Stadtwerke (WSW).

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: woensdag 15 juli 2020

Het julinummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 302 t/m 320, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “De RegioSprinter – een kleine revolutie”. De RegioSprinter is het eerste moderne treinstel dat volledig door de voertuigindustrie is ontwikkeld. Het lagevloer-treinstel was geconstrueerd volgens de nieuwste inzichten voor licht materieel, waarbij gebruik is gemaakt van componenten uit de bus- en tramindustrie. Ondanks de geplande gebruiksduur van vijftien jaar deden de treinstellen ruim twintig jaar dienst; ze zetten hun carrière voort in Oostenrijk en Tsjechië. Frans Blanker-Halstein gaat terug naar de begintijd en beschrijft de ontwikkelingen daarna op de Europese markt.
  • “Buisrail””. De tegenwoordig algemeen gebruikte platvoetrail is bij iedereen wel bekend. Maar er worden nog andere vormen van rails gebruikt, zoals de bullhead rail die in Groot-Brittannië nog steeds op hoofdsporen voorkomt en de double champignon rail die in Frankrijk op nevenlijnen en zijsporen nog aan te treffen is. Vanaf het begin van het ontstaan van de spoorwegen zijn er vele tientallen soorten rails bedacht en deels ook in gebruik geweest. Jan Roos beschrijft in dit artikel de buisrail. Maar ook in de tuinderskassen vindt een toepassing van railvormen plaats als de opvolger van het klassieke lorriespoor.
  • “De stations van London Underground”. Het Londense metrostelsel heeft een lange en gecompliceerde geschiedenis. Dat is nog steeds af te lezen aan de grote verscheidenheid aan stations, met veel interessante voorbeelden van architectuur en detaillering. Erwin Voorhaar maakt een reis door de metrohistorie, onder- en bovengronds.
  • “Hoe de tram overleefde in Liberec” Veel kleine en middelgrote steden in Europa verloren na de Tweede Wereldoorlog hun trambedrijf. Maar niet allemaal, sommige wisten met meestal beperkte middelen het onderhoud en de noodzakelijke vernieuwingen te realiseren en hielden stand. Ciril van Hattum reisde af naar Liberec in Bohemen in het noorden van Tsjechië. Met een toelichtend netkaartje van Dick van der Spek.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, lezerreacties, uitslag van de railquiz, informaties uit de NVBS-winkel.
    • NVBS Centraal in Amersfoort is in de maanden juli en augustus weer beperkt geopend onder de voorwaarden voor toegang zoals genoemd in OdR 2020-06, blz. 298 (wegens de coronamaatregelen).
  • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
    • Diverse excursies en ritten zijn naar andere data doorgeschoven als gevolg van de coronamaatregelen.
  • Boekbesprekingen:
    • Pieter Michiels bespreekt het boek “Station Deventer 1920-2020” van de auteur Arno Dijkhof. Uitgave van de Stichting Industrieel Erfgoed Deventer, 240 blz., 24 x 28 cm ca. 300 foto’s. Prijs € 29,95.
    • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “U-Bahn, S-Bahn & tram in Paris” van de auteur Christoph Groneck. Duits/Engels. Uitgeverij Verlag Schwandl, 160 blz., 167 x 237 mm met ca. 300 afbeeldingen. Prijs per post € 23,50. Prijs afgehaald € 19,50.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Treinsamenstellingen in voorbeeld en model – Deel 1: Nachttreinen in Europa” van de auteur Jeroen Homburg. Uitgeverij Lycka till Förlag, 164 blz. A4, met 275 kleurenfoto’s en 7 routekaarten. Prijs € 39,90.
  • Op de achteromslag twee foto’s van de begin juni weer toegelaten activiteiten in de heropende railmusea. (wegens de coronacrisis). De RTM Ouddorp startte zijn ritten op 1 juni, Tweede Pinksterdag, de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik begon het seizoen een weekend later, op 7 juni. Foto’s van Marleen Kentie en Rein Korthof.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: zondag 14 juni 2020

Het juninummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 250 t/m 267, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “Hogesnelheidslijnen in Japan”. Het is al weer zeventien jaar geleden dat de laatste artikelen over hogesnelheidslijnen in Japan in Op de Rails verschenen. In een tweetal artikelen, toen geschreven door Bert Steinkamp en Henry van Amstel werd een overzicht gegeven van de dienstuitvoering en het materieel. De ontwikkelingen hebben sindsdien ook in Japan niet stilgestaan. Tijd voor een overzicht van de huidige stand van zaken door Henry van Amstel. Met een overzicht van het Shinkansennetwerk.
  • “Geel-grijze treinen”. Ruim vijftig jaar geleden werd de gele huisstijl bij NS geïntroduceerd. In het tijdperk van donkergroen, donkerrood, donkerblauw en donkerbruin, die de soort van het materieel bepaalden, viel de moderne, felgele kleur direct op. Tientallen jaren lang was geel dé kleur van het openbaar vervoer in Nederland. Totdat vanaf de jaren negentig de decentralisatie op gang kwam: plots waren er nieuwe vervoerders, die zich wilden onderscheiden, ook met een eigen kleurtje. Tim Goorman laat enkele geel-grijze varianten bij locomotieven en reizigersmaterieel passeren.
  • “Naar een efficiënter spoorgebruik”. Deel 10 over 180 jaar spoorwegen in Nederland (*). Spoorvervoer is een geleid vervoerssysteem. Het is door de treinbeveiliging één van de veiligste, betrouwbaarste en energiezuinigste vervoerswijze (althans in de moderne tijd) en speelt daarmee een belangrijke rol in de stijgende vraag naar duurzame mobiliteit. De auteur, Rob Goverde, hoogleraar Railway Traffic Management & Operations verbonden aan TU in Delft, geeft zijn zienswijze op een efficiënter railverkeersmanagement waarbij verdergaande automatisering en digitalisatie een belangrijke rol kan vormen. (*)NB. Abusievelijk wordt in deze uitgave “Deel negen” genoemd, dit deel verscheen eerder in het februarinummer 2020.
  • “Tram en Stadtbahn in Hannover”. Hannover, de Messestadt bij uitstek, was een van de eerste steden in Duitsland die koos voor de elektrische tram. Het was later ook een van de eerste steden waar de tram consequent werd gemoderniseerd tot Stadtbahn. Naar huidige maatstaven ging dat misschien wat (te) grootschalig, maar het heeft een sneltramnet met grote capaciteit opgeleverd dat zich uitstrekt tot ver in de voorsteden. Maurits van den Toorn beschrijft de (historische) ontwikkelingen in de hoofdstad van de Duitse deelstaat Niedersachsen dat momenteel bijna 550.000 inwoners telt. Een lijnenkaartje illustreert de situatie in Hannover 2020, inclusief de hele agglomeratie. Met vermelding van de nieuwste generatie Stadtbahnwagens, serie 3000, een zeer lezenswaardig en compleet overzicht.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, lezerreacties, informaties uit de NVBS-winkel. Er is vanwege de corona-crisis geen agenda en afdelingsnieuws.
    • Met het geleidelijk terugdraaien door de overheid van de coronamaatregelen, kan de NVBS ook weer meer activiteit (gaan) ontwikkelen. Het Hoofdbestuur heeft een protocol opgesteld voor opening van haar locatie NVBS Centraal en voor het organiseren van afdelingsbijeenkomsten. Met ingang van 20 juni gaat NVBS Centraal in Amersfoort weer open, met in achtneming van enkele regels.
    • De Algemene Ledenvergadering is doorgeschoven naar 24 oktober 2020, de locatie blijft Hotel Haarhuis in Arnhem.
  • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
    • De coronacrisis heeft gevolgen gehad voor diverse excursies van SNE. Zo zijn de vijfdaagse zomerreis “Tram, Picasso en mosterd” naar Frankrijk, de driedaagse Budgetreis Luxemburg en de najaarsreis naar Wit-Rusland van de excursiekalender 2020 gehaald. Waar mogelijk worden deze reizen op een later moment weer aangeboden. Zodra de Rijksoverheid het licht weer op groen zet voor reizen naar het buitenland worden de excursies weer opgestart. Onder voorbehoud zal de eerste meerdaagse excursie, het Schönes Wochenende naar Hannover zijn van 29 oktober tot 2 november.
  • Toen en Nu. Op de achteromslag twee foto’s van de sneltram Utrecht – Nieuwegein/IJsselstein. Met ruim vijfendertig jaar tijdverschil fotografeerde Gerard van Buuren trams op de halte Clinckhoeff in IJsselstein vanuit hetzelfde fotostandpunt: de versierde 5010 op 14 december 1983, de eerste dag van exploitatie en de combinatie 5014 + 5001 op 12 maart 2020.

Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


Op de Rails

Gepubliceerd op: dinsdag 12 mei 2020

Het meinummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

  • Voorzitter Gerrit Nieuwenhuis belicht in zijn voorwoord de gevolgen die de Coronapandemie ook voor de NVBS teweeg heeft gebracht. De NVBS heeft diverse maatregelen getroffen als gevolg van de door de overheid opgelegde beperkingen. Alle (regionale) bijeenkomsten gaan – voorlopig - niet door, de Algemene Ledenvergadering is verplaatst naar oktober, de winkel, bibliotheek en het archief NVBS Centraal in Amersfoort zijn gesloten en tal van SNE-excursies en geplande reizen zijn vervallen of uitgesteld. De webwinkel is wel open voor bestellingen. Hij wenst alle leden en hun naasten veel sterkte toe. Hopelijk kunnen we onze hobby gauw weer oppakken zoals we gewend waren. De laatste actuele berichtgevingen en wijzigingen zullen op de website, NVBS facebook en NVBS Actueel bekend gemaakt worden. De gevolgen voor de OV-bedrijven in binnen- en buitenland wordt samengevat in een kader op de pagina’s 215 en 219.
  • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 17 pagina's: 203 t/m 219, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
  • “De Schweizerische Südostbahn - SOB”. Zwitserland kent naast de Schweizerische Bundesbahnen (SBB) tientallen kleine en grote spoorwegbedrijven. Deze structuur hangt nauw samen met de politieke indeling in kantons die vaak eigenaar zijn van een regionale spoorwegonderneming. Eén van de bedrijven die geleidelijk gegroeid is van een regionaal bedrijf tot een nationaal opererende onderneming is de Schweizerische Südostbahn met het hoofdkantoor in St. Gallen. Frans Blanker-Halstein en Gerrit Nieuwenhuis beschrijven in dit artikel de geschiedenis, het materieelpark en de exploitatie van de SOB en de aansluitingen op het net van de SBB in Arth-Goldau, Wädenswil en Pfäffikon. Aan bod komen ook de Bodensee-Toggenburg Bahn, de Voralpen Express en de S-Bahn St. Gallen. Met foto’s van Gerrit Nieuwenhuis. Een blik in de toekomst maakt het overzicht compleet. Een lijnenkaartje van Dick van der Spek illustreert het geheel.
  • “De mijnspoorwegen in Nederlands-Indië”. Net als in Nederland gingen in voormalig Nederlands-Indië mijnspoorwegen vooraf aan de komst van de publieke spoorwegen. Begon de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij HIJSM) in 1839 met personen- en goederenvervoer, reeds in 1820 werd er smalspoor gebruikt voor kolenvervoer bij de Domaniale Mijn in Kerkrade. De eerste publieke spoorweg in Indië, tussen Semarang en Tanggoeng werd geopend in 1867, maar al in 1849 paste de kolenmijn “Oranje-Nassau” op Borneo railvervoer toe. Er is na de Indonesische Onafhankelijkheid in 1949 veel veranderd en verdwenen, maar een kolenmijn uit de koloniale tijd voert nog altijd per spoor af. Auteur Gerard de Graaf neemt de lezer mee naar de Indische Archipel.
  • “Nieuw begin voor de tram in Rusland”. De tram is weer hot in Rusland. Politiek en industrie hebben opnieuw belangstelling voor dit vervoermiddel dat sinds 1991 in een soort coma verzeild geraakt was. Een aantal kleinere trambedrijven verdween en de toekomst van veel andere leek onzeker. Luc Koenot reisde af naar Moskou waar sinds enkele jaren weer flink geïnvesteerd wordt. Steden elders in het land profiteren daarvan mee. In een kadertekst aandacht voor de PK Transportnye Systemy, de nieuwe marktleider voor trambouw in Rusland, met een overzicht van tramtypes en tramproducenten in het Post-Sovjet tijdperk.
  • “Klassieke spoorkaartjes”. Met een blik in de archieven van de SNR toont Gerrit van Straaten de wereld van treinkaartjes van een halve eeuw terug. De deelcollectie Spoorwegvervoerbewijzen van de NVBS-Railverzamelingen (SNR) bevat duizenden spoorkaartjes waaronder heel veel Edmondsons vanaf circa 1865. In diverse landen werden rond 1900 loketmachines ontwikkeld. De AEG-loketmachines werden ook gebruikt bij NS, ook wel bekend onder de naam Regina.
  • Verder in deze uitgave:
    • Verenigingsnieuws, lezerreacties, een railquiz, informaties uit de NVBS-winkel. Er is vanwege de corona-crisis geen agenda en afdelingsnieuws, zie hiervoor.
    • Vanwege de overheidsmaatregelen rond de corona-crisis zijn alle bijeenkomsten (voorlopig) tot 1 juni stopgezet, inclusief de locatie NVBS Centraal te Amersfoort.
    • De Algemene Ledenvergadering is doorgeschoven naar 24 oktober 2020, de locatie blijft Hotel Haarhuis in Arnhem.
  • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
    • Diverse excursies en ritten zijn naar andere data doorgeschoven als gevolg van de coronamaatregelen.
  • Boekbesprekingen:
    • Pieter Michiels bespreekt het boek “Diesellijnen Toen & Nu – Deel 1” van de auteur Illya Vaes. Uitgeverij Lycka till Förlag, 160 blz., 217 x 305 mm. met ca. 500 kleurenfoto’s en een kaartje. Prijs € 39,90.
    • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “Tramatlas Benelux” van de auteur Robert Schwandl. Uitgeverij Verlag Schwandl, 144 blz., 17 x 24 cm met 350 afbeeldingen. Prijs € 19,50.
    • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoorwegen 2020”van de auteur Richard Latten. Uitgeverij De Alk, 15 x 21 cm, met meer dan 750 afbeeldingen in kleur. Prijs € 27,50.
  • Toen en Nu. Op de achteromslag twee foto’s van de Dam in Amsterdam op 5 februari 2019 (drukte ter gelegenheid van het Chinees Nieuwjaar met vuurwerk) en op 10 maart 2020 (de stilte wegens de coronacrisis). Foto’s van Frans Boom.
  • Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: woensdag 15 april 2020

    Het aprilnummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 150 t/m 167, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied. Het NS-Jaarverslag 2019 wordt besproken op pagina 152.
    • “Rangeerstation Elst – De ontwikkeling van station Elst”. 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2020-03). Weinig reizigers die heden ten dage op het eenvoudige stationnetje van Elst de trein nemen, zullen zich realiseren dat hier meer dan een eeuw een groot rangeerterrein heeft gelegen, waar geruime tijd met honderden goederenwagens per dag gerangeerd werd. In 1978 werd het goederenstation gesloten. In dit tweede artikel over station Elst beschrijft auteur Rudi Liebrand de afwikkeling van de aankomende en vertrekkende wagenladingentreinen en de logistieke processen achter het railgoederenvervoer, in het bijzonder rond de buurtgoederentreinen en het rangeerproces daarvan. Het rangeerplan Elst 1955 is daarbij het uitgangspunt, het jaar waarin ook de stoomtractie nog volop zijn diensten leverde. Het dagpatroon van de werkzaamheden wordt in detail gevolgd. Aan de hand van enkele treinnummers krijgt de lezer inzicht hoe het rangeerstation vrijwel de klok rond een levendig bedrijf was. Het rangeerwerk hield, op een tijdelijke sluiting begin jaren zestig na, stand tot 1978. Na het vertrek van de laatste goederentrein op 27 mei 1978 werd het groepshoofdstation gesloten. Met fraaie foto’s van bekende fotografen uit die jaren: Van de Meene, Ankersmit, Lub, Hoevenagel en Vos.
    • “Geen treinen meer via de Vogelfluglinie”. Op 14 december 2019 kwam er een einde aan het overvaren van treinen via de Vogelfluglinie, de veerdienst tussen Puttgarden in Duitsland en Rødby in Denemarken. Terwijl het goederenvervoer al sinds 1997 de route via Flensburg en Odense neemt, volgen nu ook de reizigerstreinen tussen Hamburg en Kopenhagen deze weg. Zo komt er ruimte voor verbetering van de spoorlijnen die leiden naar de tunnel voor weg- en spoorverkeer die tussen Puttgarden en Rødby onder de zeearm Fehmarnbelt wordt gebouwd. Auteur John Krijgsman, die al eerder in Op de Rails tal van Europese veerdiensten beschreef, beschrijft in dit artikel uitgebreid de geschiedenis van deze veerdienst, die met de Holland-Skandinavien-Express zelfs een tak tot aan Hoek van Holland had ( - Københavns Frihavn). Met een spoorkaartje van Dik van der Spek wordt geïllustreerd hoe Duitsland met Denemarken verbonden was per spoor. De bouw van de tunnel is overigens vertraagd. Zou deze aanvankelijk in 2020 gereed zijn, door diverse oorzaken wordt nu uitgegaan dat de bouw van de tunnel in 2020 van start gaat en in 2028 in gebruik kan komen. Op zaterdag 14 december 2019 vertrok om 15:35 uur trein EC 35 als laatste uit København om via de Vogelfluglinie naar Hamburg Hbf te rijden (tegenrichting door trein EC39), waarmee na 56 jaar en zeven maanden een einde kwam aan het overvaren van treinen via de Vogelfluglinie. Hiermee is in de Europese wateren vrijwel een einde gekomen aan het overzetten van reizigerstreinen per veerboot. Er zijn nog enkele veerdiensten te bezoeken, o.m. Sicilië en Sassnitz – Trelleborg ten behoeve van de treindienst Berlin Night Express (Berlijn – Malmö, hoogzomer seizoen).
    • Bezoek aan de DDR-trams in 1968. Maurits van Witsen kennen we van zijn tramrondreizen in Europa. In Op de Rails 2019-5 en 2019-10 zijn eerdere reisverslagen beschreven in 1967. In 1968 bracht hij voor de tweede maal een bezoek aan de DDR. In dit artikel komen Eisenach, Gotha, Mühlhausen, Nordhausen en Erfurt aan de beurt.
    • “Kabelspoorlijnen”. 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2020-03). Kabelspoorlijnen staan maar weinig in de belangstelling. Het heeft misschien te maken met hun kenmerken: ze zijn kort, hebben geen vertakkingen, lopen meestal van beneden naar boven als veredelde liften, het materieel is vaak eenvormig en ze staan zelden in verbinding met “echte” spoorlijnen. Maar kijk je beter of heb je zelf de ervaring met deze reisvorm, dan ontvouwt zich een bijzondere spoorwereld. Rutger Ruempol gaat op zoek naar definities, schuine liften, kabeltrams en kabeltrajecten en aandrijfsystemen. Met bijzondere foto’s.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Vanwege de overheidsmaatregelen rond de corona-crisis zijn alle bijeenkomsten (voorlopig) tot 1 juni stopgezet, inclusief de locatie NVBS Centraal te Amersfoort.
      • De Algemene Ledenvergadering is doorgeschoven naar 24 oktober 2020, de locatie blijft Hotel Haarhuis in Arnhem.
      • De vereniging kent een Geschillencommissie; in een toelichting wordt het hoe en waarom uitgelegd.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Diverse excursies en ritten zijn naar andere data doorgeschoven als gevolg van de corona-maatregelen. De nazomerreis naar Wit-Rusland is met een maand opgeschort. Aankondiging volgt in Op de Rails 2020-5.
      • Verslag van de tiendaagse Winterreis naar Frankrijk, Italië en Zwitserland van 21 februari tot en met 1 maart 2020 door Hans Brouwer.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die V300-Familie der Deutschen Reichsbahn, Band 1” van de auteurs Kurt Köhler, Andreas Stange en Matthias Michaelis. Uitgeverij EK-Verlag, 312 blz., 210 x 297 mm. met 528 afbeeldingen in zwartwit en kleur. Prijs € 49,90.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Eisenbahnchronik Eifel – Band 2: Die östlichen Eifelbahnen, Moselstrecke und Privatbahnen” van de auteur Klaus Kemp. Uitgeverij EK-Verlag, 224 blz., 210 x 297 mm met 310 afbeeldingen. Prijs € 39,90.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Dubbeldekkers op reis. Een stam VB2N-rijtuigen uit Frankrijk op proefrit tussen Amsterdam (foto) en Amersfoort in oktober 1980 en een paar jaar later het eigen NS-ontwerp op proef op het S-Banhnet van München, met een foto tijdens een proefrit op lijn S4 bij Grafrath, 17 juni 1989. Foto’s van Sjoerd Bekhof en Richard Latten.
    • Deze uitgave bevat voor leden de lidmaatschapskaart 2020, geldig tot en met 2021.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 15 maart 2020

    Het maartnummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 102 t/m 121, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Rangeerstation Elst – De ontwikkeling van station Elst”. Weinig reizigers die heden ten dage op het eenvoudige stationnetje van Elst de trein nemen, zullen zich realiseren dat hier meer dan een eeuw een groot rangeerterrein heeft gelegen, waar geruime tijd met honderden goederenwagens per dag gerangeerd werd. In 1978 werd het goederenstation gesloten. In dit eerste artikel over station Elst beschrijft auteur Rudi Liebrand de ontwikkeling van dit station tussen Arnhem en Nijmegen. In dit deel onder meer de historie: de verdeling van de exploitatie (vanaf 1890) van de spoorlijnen tussen HSM en SS. De Betuwelijn en Nijmegen – Kleef ging over naar de HSM, de lijn Amsterdam – Arnhem – Zevenaar – Emmerich naar de SS. Zo hadden beide maatschappijen een doorgaande verbinding met het Roergebied. Elst lag op het raakpunt van beide spoorwegnetten en was knooppunt tussen de rivieren. Het werd tevens overslagstation waar stukgoederen werden overgeslagen tussen SS en HSM vice versa. Verder worden beschreven de bloeiperiode, de elektrificatie en bedrijfsaansluitingen, de klad in het goederenvervoer (medio jaren vijftig) met de noodzakelijke afslanking en de uiteindelijke beëindiging van de functie als verdeelstation en het einde van het emplacement. De halte aan de vrije baan oogt nu niet meer dan twee sporen met het latere derde (kop)spoor, bedoeld als knip in de doorgaande verbinding Tiel – Arnhem voor een deel van de treinen. Enkele historische foto’s en een sporenplantekening illustreren het artikel. Dit eerste artikel wordt vervolgd.
    • “Het spoor in Noordwest-Spanje”. Auteur Paul van den Boorn neemt de lezer mee naar het bijzondere netwerk van spoorlijnen in Noordwest-Spanje. Klassieke berglijnen in Spaans breedspoor, 1350 kilometer meterspoor, verdeeld over drukke voorstadslijnen en schaars bereden langeafstandsverbindingen, hogesnelheidslijnen in normaalspoor die bijna klaar zijn, een metro en twee trambedrijven. Voor de spoor- en tramwegliefhebber (aficionado al ferrocarril y tramvia) is het een interessante bestemming. Ter illustratie een netkaartje van alle spoorlijnen en drie detailkaartjes rondom de grote steden.
    • “Kabelspoorlijnen”. Kabelspoorlijnen staan maar weinig in de belangstelling. Het heeft misschien te maken met hun kenmerken: ze zijn kort, hebben geen vertakkingen, lopen meestal van beneden naar boven als veredelde liften, het materieel is vaak eenvormig en ze staan zelden in verbinding met “echte” spoorlijnen. Maar kijk je beter of heb je zelf de ervaring met deze reisvorm, dan ontvouwt zich een bijzondere spoorwereld. Rutger Ruempol en Paul van den Boorn gaan op zoek naar definities, schuine liften, kabeltrams en kabeltrajecten en aandrijfsystemen. Een tabel geeft een overzicht van kabelspoorwegen in Europa en andere continenten anno 2020.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • De Algemene Ledenvergadering wordt gehouden op zaterdag 9 mei 2020 in Arnhem. De agenda laat de geplande onderwerpen zien.
      • De volledige beeldbank is sinds kort voor leden op de nieuwe website te vinden.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Koningsdag-rondrit met Plan U op 27 april. De inschrijving staat open.
      • Verslag van de afscheidsrit DDM1 gereden op 15 december 2019, door Rob Zoomer samengevat.
      • Verslag van de Oliebollenrit per Kameel NS 20 op 28 december 2019, door Rob Zoomer vastgelegd.
    • Op de achteromslag een beeldvergelijking van een spoorse omgeving Toen en Nu. Het Haagse station Staatsspoor (rond 1960) versus Den Haag Centraal (op 23 mei 2017) met trams, gezien vanuit de Rijnstraat. Foto’s van Jan Vogels/collectie SNR en Hans Westerink.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 23 februari 2020

    Het februarinummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 50 t/m 68, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Van stukgoed tot container”. Deel 9 over 180 jaar spoorwegen in Nederland. De auteurs Gerrit Nieuwenhuis en Rudi Liebrand geven de lezer in dit artikel een overzicht van de systematiek in het railgoederenvervoer in de afgelopen 180 jaar. Het goederenvervoer per spoor ontwikkelde zich van arbeidsintensief stukgoedvervoer via het veel rangeerwerk vragend wagenladingvervoer, tot het treinladingen- en intermodaal vervoer van nu. Het artikel beperkt zich tot deze vier basisproductievormen van het goederenvervoer. Met de reorganisatie van 1933/1934 werd een belangrijke omslag ingevoerd (het concentrisch opgezette districtenstelsel met 38 groepshoofdstations ingaande 15 mei 1934) en vanaf 1951 werd het nieuwe wagenladingensysteem ingevoerd op basis van twaalf groepshoofdstations als de verzamelpunten van het sorteerproces. In 1984 werd het stukgoedvervoer beëindigd. De ontwikkelingen van het containertransport (overzee en per spoor) nam halverwege de jaren zestig een grote vlucht: In de haven van Rotterdam arriveerden de eerste containers in 1966.
    • “Eindelijk dan toch in dienst: de Uithoflijn”. De tram tussen station Utrecht Centraal en Science Park (de Uithof) ging in december 2019 rijden. Voor veel betrokkenen met een zucht van verlichting: het ontstaan van deze tramlijn is een lange en moeizame operatie geweest. Tim Boric en Maurits van de Toorn beschrijven het veelal moeizame proces om de lijn te realiseren. De gemeenteraad van Utrecht besloot in 1991 tot een grotendeels bovengrondse tramverbinding tussen het Centraal Station en De Uithof via de binnenstad. Uiteindelijk werd “Om de zuid” de lijn gerealiseerd. Het artikel beschrijft uitgebreid de verschillende complicaties, de overschrijding van het budget, de opgelopen vertraging, een opgestapte Gedeputeerde. De Rekenkamers legden na diverse onderzoeken over de aansturing door BRU/provincie, gemeente, en projectorganisatie pijnlijke tekortkomingen bloot. Na tal van andere hoofdpijndossiers (o.a. in de beveiliging, late bouw en oplevering van de nieuwe remise) is de tram veel later dan gepland op 14 december 2019 voor het publiek gaan rijden.
    • “De elektrische tram in Ossendrecht”. Er reed gedurende bijna tien jaar een elektrische tram in Noord-Brabant. Dirk Eveleens Maarse verdiepte zich in de niet breed bekend zijnde tramlijn van de Stoomtramweg-Maatschappij Bergen op Zoom – Tholen (BT). De maatschappij had grote ambities, namelijk een tramverbinding met Antwerpen. In 1886 werd de naam gewijzigd in Stoomtram-Maatschappij Antwerpen – Bergen op Zoom – Tholen (ABT). De auteur doet verrassende ontdekkingen die hem in station Ossendrecht Kabeljouw en Zandvliet Tol (Sandvliet Douane) brengen. En de elektrificatie van de NMVB-lijnen leverde nog een bijzonderheid op.
    • Deze uitgave bevat de traditionele jaarlijkse “Materieeloverzichten Nederland”, de stand per 1 januari 2020 van railvoertuigen van de diverse vervoerders.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een excursie naar smalspoor in Noord-Spanje van 13 tot en met 24 mei. De inschrijving staat open.
      • Verslag van de Kustlijnexcursie vanuit het Belgische Knokke op 5 oktober 2019 door Han Duijve samengevat.
    • Boekbesprekingen:
      • Victor Lansink bespreekt het boek “De spoorweg Apeldoorn – Hattemerbroek 1887 – 1972 – De Baronnenlijn in beeld” van de auteur Onno de Vries. Uitgeverij Uquilair, 208 blz., 23 x 23 cm, ruim 300 illustraties waarvan 40 in kleur. Prijs € 32,00.
      • Pieter Michiels bespreekt het boek “Spoor terug naar ‘85 – ‘86” van de auteur Frank Oude Elferink. Uitgeverij Lycka till Förlag, 128 blz., A4, met 240 kleurenfoto’s. Prijs € 39,90.
    • Op de achteromslag – bij gebrek aan sneeuw in Nederland - twee foto’s uit Zwitserland van Stephan Wohlfahrt en Rudi Liebrand: de Rigi Bahn en de Rhätische Bahn in een sneeuwrijke omgeving.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 18 januari 2020

    Het januarinummer 2020 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • “Nieuw jaar, nieuwe sporen”. Voorzitter Gerrit Nieuwenhuis blikt in het voorwoord van het eerste nummer van de 88e jaargang terug op diverse gebeurtenissen en feiten in het jaar 2019 en de verwachtingen voor het nieuwe jaar 2020.
    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 17 pagina's: 3 t/m 19, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De Big Bang in de spoorwegmarkt”. Deel 8 over 180 jaar spoorwegen in Nederland. Auteur Gerrit Nieuwenhuis beschrijft in dit artikel de ingrijpende reorganisatie van het spoorvervoer in Nederland in de periode 1990 - 1999. Een verandering aan de top van het NS-bedrijf was een eerste teken na het jaar 1989 waarin NS feestelijk het 150-jarig bestaan had gevierd (zie deel 7). President-directeur Leo Ploeger nam op 1 juni 1992 afscheid. Hij was sinds 1979 het gezicht van NS geweest. Met zijn opvolger, Rob den Besten, die tot 2000 zou aanblijven braken andere tijden aan. Op 5 juni 1992 bracht de Commissie Wijffels een eindrapport van een onderzoek uit naar de toekomstige bestuurlijke en financiële relatie tussen het Rijk en NS. Dit rapport is de basis gebleken voor veranderingen op het organisatorische vlak in de daaropvolgende jaren. Met het rapport “Sporen naar ‘96” werd het plan gepresenteerd waarin NS werd opgesplitst in business units, service units en facilitaire eenheden. Personeel en reizend Nederland per trein werden rijp gemaakt voor een andere NS-organisatie. Per 1 januari 1994 werden verschillende functies ondergebracht in de business units NS Reizigers, NS Cargo en NS Vastgoed, en de service units Railned, NS Railinfrabeheer en NS Infraservices werden in de taaksector geplaatst. De marktwerking deed zijn intrede. Er werden maar liefst dertig contractsectorlijnen aangewezen en traden regionale vervoerders op in het reizigersvervoer. Lovers Rail was de eerste echte concurrent van NS Reizigers met een treindienst tussen IJmuiden en Amsterdam CS. Kortom, NS kreeg een geheel ander inrichting en positionering, ook ten aanzien van de overheid. In het goederenvervoer heeft uiteindelijk de invoering van concurrentie tot groei van het vervoer geleid met even zo vele uiterlijke gezichten en huisstijlen in het spoorlandschap.
    • “Wisseling van de wacht”. De aanbesteding van vervoercontracten in Duitsland leidt regelmatig tot nieuw materieel, vaak in combinatie met een andere vervoerder. Traditiegetrouw vindt overdracht van treindiensten plaats met de ingang van een nieuwe dienstregeling. Overdrachten die de term Ersatzkonzept ofwel de inzet van tijdelijk materieel omdat het bestelde nieuwe materieel nog niet geleverd en/of toegelaten is. De naam Bombardier komt daarbij opmerkelijk vaak voor. Een nieuw fenomeen is het gebrek aan personeel bij nieuwe vervoerders. Frans Blanker-Halstein geeft de ontwikkelingen aan.
    • “De wereldwijde inzet van de PCC-car”. Ciril van Hattum beschrijft hoe een revolutionair tramtype uit de Verenigde Staten ook Europa bereikt en daarna de rest van de wereld, van Chili tot Egypte. Wat was de kracht van dit nieuwe product? , 2e vervolgartikel (deel 1 in het decembernummer 2019).
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • De agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Oproep aan geïnteresseerden in diverse functies wegens vacatures in het Hoofdbestuur.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag van de excursie Trams rond Schagen op 12 en 26 oktober 2019, de 21e excursie in de serie “Sporen uit het Verleden”, door Frank Hoogenboom samengevat.
    • Boekbesprekingen:
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “Amsterdamse tramlijnen 1975 – 2018. Deel 3 Ringlijnen” van de auteur Adriaen Louman. Uitgeverij Lycka till Förlag, 152 blz., A4 met 295 foto’s. Prijs € 39,90.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Eisenbahnchronik Eifel – Band 1: Die Eifelbahn Köln – Trier und die Vennbahn” van de auteur Klaus Kemp. Uitgeverij EK-Verlag, 224 blz., 210 x 297 mm., met 270 afbeeldingen. Prijs € 39,90.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Trams 2020” van de auteurs B.A. Schenk en M.R. van den Toorn. Uitgeverij De Alk, 15 x 21 cm, met 320 kleurenfoto’s en 1 kaartje. Prijs € 19,50.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Bart van ‘t Grunewold ter gelegenheid van het speciale fotoweekend van 26 en 27 oktober 2019 op de Wutachtalbahn.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 15 december 2019

    Het decembernummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 562 t/m 580, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De NS 65 jaar geleden” is een artikelenserie van auteur Peter van der Vlist hoe het spoor er 65 jaar geleden uitzag en wat de highlights van dat jaar waren. In dit zevende vervolgartikel van deze reeks wordt teruggeblikt naar het jaar 1954. Het jaar van de verder gaande modernisering van de infrastructuur, de elektrificaties, verbouwing en modernisering van de stations en de komst van nieuw materieel. De auteur heeft ook nu geen volledigheid nagestreefd en beperkt zich tot enkele bijzonderheden die vermeldenswaard zijn: de verbeteringen van het reizigersverkeer naar het buitenland met enkele heropeningen (maar de treindienst Maastricht – Hasselt wordt gestaakt en verbust), de stoomtractie is verdergaand op zijn retour (eind 1953 zijn nog 491 stoomlocs in het materieelbestand van NS opgenomen; op 4 oktober 1954 zijn dat er nog 416). De trajecten Zwolle – Almelo en Zwolle - Emmen en Almelo - Mariënberg worden goeddeels verdieseld. Ook de lijnen vanuit Groningen worden volledig vervangen door dieseltractie. Aan de infrastructuur wordt hard gewerkt: vernieuwing van brugdelen van de Moerdijkbrug. Ook elders in het land worden bruggen vernieuwd. Ook het programma van verbetering van de openbare overwegen (gestart in 1952) wordt in 1954 voortgezet. Nieuwe stations(voor)gebouwen komen in dienst, o.a. in Arnhem en Nijmegen. Voor Rotterdam wordt een nieuw stationsgebouw ontworpen. Nog net in 1954 komen van de in 1953 bestelde serie Plan E de eerste rijtuigen in dienst. Bij de elektrische locomotieven gaan bestellingen de deur uit voor uitbreiding van de locseries 1100 en 1300. In 1954 komt de diesellocserie 2400 voor een groot deel in dienst. Voorts komt nieuw goederenmaterieel in dienst. Besloten wordt tot elektrificatie van Eindhoven – Venlo (52 km). Het nieuw in dienst gestelde reizigersmaterieel en de locomotieven krijgen een frisser en opvallender kleur, waarbij van een meer systematischer herkenbaarheid uit wordt gegaan. Meer en andere feiten uit dit jaar vindt de lezer in het uitgebreide artikel.
    • “NS-150, een jubileum om niet te vergeten”. Deel 7 over 180 jaar spoorwegen in Nederland. Afgelopen zomer was het al weer dertig jaar gelden, dat het 150-jarige bestaan van de spoorwegen in Nederland werd gevierd. Elders in Europa waren andere herdenkingen al voor gegaan. Wat had de NS in 1989 te bieden? Auteur Remmo Statius Muller kijkt terug op de eerste ideeën, de voorbereidingen, buitenlandse deelnemers, de organisatie, de logistieke uitvoering, de locatie, waarbij de voormalige losplaats in Utrecht en de HTMU een belangrijke rol speelden. De locomotiefparades, het tentoongestelde materieel en de stoomtreinritten over het hoofdlijnennet staan nog helder in het geheugen van menig hobbyist en bezoeker. Nu, 30 jaar later, zal een dergelijk groots feest in deze omvang niet meer mogelijk zijn, noch vanwege een te vinden geschikte (spoor)locatie, noch vanwege de kosten, noch vanwege het intensievere spoorverkeer en de railmusea moeten ook op eigen benen staan en hebben hun eigen geld hard nodig. Maar in de warme zomer van 1989 werd voor duizenden bezoekers (de 100.000ste werd al op 23 juli bij de parades verwelkomd) een spectaculair feest georganiseerd en overal in het land werden langs de lijn mooie beelden vastgelegd.
    • “De wereldwijde inzet van de PCC-car”. Ciril van Hattum beschrijft hoe een revolutionair tramtype uit de Verenigde Staten ook Europa bereikt en daarna de rest van de wereld, van Chili tot Egypte. Wat was de kracht van dit nieuwe product? Het artikel geeft daar een verhelderend exposé over.
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • De agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • De contributies in 2020. Deze zijn in de Algemene Ledenvergadering 2019 vastgesteld en goedgekeurd. In een kadertekst de specificaties.
      • Activiteiten in NVBS Centraal met o.a. op 29 december een ruil- en verkoopbeurs.
      • De nieuwjaarsreceptie is op zaterdag 4 januari 2020.
      • Diverse lezersreacties op eerdere artikelen.
      • Deze uitgave bevat in het middenkatern weer het gebruikelijke jaarregister: 87e jaargang, 2019. Deze jaargang bevat 612 bladzijden.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de winterreis 2020: vertrek op 21 februari, terugkeer 1 maart. De inschrijving staat open voor maximaal 50 deelnemers.
      • Verslag van het Schönes Wochenende naar Berlijn, gehouden in oktober 2019, door Jan Heemstra samengevat.
    • Boekbesprekingen:
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945: rijden voor Vaderland en Vijand” van de auteurs David Barnouw, Dirk Mulder en Guus Veenendaal. Uitgeverij WBooks, 192 blz., 16 x 22 cm met 30 afbeeldingen. Prijs € 24,95.
    • Op de achteromslag twee foto’s ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig bestaan van Eurostar. Foto’s van Frans Blanker-Halstein en Gwenaël Piérart.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 10 november 2019

    Het novembernummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 510 t/m 529, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Spoorslag ‘70”. Deel 6 over 180 jaar spoorwegen in Nederland. Waren de jaren zestig een dieptepunt in het voortbestaan van de spoorwegen in Nederland bij het wegvallen van het lucratieve steenkolenvervoer en het daardoor niet meer rendabel zijn met rode cijfers als gevolg, of juist een omwenteling met nieuwe ideeën en kansen. Het exploitatiemodel “Spoorslag ’70” bood nieuwe kansen voor vastgelopen ideeën. Auteur Maurits van Witsen was, als NS’er, zelf nauw betrokken bij de totaal vernieuwde dienstregeling die uiteindelijk zou leiden tot een netwerk als basis van de Intercity-diensten. Verhoging van de treinfrequenties en vaste patroontijden zouden gaan leiden tot een systeem waarbij (aanvankelijk) 40 steden werden verbonden met klokvaste overstapverbindingen op de grote knooppunten. De “40 steden Tempo-trein” was geboren, verweven met stoptreindiensten. In het model “Sporen naar 75” zou dit alles nog geperfectioneerd worden. Met ingang van de dienstregeling van 31 mei 1970 bleken de plannen goed uitvoerbaar en werd een nieuwe herlevingsperiode van de Nederlandse Spoorwegen ingeluid. Met de negen Intercitylijnen A t/m H en J was de spoorkaart van Nederland opnieuw ingericht.
    • “Het Nederlandse railgoederenvervoer”. Emiel de Block praat de lezer met cijfers en ontwikkelingen bij over het goederenvervoer per spoor. Een lichte stijging in 2018 zowel in vervoerd volume als in aantal treinkilometers. Mede te danken aan de toename van doorvoerverkeer (transittreinen) van België via Nederland naar Duitsland. Het betreft voornamelijk nieuwe diensten van Lineas binnen het Green Xpress Network. Maar ook DB Cargo, LTE Netherlands, Captrain en RTB Cargo zijn regelmatig te zien in het spoorlandschap.
    • “De grenzeloze Flirt”: 6e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2018-04, deel 2 in Op de Rails 2018-07, deel 3 in Op de Rails 2018-08, deel 4 in Op de Rails 2018-11 en deel 5 in Op de Rails 2019-02)). De Flirt-treinstellen van de Zwitserse treinenbouwer Stadler zijn zonder overdrijving een succesnummer te noemen. In veertien jaar tijd zijn meer dan duizend treinstellen besteld door spoorbedrijven, zowel in Europa als daarbuiten. Het treintype droeg bij aan de stormachtige ontwikkeling die Stadler Rail doormaakte. Frans Blanker-Halstein en Raymond Kiès volgen dit type treinstellen verder in de Europese en overzeese afzetmarkt. In dit zesde deel een uitstap naar de Verenigde Staten, Canada en United Kingdom. Zwitserland blijft zijn Flirts ook trouw. Bij de Südostbahn en bij BLS worden nieuwe versies besteld en ingezet. De auteurs hebben een rekensom gemaakt; in totaal 1.831 treinstellen onder deze naam besteld, in vele varianten, door vervoerders uit negentien landen. Het aantal opties kan het getal zomaar boven de 2.000 doen uitstijgen.
    • “De tram-trein van Aarhus”. Aarhus is de tweede stad van Denemarken, na – uiteraard Kopenhagen. Bijna honderd kilometer spoorlijn rond de stad is geschikt gemaakt voor trams en gekoppeld aan een nieuwe tramlijn door de snel groeiende stad. Dat gekozen is voor een tram-trein-combinatie had alles te maken met plannen voor de haven en de wens om de rol van het openbaar vervoer in het woon-werkverkeer te versterken. De komst van nieuwe wijken speelde een belangrijke rol. Frans Kristensen beschrijft de oude, maar vooral ook de nieuwste ontwikkelingen. Een kaartje van Dick van der Spek illustreert de Aarhus Letbane.
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • In Memoriam. Karel Hoorn en Gerrit Nieuwenhuis herdenken namens het bestuur de op 12 oktober in Lelystad overleden Derk Doeven. De in 1952 in Halfweg en “langs het spoor” van NS en NZH geboren Derk was medewerker in de NVBS-winkel, en actie-beheerder van de DVD-collectie die op achterstand was geraakt. Weldra werd hij ook verkoopleider. Zijn computerkennis kon hij later inzetten bij de Dienst Ondersteuning Informatievoorziening. Op 13 april 2019 werd hij in de Algemene Ledenvergadering benoemd voor een functie in het Hoofdbestuur. Hij was betrokken bij de ontwikkeling van de nieuwe website en het meewerken in het zoeken naar mogelijkheden voor ledenwerfacties. Als tweede penningmeester zorgde hij voor de financiële zaken in afwachting van een te kiezen penningmeester.
      • de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Activiteiten in NVBS Centraal met o.a.
        • op 16 november een lezing door Michiel ten Broek over de bouw, techniek en inzet van het DDM-materieel.
        • Op 23 november wordt de jaarlijkse railquiz gehouden.
        • Op 30 november de presentatie van het reisprogramma 2020 van SNE.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een te organiseren afscheidsrit op zondag 15 december ter gelegenheid van het officiële afscheid van het dubbeldeksmaterieel DDM-1. De inschrijving staat open.
      • Aankondiging van de Oliebollenrit op zaterdag 28 december. Dit jaar met de Kameel. De inschrijving staat open.
      • Verslag van de Flexreis naar München, gehouden van 30 augustus tot 8 september 2019 door Hans Krijnen.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Utrechtse tramremises. De remise van de Gemeentetram Utrecht aan de Nicolaas Beetsstraat in 1924-1925 met Allan-materieel en de nieuwe tramremise van de SUN in Nieuwegein op 25 september 2019, kort na de ingebruikneming, met SIG- en CAF-trams. De foto’s geven een beeld hoe het materieel zich in bijna honderd jaar heeft ontwikkeld. De eerste foto uit de beeldcollectie van SNR. De tweede van Gerard van Buuren.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: vrijdag 18 oktober 2019

    Het oktobernummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 458 t/m 476, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Naarden-Bussum, van halte tot halte”. De recente spoorinfrawijziging in Naarden-Bussum (augustus 2019) gaf auteur Martijn de Vries aanleiding de veranderingen te beschrijven met een historische terugblik. Als het aan het gemeentebestuur van Bussum in 1874 had gelegen was er nooit een spoorverbinding gekomen: men zag er het nut niet van in en de bevolking vond de vuurspuwende stoomlocomotieven en de slecht bewaakte overgangen maar gevaarlijk. De spoordirectie van de HIJSM kon het gemeentebestuur slechts met grote moeite overtuigen om een weg aan te leggen naar het station. De Gooilijn van Amsterdam naar Amersfoort werd op 10 juli 1874 als Oosterspoorlijn geopend. Wat begon met een “halte” midden in het open veld en buiten de vesting Naarden en de dorpskern van Bussum groeide uit tot een zeer belangrijk forensenstation. Is met de infrawijziging van augustus 2019 Bussum weer terug bij af: een halte met slechts 2 sporen (aan de “vrije baan”, zo lijkt het)?
    • “Weer reizigerstreinen op de Bentheimer Eisenbahn”. Sinds 7 juli 2019 is het weer mogelijk per reguliere reizigerstrein van het grensstation Bad Bentheim naar de Duitse steden Nordhorn en Neuenhaus te reizen, voor het eerst in 45 jaar. De in Nederland vooral van het goederenvervoer bekende Bentheimer Eisenbahn zorgt voor de uitvoering van de nieuwe reizigersdienst. Paul van den Boorn en Dick Geusebroek, met medewerking van Evert Heusinkveld vertellen over de ontwikkelingen achter de grens met Overijssel.
    • “De (ver)nummering van het stroomlijnmaterieel”. 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2019-09) over de nummering en de vernummering van de treinstellen en treinstammen van de NS. Met de komst van nieuw reizigersmaterieel in de jaren zestig blijkt de tot dan gebruikte nummering van de tamelijk kleinschalige nummerreeksen van het NS-materieel niet toereikend. Met passen en meten en het toepassen van een “O” (voor oud) of een “1”’ worden tijdelijke omnummeringen voorzien voor “dubbelgangers”. Nog tijdens de avonturen met plan V werd ingezien, dat het onderbrengen van de nummerreeksen in honderdtallen onder de 1000 niet vol te houden was. Voor het eerst werd een nummersprong gemaakt naar de serie 2000 gemaakt met de komst van het SGM, de stadsgewestelijke sprinters die hun intrede deden. Peter van der Vlist en Michiel ten Broek vervolgen hun verhaal over de nummering van het stroomlijnmaterieel. Een tabel geeft inzage in de nieuwe nummerseries voor het elektrisch stoptreinmaterieel, de dieseltreinen, het elektrisch sneltreinmaterieel ICM, TGV/Thalys, ICE3M, V250, ICNG en Lightrail.
    • Auteur Maurits van Witsen kennen we al van zijn boeiende verhalen over zijn (naoorlogse) bezoeken aan tal van trambedrijven in Europese steden. In OdR 2019-05 bracht hij verslag uit van zijn eerste bezoek aan de DDR-trams in 1967. In dit deel: trams in en om Berlijn in 1967. In tegenstelling tot de meeste andere steden in de DDR werd in Berlijn al drastisch gesneden in het tramnet.
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Activiteiten in NVBS Centraal met o.a. een lezing op 26 oktober door Maurits van Witsen en Lex Schrijver over het complexe proces van het maken van netwerkdienstregelingen en op 16 november een lezing door Michiel ten Broek over de bouw, techniek en inzet van het DDM-materieel.
      • Op 23 november wordt de jaarlijkse railquiz gehouden.
      • Een portret van de nieuwe penningmeester Jan Post.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een te organiseren afscheidsrit op zondag 15 december ter gelegenheid van het officiële afscheid van het dubbeldeksmaterieel DDM-1. Details en inschrijving voor de rit in het novembernummer.
    • Boekbesprekingen:
      • Sjoerd Bekhof bespreekt het boek “Von Soest nach Westerland – Mit Klaus Gerke auf Bahnreisen durch Nord-Deutschland” van Stefan Carstens en Christoph von Neumann. Uitgeverij VGBahn, 192 blz., 22,3 x 29,7 cm met 320 foto’s. Prijs € 39,95.
      • Marius Broos bespreekt het boek “Diesel-Elektrische locomotieven NS-serie 600/2000” van Martin van Oostrom. Uitgeverij Uquilair, 24 x 30 cm, 136 blz., circa 165 zwart-wit foto’s, 50 tekeningen en 30 kleurenfoto’s. Prijs € 34,00.
    • Op de achteromslag twee foto’s, een “Toen en Nu’tje”, beeldvergelijking van de draaibrug over de haven van Maassluis, ter gelegenheid van de opening van de metro op de Hoekse Lijn. Een foto van plan V 876 van het NSM op de afscheidsdag met oud materieel op 26 maart 2017 en metrostel 5702 van de RET tijdens het proefbedrijf op 12 september 2019. Foto’s van Tim Boric.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 15 september 2019

    Het septembernummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 410 t/m 428, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De (ver)nummering van het stroomlijnmaterieel”. Over de ontwikkeling van het stroomlijnmaterieel hebben veel deskundige auteurs in de loop van de jaren veel geschreven. In dit artikel wordt nader ingegaan op een aspect waar slechts fragmentarisch aandacht aan is geschonken: de nummering en de vernummering van de treinstellen en treinstammen van de NS. De nummering van de treinstellen van de NS is in alle publicaties nooit een leidend onderwerp geweest, hoewel spoorwegliefhebbers veelal bekend staan als nummerfetisjisten. Het gaat dan vooral over de herkenbaarheid van een treinstel ten behoeve van de fotoadministratie. Feitelijk maakt het niet veel uit hoe een nummer op een treinstel tot stand is gekomen. De totstandkoming is echter een vaak interessant verhaal aan de hand waarvan te volgen is hoe de ontwikkeling van het stroomlijnmaterieel verlopen is. De komst van de dieselelektrische treinstellen (DE3) in 1934 betekende niet alleen een grote revolutie in de ontwikkeling van het spoorwegmaterieel, maar ook een kleine in de nummering ervan. Om te beginnen de vraag: wat is een treinstel of treinstam nou precies? Op het eerste oog: een bij elkaar behorend “stelsel” van rijtuigenbakken die tezamen (gekoppeld) een eenheid vormen. Maar bleven die “eeuwig” bij elkaar? Zo ja, welk (logisch) nummer krijgen ze dan? En zo niet, hoe en waar zijn ze terug te vinden in hun verdere levensloop. Peter van der Vlist en Michiel ten Broek gaan uitgebreid in hoe de treinstelnummering en het latere (sinds 1950) bakcodenummersysteem bij het stroomlijnmaterieel georganiseerd zijn (geweest) sinds de jaren dertig. Historische materieelfoto’s uit de collectie NVBS Railverzamelingen illustreren het artikel.
    • “Spoorwegen in en om Amsterdam”, 6e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari en augustus 2014, mei 2016 en juni 2018) door Michiel ten Broek. In dit deel komt het strandvervoer tussen Haarlem – Zandvoort, de dienst Zandvoort – Limburg en het rangeerwerk in Zandvoort èn… actueel, het te verwachten vervoer van reizigers aan de Formule 1-races in mei 2020 die een enorme toestroom van (extra) vervoer met zich zal meenemen.
    • “Andere tijden, andere lijnen – De herziening van het Amsterdamse tramnet”. Frans Boom en Tim Boric geven een nabeschouwing over de (citaat GVB) “grootste verandering in het Amsterdamse openbaar vervoer sinds de paardentram”: de opening en ingebruikname op 22 juli 2018 van de nieuwe metrolijn 52, beter bekend als de Noord-Zuidlijn. Een ingrijpende netwijziging op het bovengrondse stadstram- en buslijnennet. Het GVB en de regionale busvervoerders kregen bij de ingebruikneming van de Noord-Zuidlijn van de Vervoerregio randvoorwaarden mee voor hun nieuwe lijnennetten; het visgraatmodel ontstond als nieuw exploitatiemodel. Met toelichtende tabellen en statistiekkaartjes over de verschuivingen in gebruik van de metro, tram en bussen van het GVB wordt e.e.a. inzichtelijk gemaakt.
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Suzanne Smit en Theo Gramser van de zomerrondreis door Scandinavië die gehouden werd van 22 juni tot 3 juli 2019.
    • Boekbesprekingen:
      • Ad Lafort bespreekt het boek “Van huis tot huis – per spoor” van Erikjan Sachse, Hans Nahon en René Nabbe over het laadkistenvervoer. Uitgeverij Uquilair, 500 blz. 24 x 30 cm met 270 illustraties. NVBS Boekenreeks nr. 51. Prijs € 39,95.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Materieelgids jaren ’80 van Frank Oude Elferink. Uitgeverij Lycka till Förlag, A4, 128 blz., 180 kleurenfoto’s. Prijs € 39,90.
      • Pieter Michiels bespreekt het boek “De lijn Boxtel – Gennep – Wesel van de NBDS 1873 - 2018” van Rudi Liebrand. Uitgeverij U2pi, A4, 750 foto’s. Prijs € 35,00.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Golden Spike National Historical Park (foto boven) en Terry Redeker. Elk jaar wordt in de Amerikaanse staat Utah op 10 mei gevierd dat in 1869 de eerste transcontinentale spoorweg in gebruik werd genomen. Ruim 23.000 mensen woonden de ceremonie bij die was georganiseerd omdat Golden Spike dit jaar 150 jaar geleden werd geslagen. Mede om die viering luister bij te zetten besloot Union Pacific Railroad om “Big Boy” 4014 uit 1941, een vertegenwoordiger van de grootste stoomlocomotieven ooit gebouwd, weer rijvaardig te maken. Op de foto van Terry Redeker zien we “Big Boy” met de kleinere locomotief 844 bij Mountain Green (Utah) op 12 mei 2019.

    Bij deze septemberuitgave is voor de leden de NVBS Jaarkalender 2020 gevoegd.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: dinsdag 13 augustus 2019

    Het augustusnummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 358 t/m 375, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Henegouwse herinneringen”. Tim Boric maakte met een groepje jonge tramvrienden vanaf de vroege jaren zeventig reizen naar de Belgische provincie Henegouwen. Daar bestond nog lange tijd een uitgebreid klassiek buurttramnet. In een tijd zonder internet, zonder mobieltjes en zonder jaarboeken waren dat pure ontdekkingsreizen. Indrukken uit een geheel andere wereld en een andere tijd. Met in het middenkatern een tramlijnenkaart Henegouwen 1972.
    • “Van optische telegraaf tot ERTMS”. 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2019-07). Een artikelreeks waarin de auteurs Kees van de Meene, René Jongerius en Roef Ankersmit, deskundigen bij uitstek op het gebied van spoorbeveiligingssystemen, de ontwikkelingen beschrijven van de beveiliging van het treinverkeer. In de 180 jaar (1839) is het treinverkeer in Nederland gigantisch gegroeid. Optische seinbeelden en wachters die met elkaar en met de stations berichten wisselden over de treinenloop hebben een ontwikkeling doorgemaakt die heden ten dage uitmondt in zeer geavanceerde technieken, zoals ERTMS (European Rail Traffic Management System). In dit deel beschrijven de auteurs de stations- en baanvakbeveiliging, lichtseinstelsel 1955 (en voorganger 1946), de elektronische bedieningen en de automatisering van de verkeersleidingssystemen, zoals CRVL, CVL en VCVL en de hulpmiddelen voor de machinist. AVL, EBP EBS en VPI worden uitgelegd en uiteraard komen de ATB EG en ATB-NG en ERTMS ook aan bod.
    • “U-Bahn en S-Bahn in München”. Frans Blanker-Halstein en Maurits van den Toorn bezochten de Beierse hoofdstad waar de economische groei en welvaart duidelijk boven het gemiddelde in de Bondsrepubliek lagen. De grote aantrekkingskracht van stad en regio leidde tot een aanhoudend sterke groei van de bevolking met even zo vele verplaatsingen in het verkeer. De Olympische Spelen van 1972 gaven de aanzet tot een snelle realisatie en modernisering van zowel de metro als de S-Bahn. Het totale netwerk is nu 530 kilometer lang en heeft dagelijks meer dan 650.000 reizigers. Een lijnenkaart van Dick van der Spek illustreert de tekst.
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de excursie op zaterdag 5 oktober 2019 naar de Belgische Kusttram, de tram tussen Knokke en De Panne. De inschrijving staat open.
      • Aankondiging van een nieuwe spoorzoekerexcursie in het thema “Sporen uit het Verleden”, deel 21. Bezoek aan de relikwieën van de Noorder Stoomtramweg Maatschappij (NdSM) en de Stoomtramweg-Maatschappij West-Friesland (SMWF). Een speurtocht per touringcar op de zaterdagen 12 en 26 oktober. De inschrijving staat open.
      • Aankondiging van het Schönes Wochenende. Vertrek op donderdag 17 oktober 2019. Bezoeken aan Bielefeld, Braunschweig, Magdeburg, Brandenburg a/d Havel en Berlijn. Terugreis op maandag 21 oktober met een tussenslag naar Frankfurt (Oder). De inschrijving staat open.
    • Boekbesprekingen:
      • Pieter Michiels bespreekt het boek “Amsterdam – Brussel” van Cock Koelewijn. Uitgeverij Uquilair, 364 blz. 21 x 30 cm met 562 afbeeldingen. NVBS Boekenreeks nr. 52. Prijs € 49,50.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoor editie 30”, jaaruitgave van Peter van der Meer en Marcel van Ee. Uitgeverij De Alk, 144 blz., 21 x 29 cm met 318 kleurenfoto’s. Prijs € 31,50.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Frans Boom, zomer in de stad met uiteenlopende zomerverschijnselen. Trams op de Admiraal De Ruijterweg en Overtoomse Sluis. IJsjes op een terras en waterkoeling voor de brug tijdens de hittegolf in juni 2019.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 13 juli 2019

    Het julinummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 310 t/m 329, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Van optische telegraaf tot ERTMS”. Een eerste deel van een artikelreeks waarin de auteurs Kees van de Meene, René Jongerius en Roef Ankersmit, deskundigen bij uitstek op het gebied van spoorbeveiligingssystemen, de ontwikkeling beschrijven van de beveiliging van het treinverkeer. In de 180 jaar (1839) is het treinverkeer in Nederland gigantisch gegroeid. Optische seinbeelden en wachters die met elkaar en met de stations berichten wisselden over de treinenloop hebben een ontwikkeling doorgemaakt die heden ten dage uitmondt in zeer geavanceerde technieken, zoals ERTMS (European Rail Traffic Management System). In dit deel beschrijven de auteurs het eerste begin: de optische telegrafen en slagwerken, de systemen van hoofd- en voorseinen, nacht- en rangeerseinen, blokstelsels, en stationsbeveiliging (volgens onder andere de principes van Siemens & Halske met handeltoestellen) en automatisch blokstelsel en treindetectie. Het zevenrijig stelknoptoestel in Post T Maastricht (VES, 1935) ontbreekt niet met een fraaie foto ervan. Wordt vervolgd.
    • “De Kameel met pensioen”. Op 4 juni 2019 maakte motorrijtuig NS 20, beter bekend als de Kameel, zijn laatste rit voor NS. Precies 65 jaar na zijn eerste rit op 4 juni 1954 werd het voormalige directievoertuig overgedragen aan het Spoorwegmuseum. Tim Goorman staat stil bij dit bijzondere voertuig.
    • “Keulen, stad met twee tramnetten”, 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2019-06). Weinig steden kunnen zich de luxe van twee praktisch van elkaar gescheiden tramnetten permitteren. Keulen is er groot genoeg voor: vroeger waren er een stadsnet en een interlokaal net, tegenwoordig een hogevloer- en een lagevloernet. Een steeds groter deel van beide netten verdwijnt onder de grond, een proces dat niet zonder slag of stoot verloopt. Maurits van den Toorn reisde af naar Keulen, een stad met ruim een miljoen inwoners en in omvang de vierde stad van Duitsland en beschrijft de historische ontwikkelingen. In dit vervolgdeel onder meer Van U-Strab naar Stadtbahn, Nord-Süd Stadtbahn, materieelontwikkelingen, lagevloertrams en toekomstverkenningen. Een lijnenkaart van Dick van der Spek illustreert de tekst.
    • “De A 45: spoorwegrijtuig met een koninklijk verhaal”. Pieter C. Lagas ontdekte zo’n vijfentwintig jaar geleden in een oud familiealbum een aparte foto. Een foto uit de jaren twintig van de vorige eeuw met zijn poserende grootvader bij een bijzonder rijtuig. Nieuwsgierig naar de context en de achtergrond van deze vondst ontdekte hij het nummer NS A 2501, deel uitmakend van de Koninklijke trein in de negentiende eeuw. En daarna kwam het rijtuig ten dienste van de SOV (Spoorweg Onthouders Vereniging).
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Sjoerd Bekhof van de Koningsdagrit op 27 april. Deze 900e NVBS-excursie sinds 1931 ging de grens over naar Duitse goederenlijnen. Met de klassieke Zwitserse locomotief Re4/4’ 10019 en bijpassende Zwitserse rijtuigen werd een rondrit door het Duitse Ruhrgebied gemaakt. Er werd over meerdere spoorlijnen gereden waar normaal geen reizigerstreinen komen. Gestart werd in Venlo om 10:05 uur. Met tweehonderd deelnemers een geslaagde excursie.
      • Verslag door Wendy Kunkeler van de Spoorwandelreis nr. 4 in Oostenrijk van 23 mei tot en met 2 juni 2019.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Het spoor in Groningen. Treinen in Beeld, deel 17” van Wilfried Jellema. Uitgeverij Uquilair, 144 blz. 17 x 24 cm met 159 kleurenfoto’s. Prijs € 19,95.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Maurits van den Toorn, een beeldvergelijking tussen 1980 en 2019 van de Berlijnse Neue Schönhauser Strasse met trams.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 15 juni 2019

    Het juninummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 21 pagina's: 258 t/m 278, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Enquête 1881/1882: Voldoet het spoorwegnet aan de behoefte?”. Met een parlementaire enquête kan de Tweede Kamer een kwestie onderzoeken, waarbij deskundigen onder ede worden gehoord. Op spoorgebied was de Fyra-enquête in 2015 de meest recente; de allereerste in 1881 en 1882 ging vooral over de vraag of het spoorwegnet voldoende functioneerde, met lijnen zonder een bewuste planologische spreiding over heel Nederland. Auteur Roelof Hamoen gaat in op de toen gestelde vraag: “hoedanig moet de exploitatie van de Nederlandsche spoorwegen zijn ingericht, opdat deze zoveel mogelijk kan voldoen aan de behoeften van het verkeer”, aldus de memorie van toelichting op het initiatiefvoorstel tot het houden van een onderzoek. Daarbij kwamen vooral ook de reismogelijkheden aan de orde en een wensenlijst voor nieuwe lijnen en verbetering van de aansluiting van de HSM met de NRS/SS-lijnen en kortere verbindingen tussen Engeland en Noord-Duitsland. In 1860 en 1873 waren namelijk wetten aangenomen tot staatsaanleg van enkele spoorlijnen. Het middenkatern bevat een spoor- en tramkaart van Nederland naar de situatie per april 1894 met daarop toegelicht de statistiek van het vervoer op spoorwegen en tramwegen over het jaar 1892. Het eindrapport van de enquêtecommissie werd op 10 oktober 1882 gepresenteerd.
    • “De Sprinter Nieuwe Generatie”. De nieuwe sprinter is inmiddels deels geleverd en op het spoor ingezet en te zien. Eind 2014 tekende NS de order voor een serie treinstellen die met name het uit de jaren zeventig stammende sprintermaterieel moet opvolgen. Bijna vier jaar later reden de eerste exemplaren SNG. Het is bezig aan een opmars, waarbij het ook op baanvakken verschijnt waar zelden een Sprinter reed. Emiel de Block beschrijft de eerste ervaringen van dit materieel van de Spaanse materieelbouwer CAF.
    • “Keulen, stad met twee tramnetten”. Weinig steden kunnen zich de luxe van twee praktisch van elkaar gescheiden tramnetten permitteren. Keulen is er groot genoeg voor: vroeger waren er een stadsnet en een interlokaal net, tegenwoordig een hogevloer- en een lagevloernet. Een steeds groter deel van beide netten verdwijnt onder de grond, een proces dat niet zonder slag of stoot verloopt. Maurits van den Toorn reisde af naar Keulen, een stad met ruim een miljoen inwoners en in omvang de vierde stad van Duitsland en beschrijft de historische ontwikkelingen.
    • “De garagehouder, de tram en de steenfabriek”. Een verhaal van Henk Kolkman over de Groenlosche Tram en garagehouder Hendrik Hemelman die zelf motortrams (ver)bouwde en een locomotief ontwierp en leverde aan de plaatselijke steenfabriek.
    • Verder in deze uitgave: verenigingsnieuws:
      • In Memoriam. Karel Hoorn herdenkt de op 23 april overleden John van der Wal, lid en medewerker van de NVBS. Met een kort overzicht van zijn activiteiten, zal hij door velen gemist worden, met name zijn P&R-verdiensten, op beurzen, het werven van leden en als medewerker van de winkel in Amersfoort Centraal.
      • de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • samenvatting en verkort verslag van de op 13 april gehouden Algemene Ledenvergadering in Amersfoort.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Frank Hoogenboom van de excursie Sporen uit het Verleden, deel 20: een rondtoer langs twee vroegere lokaalspoorlijnen van de NCS: Bilthoven – Zeist en Nijkerk – Barneveld, op 13 april voorafgaand aan de ALV.
      • Aankondiging van de Flexreis 2019 naar München, heenreis op 30 augustus en terug op 8 september. De inschrijving staat open.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Baureihe 50. Bauartvariationen in West und Ost” EK-Special 132. Uitgeverij EK-Verlag, softcover A4, 96 blz., veel foto’s. Prijs € 12,90. Niet verkrijgbaar in de NVBS-winkel.
      • Pieter Michiels bespreekt het boek “De Titanic van de Pyreneeën” van Martijn de Vries, 128 blz., 30,5 x 21,6 cm, met ruim 300 foto’s. Uitgeverij Lycka till Förlag. Prijs € 39,90.
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “U-Bahnen in Deutschland”, van Robert Schwandl, Uitgeverij Schwandl, 160 blz. 17 x 24 cm, circa 300 foto’s. Prijs € 23,50, afgehaald € 19,50.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoorwegen 2019” van Richard Latten, 832 blz. 15 x 21 cm. Meer dan 750 afbeeldingen in kleur. Uitgeverij De Alk. Prijs € 28,90.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die Baureihe 64. Die erfolgreiche deutsche 1 C1-Einheitstenderlok für Nebenbahnen” van Peter Melcher, 2e herziene druk, 344 blz. 210 x 297 mm., met 584 afbeeldingen in zwart-wit en kleur. Uitgeverij EK-Verlag. Prijs € 49,90.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Gerard de Graaf, een beeldvergelijking tussen 1929 met motorwagen 19 van de stadstram) en 2019 (met de Jayabaya-express trein) van het spoorviaduct in de Sociëteitsstraat bij Pasar Besar, Surabaya.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 11 mei 2019

    Het meinummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 210 t/m 229, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Maar komt! Komt, heerlijke spoorwegen!”. Dit jaar is het 180 jaar geleden, dat op 20 september 1839 de eerste spoorweg in Nederland tussen Amsterdam en Haarlem plechtig werd geopend. Op de Rails zal daar in de jaargang 2019 uitgebreid aandacht aan besteden. Na het historisch overzicht “180 jaar spoor” van Guus Veenendaal elders in dit mei-nummer zal in de volgende uitgaven van 2019 telkens één artikel gewijd zijn aan een belangrijk aspect van de 180-jarige geschiedenis van onze spoorwegen. Het artikel van Paul van den Boorn vormt de preambule op deze geplande reeks. Sinds in 1830 tussen Liverpool en Manchester de eerste echte reizigerstrein was geopend, werd ook in Nederland in die beginjaren dertig al over (ijzeren) “spoorwegen” geschreven: in Nederlandse kranten, tijdschriften en ook in een enkel literair werk werden de ontwikkelingen in het buitenland aandachtig gevolgd. Wat werd er zoal geschreven in Nederlandse teksten over spoorwegen vóór 1839. De auteur begint zijn speurtocht met het maandblad “’Het Leeskabinet” vanaf 1834, maar vindt in het bekende boek Camera Obscura (Nicolaas Beets, alias Hildebrand, 1839) nog interessante teksten die met “varen en rijden” te maken hebben. Enkele illustraties brengen de lezer terug naar 180 jaar geleden.
    • “180 jaar spoorwegen in Nederland”. Op 24 september 1839 reed in Nederland de eerste trein tussen Amsterdam (station d’Eenhonderd Roe) naar Haarlem, langs de Haarlemmer trekvaart die beide steden via het water al verbond. Guus Veenendaal geeft een historisch overzicht van de belangrijkste hoogtepunten in de ontwikkeling van 180 jaar spoorwegen. En de spoorwijdte van 1945 mm. werd sterk aanbevolen… Enkele beelden uit de collecties van SNR, Spoorwegmuseum en Het Utrechts Archief tonen een tijd die ver achter ons ligt. De beide wereldoorlogen en de rol van NS in die oorlogstijden blijven niet onvermeld, evenals de Lokaalspoorwegwet van 1878, enkele stakingen en de nieuwe rol van NS in de jaren negentig van de twintigste eeuw bij de splitsing tussen infrastructuur en vervoerder(s).
    • “Eerste bezoek aan DDR-trams in 1967”. Nadat Maurits van Witsen in 1966 al diverse trambedrijven in Hongarije had bezocht (OdR 2018-9) kwam in 1967 de Deutsche Demokratische Republik (DDR) aan de beurt voor zijn tramverkenningen. Niet bepaald een exotisch land, wel met een streng regiem, maar nog wel voorzien van veel kleine trambedrijfjes. In dit artikel Magdeburg, Halberstadt en Halle en via Merseburg en Dessau reisde hij naar Görlitz.
    • “Spoorwegen en tramstraten”. Dit artikel van Rob de Vries gaat over (weg)verkeerswegen met een spoor- of tram-gerelateerde naam. De lezer kent ze vast wel uit eigen omgeving: “Spoorweglaan en Tramstraat. Met een duidelijke indeling en voorzien van enkele topografische kaarten wordt de lezer duidelijk gemaakt waar de straten hun spoorse naam aan ontlenen.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws. Enkele mutaties in het Hoofdbestuur worden vermeld en twee nieuwe leden van Verdienste. Marius Hekker en Geert Gorissen werden tijdens de Algemene Ledenvergadering op 13 april in Amersfoort op bijzondere wijze bedankt voor hun werk, resp. als medewerker bij de Dienst Ondersteuning en Informatievoorziening en als voorzitter bij van de Stichting NVBS Excursies (SNE).
      • Enkele lezersreacties op eerder verschenen artikelen.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Paul Muré van de Winterreis 2019 die plaats vond tussen 21 februari en 2 maart naar Polen en Tsjechië.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Maurits van den Toorn van trams van de Uithoflijn (proef- en opleidingsritten) en Nieuwegein-IJsselsteinlijn.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 14 april 2019

    Het aprilnummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 154 t/m 172, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • Emiel de Block praat de lezer bij over de goederendienst in Nederland in 2018. Het totale goederenvervoer per spoor nam in Nederland iets toe, zowel in vervoerde volumes als het aantal goederentreinen en het aantal gereden kilometers. De stijgende lijn werd met name veroorzaakt door de lagen rivierwaterstanden, gevolg van de droge zomer, en omleidingen. Zoals de laatste jaren gebruikelijk wisselden in 2018 veel afnemers en logistieke bedrijven van vervoerders. Deze worden allemaal besproken. Bijpassende foto’s illustreren het artikel.
    • “Brusselse ontwikkelingen”. Het Brussels Gewest heeft sinds 1991 de strategie en investeringen voor het openbaar vervoer in eigen handen, zonder inmenging van andere regio’s. Het gewest heeft gekozen voor een sterk openbaar vervoer met metro en tram als ruggengraat van het net. Luc Koenot beschrijft de resultaten van de onafgebroken investeringen in infrastructuur, rijtuigen, exploitatie, comfort en reizigersinformatie van de afgelopen vijfentwintig jaar waarbij het OV duidelijk in de lift zit. Foto’s uit 2012, 2014, 2018 en 2019 laten een veranderd tijdsbeeld zien.
    • “Railerfgoed en samenwerking”. Jaap Nieweg, oud-voorzitter van Historisch Railvervoer Nederland (HRN) en van de stichting Mobiele Collectie Nederland (MCN), en nu president van de Europese koepel Fedecrail en Kees Wielemaker, ook jarenlang voorzitter van HRN en secretaris van MCN, deskundigen bij uitstek, beschrijven het belang van het bewaren van railvoertuigen als erfgoed en leggen nadruk op Europese samenwerking. Al in 1910 werden er plannen gemaakt voor een Nederlands Spoorwegmuseum, maar het zou tot 1927 duren dat die plannen uitmondden in de oprichting van de Stichting Nederlands Spoorwegmuseum. Mede op aanraden van de in 1931 opgerichte NVBS werden door de Nederlandse Spoorwegen enkele historisch belangrijke locomotieven bewaard. De doorbraak om te komen tot rijdende railmusea (als aanvulling op het statische karakter van het Spoorwegmuseum) kwam in 1965 toen de Tramweg Stichting (TS) werd opgericht. Deze organisatie slaagde erin met de aankoop van materieel van de RTM en NZH-tramwagens deze van sloop te redden. In Nederland leidde dit later tot de oprichting van diverse musea met rijdend tram- en spoorwegmaterieel, waarvan de Stoomtram Hoorn – Medemblik (sinds 1968) en de Stichting Rotterdamsche Tramweg Maatschappij tot de oudsten behoren. Het artikel beschrijft onder meer ook de wetgeving in Europa, de toekomstverwachtingen in de railmuseumwereld: er zijn vele veranderingen te verwachten.
    • “Stoom tussen Zwolle en Kampen Noord”. Paul Henken geeft een aanvulling op het artikel van Kasper Haar over het Kamper lijntje in OdR 2018-5, in het bijzonder over de diverse series stoomlocomotieven die er hebben gereden. Ondanks het monopolie van de motortractie op deze voormalige NCS-lijn is er tot begin 1955 steeds stoom te zien geweest; het depot Zwolle verzorgde alle tractie.
    • “Van Kufstein naar Brenner”. De Brennerspoorlijn is één van de meest tot de verbeelding sprekende verbindingen over de Alpen. De lijn heeft een bewogen geschiedenis met aan de zuidzijde steeds wisselende grensplaatsen. Het treinverkeer is zeer afwisselend. De bouw van de Brennerbasistunnel die grote veranderingen in het spoorvervoer teweeg zal brengen, werpt zijn schaduw vooruit. Gerrit Nieuwenhuis wijdt dit artikel aan het Oostenrijkse deel van deze belangrijke corridor.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Bij deze uitgave is de nieuwe folder Railmusea in Nederland 2019-2020 gevoegd. Dit vouwblad is een uitgave van de Vereniging Historisch Railvervoer Nederland (HRN), de landelijke koepel die de belangen van 32 museale en toeristische railprojecten behartigt. Op veel terreinen actief, van publieksacties tot activiteiten op het gebied van spoorwegveiligheid, cultuur en milieu. Overzichtelijke informaties over bezoekadressen, rijdagen, trajecten en collecties.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een 12-daagse zomerreis 2019 naar Scandinavië: bezoeken aan Denemarken, Noorwegen en Zweden van 22 juni tot en met 3 juli 2019. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Sjoerd Bekhof van de Havenrit naar de Eemshaven en Delfzijl, gehouden op 10 maart.
    • Boekbesprekingen:
      • Gerard de Graaf bespreekt het boek “Lokomotivbau Karl Marx” van Udo Kandler, 128 blz., 30 x 21 cm, liggend formaat, 167 zawart-wit foto’s, 21 kleurenfoto’s, prijs € 35,00. Uitgeverij Eisenbahn Kurier./EK-Verlag.
      • Gerard de Graaf bespreekt het boek “Schmalspurige Dampflokomotiven im Ersten Weltkrieg van Günter Krause, Günter Krall en Roland Bude, A4-formaat, 288 blz. met 305 zwart-wit foto’s en 15 kleurenfoto’s. Uitgeverij DGEG Mediën, prijs € 39,80.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Erwin Voorhaar. ACTS-treinen door Hilversum, op 1 april 1999 met de elektrische locomotieven 1253 en 1252 met een containertrein en op 21 juni 2004 met Engelse diesellocomotief 5812.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 10 maart 2019

    Het maartnummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 21 pagina's: 102 t/m 122, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Meer dan vijftig jaar particuliere railmusea”. Wim Saher, met medewerking van Jaap Nieweg, kijkt terug wat vijftig jaar railmusea ons gebracht heeft. Tijdens de eerste honderd jaar van het spoorvervoer in Nederland was er niet veel aandacht voor het museaal bewaren van objecten en materieel. In het begin van de vorige eeuw kwam dit langzamerhand op gang, waarna in de tweede helft van de vorige eeuw ook particuliere railmusea ontstonden. Naast wat het Spoorwegmuseum al (statisch) te bieden had, kwam vooral de rijdende collectie in zwang: het beeld en ook de entourage laten zien, zo mogelijk in een historisch, bijpassende landschapsomgeving. Moderne opvattingen die ook heden ten dage belangrijk gevonden worden, spelen daarbij een rol: de “totaalbeleving” ondergaan voor de bezoekers. Verschillende van deze railmusea vierden de afgelopen tijd hun vijftigjarig bestaan. Een echte doorbraak ontstond na de Tweede Wereldoorlog toen veel interlokale spoor- en tramlijnen verdwenen. Hoe werd er in de begintijd tegen het behoud van materieel aangekeken, hoe zijn de diverse organisaties ontstaan, hoe verliep hun ontwikkeling en hebben de oprichters hun doel bereikt, zo stelt de auteur enkele vragen en geeft de antwoorden daarop. Vanaf de jaren zestig groeide het besef sterk, dat spoor- en tramwegen tot onze cultuur zijn gaan behoren; het rijdend railerfgoed zoals we dat later zijn gaan noemen. Al was het maar vanwege hun maatschappelijk belang die ze ooit vervulden. De NVBS speelde een belangrijke rol hierin; de Tramweg Stichting werd in 1965 opgericht, voortgekomen uit een interne museumcommissie. In latere jaren ontstonden meer initiatieven van particulieren of organisaties, meer specifiek gericht op het behoud van een (typische) vertegenwoordiger uit een bepaalde materieelserie die met de nodige inspanningen gered werden van sloop. Met de oprichting van Historisch Railvervoer Nederland (HRN) in 1994 werd voor het eerst een status-classificatie met een toegekende waardering van een railvoertuig toegepast.
    • “Een portret van Dillingen”. Vrijwel elke goederentreinliefhebber kent de ertstreinen die vijf à zes keer per werkdag over de Betuweroute richting Duitsland rollen en terug. Per trein ruim vijfduizend ton ijzererts op weg naar Dillingen. Maar wat is er in Dillingen? Waarom juist daar? Rudi Liebrand beschrijft de ontwikkelingen én het belang van de bloktreinen met ijzererts en kolen tussen de industrieën in het Saarland en de Nederlandse overslaghavens op de Maasvlakte en de Amsterdamse Westhaven.
    • “Biografie van een Kikker”. De Stichting Museum Buurtspoorweg (MBS) beschikt over de enige bewaard gebleven vooroorlogse NS-locomotief voor de rangeerdienst. Bovendien verkeert deze machine, de NS 8107, in dienstvaardige toestand. Na een jarenlange inzet als SS 657 is zij nu weer te aanschouwen tussen Haaksbergen en Boekelo. Genoeg reden voor auteur Paul Henken om de levensloop van deze twee-asser onder de loep te nemen.
    • “De bovenleiding verdwijnt verder”. Bij elektrische railvoertuigen past onvermijdelijk een bovengrondse bovenleiding voor de voeding. Sinds de rijtuigen van het nieuwe trambedrijf van Bordeaux in 2003 als eerste deels zonder bovenleiding gingen rijden, is er veel gebeurd op dit gebied. Niet alleen het straatbeeld veranderde, maar nog meer de voertuigen zelf. Als vervolg op het artikel in Op de Rails 2016-1 beschrijft Ciril van Hattum hoe de ontwikkelingen sindsdien zijn verlopen en hoe de actuele situatie is. Wat begon in Frankrijk kreeg een vervolg in Spanje. Verder wordt gekeken naar Duitsland, Japan en Taiwan, de Chinese opmars en de Verenigde Staten. Technische ontwikkelingen op het gebied van batterijen, condensatoren, inductie en waterstof staan eveneens niet stil, zo beëindigt de auteur zijn overzicht.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Op pagina 147 de agenda voor de Algemene Ledenvergadering 2019 op zaterdag 13 april in Het Oude Magazijn te Amersfoort, inclusief enkele voordrachten voor nieuwe kandidaat bestuursleden.
      • Een nieuw overzicht met ledenmutaties in het vierde kwartaal van 2018.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een excursie op zaterdag 13 april (voorafgaande aan de Algemene Ledenvergadering !) onder de titel “Sporen naar het Verleden”. Deze 20e excursie onder deze naam betreft een bezoek, per bus, aan de voormalige spoorlijnen Utrecht – Zeist en Barneveld – Nijkerk. De inschrijving staat open.
      • Aankondiging van de Koningsdag-excursie op zaterdag 27 april. Deze 900e NVBS-excursie sinds 1931 gaat de grens over naar Duitse goederenlijnen. Met de klassieke Zwitserse locomotief Re4/4’ 10019 en bijpassende Zwitserse rijtuigen wordt een rondrit door het Duitse Ruhrgebied gemaakt. Er wordt over meerdere spoorlijnen gereden waar normaal geen reizigerstreinen komen. Gestart wordt in Venlo om 10:05 uur. De inschrijving staat open.
    • Boekbesprekingen:
      • Marius Broos bespreekt het boek “Amsterdam – Utrecht, Van Rhijnspoor tot Randstadspoor” van J.M. ten Broek en V.M. Lansink. Uitgeverij Wbooks, 168 blz., 24,5 x 30,5 cm, circa 260 afbeeldingen en diverse kaarten, tekeningen reglementen en dienstregelingen, zowel uit het verleden als in het heden, prijs € 29,95.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Gerard van Buuren. Een “Toen en Nu”-vergelijking van een veranderd stadsbeeld: de Mauritsweg in Rotterdam. In augustus 1968 met vierasser 568 op lijn 5 onderweg naar het Willemsplein en op 18 december 2018 met Citadis 2105 als lijn 7. Zoek de verschillen !

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 10 februari 2019

    Het februarinummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 50 t/m 67, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De grenzeloze Flirt”: 5e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2018-04, deel 2 in Op de Rails 2018-07, deel 3 in Op de Rails 2018-08, deel 4 in Op de Rails 2018-11). De Flirt-treinstellen van de Zwitserse treinenbouwer Stadler zijn zonder overdrijving een succesnummer te noemen. In veertien jaar tijd zijn meer dan duizend treinstellen besteld door spoorbedrijven, zowel in Europa als daarbuiten. Het treintype droeg bij aan de stormachtige ontwikkeling die Stadler Rail doormaakte. Frans Blanker-Halstein en Raymond Kiès volgen dit type treinstellen verder in de Europese afzetmarkt. In dit vijfde deel onder meer de Flirt 3XL Rhein-Ruhr (Verkehrsverbund Rhein – Ruhr, VRR), Go-Ahead (Beieren), Nordwestbahn (NWB, Hannover e.o.), SOB Traverso (Schweizerische Südostbahn) en BLS (Bern - Lötschberg-Simplon). Tevens aandacht voor nieuwe aandrijvingsconcepten, de Flirt Bi-modaal, hybride aandrijvingen en de Flirt Akku. De verwachting is, dat veel opdrachtgevende overheden willen overgaan op elektrisch materieel om in het kader van de klimaatdoelstellingen een bijdrage te leveren aan het verminderen van de CO2-uitstoot. De ontwikkelingen met de Flirt staan dus nog niet stil.
    • “Inzet van het NS-materieel in de dienstregeling 2019”. Michiel ten Broek maakt ons op vertrouwde en periodieke wijze weer vertrouwd met de recente inzet van het NS-materieel. Langzaam verspreiden de Sprinters Nieuwe Generatie (SNG) zich over het hoofdrailnet en komen daarbij benoorden Zwolle, waar de sprinterdiensten nog niet eerder met sprintermaterieel reden. DDM-1, DDAR en de 1700’en zijn aan hun laatste jaar begonnen en op de HSL worden de treinen langer. De enige echte Sprinters, het Stadsgewestelijk Materieel, SGM, zijn inmiddels krasse knarren geworden, in leeftijd variërend van 35 tot 43 jaar. De opknap- en veiligheidsbeurten aan de driewagenstellen van dit type die destijds als eerste zijn gerenoveerd, gaan nog wel een tijdje door, zodat we dit materieel nog op de baan zien. In een kadertekst wordt zichtbaar gemaakt welke treinseries paarsgewijs aan elkaar zijn gekoppeld en dus ook hun materieel. Tenslotte nog de actuele inzetten van DDZ, ICM, VIRM.
    • “De Amstelveenlijn - Een compromis met problemen”. Hans de Haan en Chris Vonk beschrijven het gemengd bedrijf van tram en metro op lijn 51. Op 2 maart rijden de laatste sneltrams naar Westwijk. Daarmee komt een einde aan deze gemengde bedrijfsvorm, dat uniek was in Nederland, maar dat 27 jaar lang ook tot een onregelmatige dienstuitvoering heeft geleid. Tram en metro in Amsterdam zijn voortaan weer strikt gescheiden en dat is technisch wel zo handig.
    • “Varende treinen”. Het 11e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014, augustus 2014 en januari en augustus 2015, april 2016 en april 2017, maart en september 2018) door John Krijgsman. In dit deel komen de treinveerdiensten Danzig/Gdańsk, Stettin/Szczecin, Fürstenberg (Havel) en de Attersee in Oostenrijk aan bod. Met foto’s uit de betreffende veerhavens, onder meer in 1915, 1925 en 1948.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Op pagina 96 het programma en de agenda voor de Algemene Ledenvergadering 2019; deze staat gepland voor zaterdag 13 april in Het Oude Magazijn te Amersfoort.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Spoorwandelreis nr. 4 naar Oostenrijk van 23 mei tot en met 2 juni 2019. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Ronald Bokhove van de Oliebollenrit 2018 die op 28 december 2018 plaats vond in Den Haag als jaarafsluiting van het reisprogramma 2018 van SNE.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Hans Scherpenhuizen en Paul van Baarle van de treindienst tussen Maastricht en Aken. Op 6 mei 1979 een DB-accumotorwagen van het type ETA 515 als internationale trein 3749 Aken – Maastricht bij de doorkomst in Schin op Geul en eenzelfde type motorwagen in de oorspronkelijke rode kleur, eveneens in Schin op Geul op 6 september 1981. De elektrische dienst ging op 27 januari 2019 van start tussen Aken en Maastricht, maar van een drielandentrein waarin ook België participeert (doortrekking naar Luik) is nog geen sprake vanwege toelatingsweigering van het materieel in België (nieuwsbericht op pagina 51/52 onder Arriva, tricourante treinstellen, type Flirt).
    • Het middenkatern van deze uitgave bevat traditioneel de materieeloverzichten van alle vervoerders in Nederland naar de stand per 1 januari 2019.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 19 januari 2019

    Het januarinummer 2019 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 3 t/m 20, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Bosbouwstoom in Amerika”. In de tweede helft van de negentiende eeuw was er in Amerika een sterk groeiende vraag naar hout voor onder meer de woningbouw. Gekapte bomen moesten in zagerijen worden verwerkt. Om die stammen daar te krijgen, werden naast lieren en glijbanen diverse vervoermiddelen ontwikkeld. Rutger Ruempol belicht in dit artikel de speciaal voor dit vervoer ontwikkelde stoomlocomotieven, zoals de Shay, de Climax en de Heisler, waarbij de beweging van de zuiger die een krukas laat draaien via assen en tandwielen overgebracht wordt naar de drijfwielen. Op diverse locaties zijn deze machines nog rijdend aan te treffen bij museumspoorlijnen. Het artikel laat veel interessante tekeningen en foto’s zien, o.a. uit de NVBS Verzameling SNR en van Richard de Bruijn en H.G. Hesselink.
    • “Oslo: veelzijdig railvervoer”. Gerrit Nieuwenhuis schrijft over de interessante verscheidenheid aan railverbindingen in en rond Oslo, de hoofdstad van Noorwegen. Ook het tramweg- en metronet blijft niet onvermeld. Bijpassende foto’s van de auteur en van Maurits van den Toorn illustreren het artikel, inclusief twee verhelderende lijnennetkaartjes van Dick van der Spek.
    • “Een smalspoorlijntje in Leerdam”. Een ansichtkaart van de Spoorstraat in Leerdam, gemaakt rond 1900, vormde de aanleiding voor Gerard de Graaf verder te snuffelen naar de oorsprong van het zichtbare smalspoorlijntje. Een advertentie op Markplaats bracht hem verder op weg in zijn zoektocht naar de geschiedenis en bracht hem op het adres van Houthandel v/h Varsseveld & Co in Leerdam. Henk Kolkman, Gerrit Nieuwenhuis en Erikjan Sachse waren behulpzaam bij de speurtocht.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en afdelingsnieuws.
      • Enkele bestuurswisselingen worden vermeld, almede redactievacatures.
      • Hans de Herder werd onlangs 96 jaar en is al 75 jaar NVBS-lid. Een felicitatie waard.
      • De Algemene Ledenvergadering 2019 staat gepland voor zaterdag 13 april in Het Oude Magazijn te Amersfoort.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een excursie naar Eemsmond en Delfzijl per speciale havendieselrit op zondag 10 maart 2019. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Frank Venema van het “Schönes Wochenende” naar Thüringen en Sachsen (Vogtland en Erzgebirge) van de vijfdaagse reis van 25 – 29 oktober 2018.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Trams 2019” van B.A. Schenk en M.R. van den Toorn. Uitgeverij De Alk, 272 blz., 15 x 21 cm, 320 kleurenfoto’s, 1 tabel en een kaartje, prijs € 18,95.
    • Op de achteromslag twee foto’s (uit de collectie) van Evert Heusinkveld: station Lichtenvoorde-Groenlo in oktober 1970 en op 18 april 2013 met kruisende treinstellen DE1 en DE2 van NS en Spurts van Arriva. Het levert weer een leuk “Toen en Nu’tje op.
    • De vernieuwde NVBS-website met een nieuwe lay-out en inhoud is op 15 januari 2019 on line gezet. Veel NVBS’ers hebben de afgelopen periode gewerkt aan de totstandkoming van deze nieuwe website.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: dinsdag 18 december 2018

    Het decembernummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 578 t/m 597, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De NS 65 jaar geleden” is een periodieke (en voortschrijdende) artikelenserie van auteur Peter van der Vlist hoe het spoor er 65 jaar geleden uitzag en wat de highlights van dat jaar waren. In dit zesde vervolgartikel van deze reeks wordt teruggeblikt naar het jaar 1953. Het jaar van de verder gaande modernisering van de infrastructuur, de elektrificaties, verbouwing en modernisering van de stations en de komst van nieuw materieel. De elektrificatie van Arnhem – Zwolle wordt afgerond. De aflevering van de Blauwe Engelen komt op gang, de eerste locomotieven van de serie 2600 komen op de baan en de bestelling van 186 rijtuigen, later bekend als plan E, wordt aangekondigd. Tegenover het goede nieuws staan het beëindigen van de dienst Alkmaar – Bergen en de verdere afname van het park stoomlocomotieven. De nieuwe ringbaan van Nieuwerkerk via Rotterdam Noord naar Rotterdam Delftse Poort wordt per winterdienstregeling op 4 oktober volledig in gebruik genomen. En “de spoorwegen spreken” voor het laatst via de radio het Nederlandse volk toe door dr. Posthumus Meijes op 28 december 1953 vanuit de vertrouwde Avro-studio. In de laatste, 118e aflevering van dit wekelijkse praatje wordt het volk bijgepraat over de ontwikkelingen van het nationale spoorbedrijf. De watersnoodramp en enkele ongevallen (bij Weesp op 19 juni en bij Gouda op 14 februari) komen ook ter sprake en werden eerder in het julinummer 2018 al uitgebreider besproken. Tenslotte aandacht voor enkele bijzonderheden over de NVBS in dit jaar. Ter illustratie maken enkele bijzondere foto’s van bekende en prominente fotografen uit die jaren: J. Lub, L.J.P. Albers, P. Postma, J.A. Bonthuis, J. Voerman en J.J. Overwater uit het archief NVBS Railverzamelingen (SNR) het tijdsbeeld compleet. Een lijnenkaartje van Dick van der Spek geeft de spoorlijnen en interlokale tramlijnen in en rond Den Haag weer in de zomer van 1953.
    • ”Wisseling van de wacht”. Traditiegetrouw wisselde in Duitsland bij het ingaan van de nieuwe dienstregeling – dit jaar op 9 december – een aantal netwerken van vervoerder. Haast net zo traditiegetrouw zet Op de Rails de mutaties voor de lezer op een rijtje. Frans Blanker-Halstein en Raymond Kiès presenteren het overzicht. Natuurlijk ontbreken de bijpassende foto’s niet.
    • “Trams in Frankrijk”. Arthur Staal belicht de tramhistorie in Frankrijk, 7e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van april en juli 2014, februari 2015, mei 2016 en april 2017 en mei 2018). In dit deel Besançon en Dijon (wordt vervolgd).
    • “De spoorweg De Bilt – Zeist”. Rails lagen er al tientallen jaren niet meer op, maar het viaduct over de A28 (Rijksweg 28, Km 4.910, 1968 – 2018) genaamd Het Oude Spoor, lag er nog wel. In het weekend van 11 en 12 augustus 2018 is het gesloopt omdat het de verbreding van de autosnelweg A28 tussen Utrecht en Amersfoort in de weg stond. Zo verdween één van de weinige restanten van de spoorweg die eens een druk personenverkeer had gediend en die een tweede leven had gekend als goederenspoorweg. Voor auteur S. Eeftens een mooie aanleiding de volledige geschiedenis van deze spoorlijn nog eens te beschrijven. Een bronnenoverzicht en een dankwoord aan de heren J.G.C. van de Meene en P. Henken voor hun medewerking maken het artikel zeer compleet.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, ledenmutaties, informaties uit de NVBS-winkel en vacatures.
      • De nieuwjaarsreceptie vindt plaats op zaterdag 5 januari 2019 in NVBS Centraal in Amersfoort.
      • Deze uitgave bevat in het middenkatern weer het jaarlijkse jaarregister: 86e jaargang, 2018. Deze jaargang bevat 636 bladzijden.
      • De contributies 2019 zijn in de Algemene Ledenvergadering op 7 april 2018 vastgesteld. In een kadertekst de specificaties.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de reis in februari 2019 naar Polen en Tsjechië. Vertrekdatum is donderdag 21 februari, terug op zaterdag 2 maart. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Han Duijve van de tramexcursie naar Antwerpen op zaterdag 15 september 2018.
      • Verslag door Martin Vogelaar van de excursies naar “Madurodam achter de schermen”, op twee dagen; de eerste was op 20 september (50 deelnemers), met een herhaling op 11 oktober 2018 (42 deelnemers) wegens de grote animo.
      • Verslag door Frank Hoogenboom van de speurtocht naar de Geldersche Tramwegen op 29 september en 20 oktober 2018.
    • Boekbesprekingen:
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “Amsterdamse tramlijnen 1975 – 2018. Deel 2 Nieuwezijdslijnen” van Adriaen Louman. Uitgeverij Lycka till Förlag, 152 blz., A4, 275 foto’s, prijs € 39,90.
      • Cock Koelewijn bespreekt het boek “De Blauwe Tram Leiden – Scheveningen 1924 - 1961”, van Dick van der Spek; deel 50 in de NVBS-boekenreeks. Uitgeverij Nostalgie, 272 pagina’s, 21 x 30 cm, circa 300 foto’s, prijs € 35,00.
    • Op de achteromslag twee foto’s (uit de collectie) van Karel Hoorn: de Amsterdamse Czaar Peterstraat met trams van lijn 19: omstreeks 1935 en op 20 oktober 2018. Het levert weer een leuk “Toen en Nu’tje op.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 10 november 2018

    Het novembernummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 522 t/m 539, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Goederendienst in Nederland – de stand van zaken in oktober 2018”. Aansluitend op dit onderwerp in het maartnummer 2018 beschrijft Emiel de Block de recente, halfjaarlijkse, ontwikkelingen in het goederenvervoer. Het verminderen van het kolenvervoer en het gebruikelijke wisselen van diverse vervoerscontracten kenmerken het huidige railgoederenvervoer. Er wordt meer vervoer naar China aangekondigd, maar dat is een zaak van lange adem: in de praktijk rijden niet alle aangekondigde treinen. Tijdens de zomermaanden was er meer vervoer vanwege de lage waterstanden in de rivieren, vooral veroorzaakt door lange perioden van droogte en nauwelijks regen. De scheepvaart kon minder tonnages vervoeren.
    • “De Noord-Zuidlijn, een heikel avontuur”. Op 21 juli 2018 was het dan eindelijk zover, dertien jaar later dan volgens de eerste ramingen kon de Noord-Zuidlijn in Amsterdam feestelijk worden geopend. De dag erna begon de normale dienst. Reizigers kunnen nu in iets meer dan een kwartier onder de stad door reizen van noord naar zuid en een aantal belangrijke knooppunten snel bereiken. Naar Amsterdamse traditie verliep de aanleg niet zonder strubbelingen. Het megaproject wordt nog eens onder de loep genomen door Chris Vonk en Maurits van den Toorn. Wat was nu het belang van deze oorspronkelijk bedoelde regionale lijn (de eerste opzet beoogde een verbinding van Purmerend naar Amstelveen/Schiphol), wat waren de tegenslagen en hoe werden die technisch opgelost. Het resultaat is een metrolijn van 9,7 kilometer met zeven nieuwe stations en één al bestaand station, Zuid. Deze aspecten en andere komen uitvoerig aan bod.
    • “De grenzeloze Flirt”: 4e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2018-04, deel 2 in Op de Rails 2018-07, deel 3 in Op de Rails 2018-08). De Flirt-treinstellen van de Zwitserse treinenbouwer Stadler zijn zonder overdrijving een succesnummer te noemen. In veertien jaar tijd zijn meer dan duizend treinstellen besteld door spoorbedrijven, zowel in Europa als daarbuiten. Het treintype droeg bij aan de stormachtige ontwikkeling die Stadler Rail doormaakte. Frans Blanker-Halstein en Raymond Kiès volgen dit type treinstellen verder in de Europese afzetmarkt. In dit vierde deel de Flirt 3 bij NS, de Limburgse Flirt 3-treinstellen van Arriva, Keolis Nederland en Blauwnet. In een kadertekst de Wink, de flexibele Flirt voor de noordelijke nevenlijnen van de door Arriva gewonnen concessie eind 2021.
    • “NS en de watersnoodramp”. In dit artikel door auteur Peter van der Vlist wordt aandacht besteed aan de ramp die zich in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 voltrok. In de jaargang 1953 van Op de Rails doet N.J. van Wijck Jurriaanse uitgebreid verslag van (met name) de exploitatieve gevolgen van de watersnood. Bij de samenstelling van dit artikel is gebruik gemaakt van wat hij toen in Op de Rails al publiceerde. In het komende decembernummer volgt een artikel over de NS in 1953 met meer bijzonderheden in dat jaar. Vooruitlopend verdient de watersnood apart aandacht. Het artikel bevat bijzondere foto’s (onder meer uit het archief van de NVBS Railverzamelingen), ook van de “badkuipspoorweg” door de Kruiningerpolder.
    • “Spoorwegen in Israël – deel 2: de periode na 1948”: 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails 2018-08). Het grondgebied van de huidige staat Israël maakte vele eeuwen deel uit van het Ottomaanse Rijk dat vanuit Constantinopel (het huidige Istanbul) werd bestuurd. Na de Eerste Wereldoorlog werd dit rijk opgeheven en bleef Turkije als erfgenaam van het voormalige sultanaat voortbestaan. De overige gebieden in het Midden-Oosten werden overgenomen door Groot-Brittannië en Frankrijk die deze namens de Volkenbond als mandaatgebied gingen besturen. Op 14 mei 1948 werd de onafhankelijke staat Israël uitgeroepen. Onmiddellijk volgde een inval door enkele Arabische buurlanden. Egypte maakte zich meester van de Gazastrook en Jordanië nam bezit van de westelijke Jordaanoever. Beide landen lieten zich weinig gelegen liggen aan de eventuele Palestijnse belangen van het Britse mandaatgebied Palestina. Henry van Amstel beschrijft in dit deel de gevolgen voor de spoorwegen en de railinfrastructuur ontwikkelingen in de regio. De periode tussen 1960 en - ruwweg - 1990 - kan gezien worden als een van stagnatie voor de spoorwegen. In Israël bestond een uitstekend busvervoersysteem dat het land tot in de haarvaten bediende. En de overheid wenste zich op grotere afstand van de spoorwegen te houden. Pas in 1988 kwam daar verandering in. En in 1993 werd eindelijk de zo gewenste noord-zuidverbinding door Tel Aviv een feit. In dit deel komen ook de overige uitbreidingen aan de orde en de nieuwe spoorverbinding met Jeruzalem. Op 8 juni 2018 verscheen het Meerjarenprogramma 2040 met belangrijke intenties om het spoorwegnet te verdubbelen. Het huidige en nieuw te bouwen reizigersmaterieel, de internationale plannen voor aansluitingen op buitenlandse netwerken en het treinreizen in Israël als zodanig worden eveneens belicht.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, ledenmutaties, informaties uit de NVBS-winkel en vacatures.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de komende Oliebollenrit op vrijdag 28 december 2018 door de Hofstad Den Haag. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Ronald Bokhove van de reis langs de Engelse zuidkust die werd gehouden van 24 augustus t/m 2 september 2018.
    • Boekbesprekingen:
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “U-Bahn, S-Bahn & Tram in Wien; Städtischer Schienennahverkehr in der österreichischen Hauptstadt van Robert Schwandl. Uitgeverij Schwandl, 144 blz., 17 x 24 cm, circa 300 foto’s, prijs € 19,50.
    • Op de achteromslag twee foto’s gemaakt bij de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik door Erwin Voorhaar en Hans Scherpenhuizen. Op 16 oktober 2018 vond in samenwerking met de Museum Buurtspoorweg een speciale fotodag plaats met als thema: NS-locomotieven in dienst bij tramwegen, waarbij drie verschillende stoomlocomotieven (NS 7742, NS 8107 en NS 6513) voor verschillende tramcombinaties werden ingezet. Het leverde mooie beelden op.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 14 oktober 2018

    Het oktobernummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 16 pagina's: 474 t/m 489, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Een nieuw rondje Ruhrgebied”. Bij de trambedrijven in het Ruhrgebied lopen de ontwikkelingen sterk uiteen. Tegenover uitbreidingen in Bochum en Düsseldorf staan opheffingen in Mülheim en Krefeld. Voor zover er elders uitbreidingsplannen zijn, wordt de uitvoering daarvan belemmerd door gebrek aan financiën. Het beschikbare geld is hard nodig voor vervanging en onderhoud van materieel en infrastructuur. Sinds het artikel in het juninummer Op de Rails 2009-6 is er genoeg gebeurd voor een nieuw overzicht. Maurits van den Toorn geeft een update.
    • “Inzet van het NS-materieel – de ontwikkelingen in 2018”. Sinds het begin van de dienstregeling 2018 (in december 2017) zijn er diverse verschuivingen geweest in de inzet van het reizigersmaterieel, met name bij de wijzigingen per september 2018. Michiel ten Broek beschrijft de mutaties bij het DDZ-materieel, Sprinters Nieuwe Generatie (SNG), het veertig jaar oudere SGM. Ook het jongere DDM-1 en DDAR blijven nog volop nodig.
    • “Innotrans 2018”. De tweejaarlijkse vakbeurs Innotrans is het mondiale trefpunt voor railvervoer. Het immense beurscomplex van het buitenterrein van de Messe Berlin en de bijbehorende hallen bood weer een diversiteit aan het tentoongestelde materieel van meerdere materieelbouwers. Frans Blanker-Halstein nam een kijkje met de (dikke) beurscatalogus onder de arm. De bezoeker vond er letterlijk alles wat ook maar enigszins met railvervoer te maken heeft.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en vacatures.
      • In Memoriam. Op 24 augustus jl. overleed Frits van der Gragt, in de leeftijd van bijna 88 jaar. Frits was een tramliefhebber pur sang. Een eigenschap die hij zeker ook paarde aan grote bestuurlijke kwaliteiten. Van der Gragt was onder meer jarenlang bestuurslid en voorzitter van de NVBS en had lange tijd de leiding over Op de Rails en schreef een groot aantal boeken over trams. Voor zijn grote inzet in de railwereld en met name bij de redding van museummaterieel, was hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Frits was één van de grondleggers van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik. Zijn organisatietalent kwam tot uiting bij het uitwerken van Stoom’91 voor het toen zestigjarige jubileum van de NVBS. Het feest trok meer dan twee miljoen bezoekers. Tram’91, een ander evenement in dat jubileumjaar in Amsterdam dat hij ook organiseerde, zag een presentatie van trams uit alle denkbare steden van Nederland en Europa, Brussel, Duisburg, Kopenhagen Hannover, Wenen, Praag en natuurlijk uit Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Arnhem het NZH-materieel van de Tramweg Stichting. Vijftien jaar later rond het 75-jarige bestaan van de vereniging zette Frits weer twee grote evenementen op de kaart. Ook deze festiviteiten brachten veel liefhebbers op de been. Frits ontwikkelde de “verre reizen-club”, een ontwikkeling die later zou gaan leiden tot de Stichting NVBS Excursies. Jaap Nieweg, persoonlijk vriend, herdenkt hem en refereert aan deze en tal van andere verdiensten en zijn vele activiteiten.
      • Aankondiging van de Railquiz 2018, op zaterdag 27 oktober in NVBS Centraal te Amersfoort.
      • In de rubriek “Lezers schrijven” geeft Peter van der Vlist aanvullingen op zijn artikel over het ongeval bij Gouda in het julinummer OdR 2018-07.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Railpuzzelrit op zondag 18 november 2018, aanvang rond 10:30 uur in Utrecht Centraal. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Geert Gorissen van de voorzomerreis naar Italië, de Ferrovie Méditerranée 2018, die gehouden werd van 14 – 27 juni.
    • Boekbesprekingen:
      • Kars Cleveringa bespreekt het boek “Sporen door het Hogeland, 125 jaar Hogelandspoor 1893- 2018” van Louis Stiller en anderen. Uitgeverij Stichting Boekgroep Noord-Groningen, 496 blz., 24 x 30 cm, circa 800 foto’s, prijs € 45,00.
    • Twee “ome Ceesjes” (omC’s) op de achteromslag: omC 908 kort na de fabrieksaflevering in 1927 (Beijnes – Haarlem), foto Beijnes uit de collectie Het Utrechts Archief en omC 909 als replica op 1 september 2018 bij een stop in Baarland, foto van Steef Janssens, bij een proefrit over de voormalige ”Ringlijn” door Zuid-Beveland, onderdeel van de museumlijn van de Stoomtrein Goes – Borsele.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: dinsdag 25 september 2018

    Het septembernummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 418 t/m 436, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Hauptstadtdampf”. “And the shame was on the other side” zong David Bowie al in 1977 in het nummer Heroes. Hierin bezong hij de aan de Muur tussen Oost- en West-Berlijn voelbare spanning tussen twee werelden (Oost en West). Oost-Berlijn, ten onrechte door de DDR en de Sovjet-Unie uitgeroepen tot Hauptstadt van de DDR, bood aan het einde van de jaren zeventig een bont palet aan druk spoorwegverkeer. Bart van ’t Grunewold blikt terug in een wereld die achter ons ligt en ging destijds op pad met een dagvisum. Zijn foto’s geven een beeld uit de tijd van DDR-partijchef Walter Ulbricht, die ooit declameerde: “Niemand hat die Absicht eine Mauer zu bauen”. De deling van de stad heeft verstrekkende gevolgen gehad, zeker ook voor het (rail)verkeer.
    • ”De series 1600, 1700 en 1800”. De Alsthom-locomotieven bepaalden het spoorlandschap vanaf begin jaren tachtig. Wat er van over gebleven is in 2018, zowel wat het uiterlijk betreft als de vervoerder voor wie ze nog rijden is bonter dan ooit. Raymond Kiès beschrijft de stand van zaken, wat er niet meer is en wat in vele kleurstellingen nog aan te treffen is als restanten van een tijdperk.
    • “Varende treinen”. Het 10e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014, augustus 2014 en januari en augustus 2015, april 2016 en april 2017 en maart 2018) door John Krijgsman. In dit deel komen de Rjukanbanen aan bod met de treinveerdiensten over het Tinnsjå-meer, ten westen van de Noorse hoofdstad Oslo. Met foto’s uit de betreffende veerhavens en een kaartje wordt dit artikel geïllustreerd.
    • “Trams in Hongarije anno 1966”. Het 3e vervolgartikel (eerder delen over Hongarije verschenen in de nummers van oktober 2017 en april 2018) van Maurits van Witsen. Na zijn bezoeken aan Budapest, Miskolc en Nyíregyháza volgde een reis naar Debrecen en Szeged, waarmee alle trambedrijven in Hongarije waren bezocht. Met als bonus een aantal smalspoorlijnen. Als afsluiting volgde een tweede bezoek aan Budapest, waarbij kennis werd gemaakt met de resterende delen van het net in de westelijke helft van de stad.
    • “Het Britse PEP-materieel”. Tot de jaren zestig had vrijwel al het Britse materieel als typerend kenmerk de talloze klapdeuren die afzonderlijk met de hand geopend en gesloten moesten worden. Daar kwam verandering in toen British Rail met het zogenaamde PEP (prototype electric rheostatic-system, elektrodynamische rem) het treinstel van de toekomst presenteerde. Diverse series treinstellen die uit het revolutionaire prototype zijn ontstaan, worden binnenkort vervangen door een nieuwe generatie materieel. Bastiaan Luytjes beschrijft de ontwikkelingen en de diverse uitvoeringen.
    • “Vorlaufbetrieb Rhein-Ruhr-Express”. Bij de Regional Express (RE)-lijnen in Nordrhein-Westfalen staan vanaf december 2018 grote veranderingen op stapel. Nadat het beeld op het S-Bahn-net Rhein-Ruhr en het Sauerlandnetz al behoorlijk was veranderd en deels in handen kwam van particuliere vervoerders, ondergaat een aantal RE-lijnen in en rond het Ruhrgebied een nieuwe formule: gestart wordt met het voorloopbedrijf van de Rhein-Ruhr-Express. Daniël van der Winden bekijkt niet alleen de huisstijl maar ook de inzet van nieuw materieel op de geplande lijnen in de voorfase en de eindfase.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda, informaties uit de NVBS-winkel en vacatures.
      • In Memoriam. Kort voor het ter perse gaan van dit nummer kwam het bericht van overlijden op 24 augustus van Frits van der Gragt. Van der Gragt was onder meer bestuurslid en voorzitter van de NVBS en had lange tijd de leiding over Op de Rails en schreef een groot aantal boeken over trams. Voor zijn grote inzet in de railwereld en met name bij de redding van museummaterieel, was hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Het bestuur zal in een volgend nummer meer aandacht aan hem besteden met een uitgebreide levensbeschrijving.
    • Boekbesprekingen:
      • Gerard de Graaf bespreekt het boek “Die DR-Schmalspurbahnen 1965-1990” van Wilfried Rettig. Uitgeverij EK-Verlag, 304 blz., A4 foto’s in kleur en zwart-wit, prijs € 49,90.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoor editie 29” van Peter van der Meer en Marcel van Ee, 144 blz., 21 x 29 cm, 282 kleurenfoto’s. Uitgeverij: De Alk,prijs € 29,90.
    • Op de achteromslag twee fotogenieke foto’s uit België: van Gwenaël Piérart en Arno Verhagen. Het transport op 4 augustus 2018 van de overbrenging van Schaarbeek naar Kinkempois van het materieel van het Toerisme en SpoorPatrimonium door class 66-locomotief 653-03 van HSL Polska en loc 5528 van TUC-Rail met K-rijtuigen bij de tunnel van Purnode op 12 augustus 2018, op weg van Bauche naar Ciney, voorafgaand aan het festival van Le Chemin de Fer du Bocq op 11, 12 en 15 augustus.

    Bij deze septemberuitgave is voor de leden de NVBS Jaarkalender 2019 gevoegd.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: donderdag 16 augustus 2018

    Het augustusnummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 362 t/m 380, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Burenhulp voor een koning”. Een artikel van J.J.G. Koopmans over de restauratie van de stoomlocomotief van de Great Western Railway, 6023 King Edward II en zijn betrokkenheid om een vermoedelijk probleem op te lossen: zou een vermindering van de schoorsteenhoogte met ongeveer 10 centimeter, nodig geacht i.v.m. het geldende verlaagde Britse omgrenzingsprofiel, wel werken in relatie met de exhaustmonden? Een diepgaand onderzoek volgde. Met tekeningen ter illustratie.
    • “De toelating van spoorvoertuigen”. Wat komt er kijken bij de toelating van spoorvoertuigen op het hoofdspoor, wie zijn erbij betrokken en waarom is het toelatingsproces zo complex en langdurig in tijd? Dit artikel van Wim Beukenkamp laat zien hoe dat proces verloopt.
    • “Spoorwegen in Israël – deel 1: tot 1948”. Het grondgebied van de huidige staat Israël maakte vele eeuwen deel uit van het Ottomaanse Rijk dat vanuit Constantinopel (het huidige Istanbul) werd bestuurd. Na de Eerste Wereldoorlog werd dit rijk opgeheven en bleef Turkije als erfgenaam van het voormalige sultanaat voortbestaan. De overige gebieden in het Midden-Oosten werden overgenomen door Groot-Brittannië en Frankrijk die deze namens de Volkenbond als mandaatgebied gingen besturen. Zo ontstond het Britse mandaatgebied Palestina. Henry van Amstel beschrijft in dit deel de Palestijnse spoorwegen in de jaren twintig mede in het licht van de mandaatperiode. De periode van de Tweede Wereldoorlog en het einde van de mandaatperiode vanaf 1945 komen ook aan bod. Tenslotte de vraag wat er nog te zien is van stations en de railinfrastructuur.
    • “Bestemming bereikt – de lijn- en nummeraanduidingen op de tram”. Tim Boric beschrijft diverse systemen om tramlijnen te identificeren. Er zijn talloze manieren geweest om de lijnaanduiding en bestemming op de trams kenbaar te maken. In het licht van moderne methoden en technieken wordt stilgestaan bij diverse oude systemen.
    • “De grenzeloze Flirt”: 3e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails, 2018-04, deel 2 in Op de Rails 2018-07). De Flirt-treinstellen van de Zwitserse treinenbouwer Stadler zijn zonder overdrijving een succesnummer te noemen. In veertien jaar tijd zijn meer dan duizend treinstellen besteld door spoorbedrijven, zowel in Europa als daarbuiten. Het treintype droeg bij aan de stormachtige ontwikkeling die Stadler Rail doormaakte. Frans Blanker-Halstein en Raymond Kiès volgen dit type treinstellen verder in de Europese afzetmarkt. In dit derde deel Witrusland, Estland en Noorwegen. Ook de Flirt 3 in Duitsland wordt beschreven: de inzet in Beieren was aanvankelijk geen succes door talloze technische problemen. Zweden, Polen Hongarije en Servië waren ook afzetmarkten.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws: de agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
      • In Memoriam. Het bestuur van de SNR herdenkt de op 19 juni overleden Ad Venderbos.
      • In Memoriam. Frits van Buren herdenkt de op 14 juni 2018 overleden Gerrit van Arendonk (West- Brabant afdelingen).
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een vijfdaagse reis (start op 25 oktober) onder de noemer “Schönes Wochenende” naar Thüringen en Sachsen met Dresden als verste punt. De inschrijving staat open.
      • Aankondiging van een excursie op 20 september 2018 naar Madurodam om aldaar achter de schermen van het spoor- en trambedrijf en de bewegende kunstwerken te kijken. De inschrijving staat open.
      • Sporen uit het verleden. De negentiende editie van het spoorzoeken wordt gehouden op de zaterdagen 29 september en 20 oktober naar Oost-Gelderland. Vervoer per ex-GTW semi-tourbus 475 (Leyland, 1966) zal al een belevenis op zich zijn naar de diverse locaties die bezocht gaan worden. De inschrijving staat open.
      • Verslag door René Platjouw van de eendaagse excursie naar drie verschillende Schwebebahnen bij onze oosterburen: Düsseldorf, Wuppertal en Dortmund op donderdag 17 mei.
    • Op de achteromslag twee foto’s: van Maurits van den Toorn van Haagse trams: RegioCitadis op lijn 4 en Avenio’s op lijn 3), 17 juli 2018.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: donderdag 19 juli 2018

    Het julinummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 306 t/m 325, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Ongeval Gouda op 14 februari 1953”. In het komende decembernummer van Op de Rails zal het zesde artikel verschijnen in de reeks “65 jaar geleden”, een periodieke (en voortschrijdende) artikelenserie van auteur Peter van der Vlist hoe het spoor er 65 jaar geleden uitzag en wat de highlights van dat jaar waren. Dan zal 1953 aan de orde komen en zullen zeker de gevolgen van de watersnoodramp beschreven worden. In dat jaar vonden – op andere momenten en op andere locaties - bij NS ook twee ernstige ongevallen plaats. Bij Weesp op 19 juni en bij Gouda op 14 februari. Dit laatste ongeval is wat minder bekend. In dit artikel wordt nader ingegaan op de oorzaak, en bijgevolg de aanpassing in de regelgeving en de bijzonderheden van het betrokken stroomlijnmaterieel. In dit geval treinstel DE3 151; nummerwijzigingen en bakwisselingen komen aan bod. Ter illustratie enkele bijzondere foto’s van het ongeval uit het archief NVBS Railverzamelingen.
    • “De Amsterdamse drieassers”. In 1948, dit jaar zeventig jaar geleden, werden de eerste twee drieassers in dienst gesteld bij het Gemeentevervoerbedrijf in Amsterdam. Hans de Haan beschrijft de historie van dit ooit vertrouwde beeldmerk in de Amsterdamse straten. Met fraaie foto’s van Frans Boom, Karel Hoorn, Maurits van den Toorn en de auteur zelf.
    • • ”Ontwikkelingen S-Bahn Rhein-Ruhr”. De diensten op de geëlektrificeerde S-Bahn-lijnen van het net Rhein-Ruhr worden momenteel uitgevoerd door treinstellen van de Baureihen 422 en 1440-3, hoofdzakelijk in de verkehrsrote DB-huisstijl. De komende jaren verandert dit standaardbeeld aanzienlijk door het ingaan van nieuwe vervoercontracten. Daniël van der Winden bericht.
    • “Van Schoonoord naar Sampit – het tropisch einde van de Drentse tramlocomotieven”. Tussen 1903 en 1947 exploiteerde de Eerste Drentsche Stoomtramweg-Maatschappij een drietal tramlijnen in Drenthe, na fusie in 1936 uitgebreid met de lijnen van de Dedemvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij. In 1947 kwam een einde aan dit interlokale stoomtrambedrijf. De meeste stoomlocomotieven en wagens werden na de opheffing gesloopt. Twee tramlocomotieven gingen naar het verre Borneo om daar op houtplantages dienst te doen. Gerard de Graaf beschrijft het tweede leven van de EDS-locomotieven 13 en 16 bij de NV Bruynzeel-Dajak Houtbedrijven op Borneo, in het bijzonder te Sampit.
    • “De grenzeloze Flirt”: 2e vervolgartikel (deel 1 in Op de Rails, 2018-04). De Flirt-treinstellen van de Zwitserse treinenbouwer Stadler zijn zonder overdrijving een succesnummer te noemen. In veertien jaar tijd zijn meer dan duizend treinstellen besteld door spoorbedrijven, zowel in Europa als daarbuiten. Het treintype droeg bij aan de stormachtige ontwikkeling die Stadler Rail doormaakte. Frans Blanker-Halstein en Raymond Kiès volgen dit type treinstellen verder in de Europese afzetmarkt. In dit tweede deel Italië, Hongarije en Tsjechië (wordt vervolgd). Aan kleurvarianten geen gebrek…
    • Verder in deze uitgave: Verenigingsnieuws, de agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een tramexcursie door Antwerpen, in samenwerking met het Vlaamse trammuseum Vla TRAM op zaterdag 15 september 2018. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Peter de Winter van de Verre Reis door Iran in april 2018.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die Baureihe 94 (die preußischen Tenderloks T16 und T16.1) van Hansjürgen Wenzel. Uitgeverij EK-Verlag, 464 blz., 210 x 297 mm, 650 afbeeldingen in kleur en zwart-wit. Prijs € 54,00.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “De spoorbrug over de Lek bij Culemborg”, fotoverzameling uit de periode 2003 – 2018 van Kees Wielemaker, Uitgeverij Boekwie, 96 blz., 230 x 160 mm, 93 kleurenfoto’s. Prijs € 16,95.
    • Op de achteromslag twee foto’s: van Tomáš Vyplašil en Holger Beckedorf van diesellocomotieven T478.1 (“Bardotka’s”) van de Tsjechoslowaakse Spoorwegen en V 160 (“Lollo’s”) van de Deutsche Bundesbahn. Hun bijnamen werden ontleend aan de hoogtijdagen van Brigitte Bardot en Gina Lollobrigida in de jaren zestig naar hun uiterlijke kenmerken.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 10 juni 2018

    Het juninummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 250 t/m 269, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Vijftig jaar SHM”. Op 23 mei 1968 reden de eerste stoomritten op de lijn Hoorn – Medemblik met een excursie van de NVBS. Vanaf Amsterdam CS werd vertrokken met drie voormalige blokkendoosrijtuigen van het materieeltype Mat ‘24 achter een motorpostrijtuig naar Alkmaar en vandaar achter locomotief 2292 door naar Hoorn. Daar stond stoomlocomotief 18 gereed om één rijtuig aan de haak te nemen en locomotief 30 twee rijtuigen. Bij eerdere jubilea zijn al vele historische overzichten, materieeltabellen en beschouwingen verschenen. Rein Korthof was er vanaf het allereerste uur bij en beschrijft vanuit zijn persoonlijke beleving en belevenissen zijn herinneringen. Hij vond een locomotief met een lelijke kachelpijp maar een beetje raar…..en zeker niet fraai. En een “vierkante” locomotief had hij nog nooit rijdend gezien. Maar dat beeld en zijn betrokkenheid bij de Tramweg Stichting (TS) veranderden drastisch: hij werd stoker en uiteindelijk ook machinist. Hij beschrijft de snelle expansie in de jaren zeventig van dit bijzondere lokaalspoorlijntje.
    • “Afscheid van een tramnet”. Met de opening en ingebruikneming van de Noord-Zuidlijn, voorzien op 22 juli, gaat het lijnennet in Amsterdam drastisch op de schop. In één klap verandert er meer dan ooit tevoren. Het is een operatie die te vergelijken is met de gevolgen van het plan-Lehner in Den Haag en de komst van de metro in Rotterdam. Maurits van den Toorn geeft een korte beschrijving wat er staat te veranderen en illustreert dat met toelichtingen bij enkele duidelijke en fraaie foto’s.
    • “Spoorwegen in en om Amsterdam”, 5e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari en augustus 2014 en mei 2016) door Michiel ten Broek. In dit deel komen onder meer de Hemtunnel (goederentreinen en de ATB-kwestie met gevolgen voor de inzet van Materieel ‘46, de dienstregeling in Noord-Holland en de sporenlayout tussen de Singelgracht en rondom de werkplaats Zaanstraat aan de orde, met verklarende en vergelijkende kaartjes van Dick van der Spek. In een kadertekst wordt dieper ingegaan op de vroegere situatie bij de Willemspoort (1839 – 1878 en daarna) nabij het Westerpark.
    • “Het trambedrijf van Kassel”. Maurits van den Toorn beschrijft de ontwikkelingen van de tram in Kassel. Het trambedrijf is lange tijd enigszins afwijkend van andere Duitse bedrijven geweest.
    • “Het Sauerlandnetz Ersatzkonzept”. In december 2016 ging het nieuwe vervoercontract van het Sauerlandnetz in, gewonnen door DB Regio met een looptijd tot december 2028. Daniël van der Winden reisde tussen het Ruhrgebiet en het fraaie Sauerland.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws met een aandacht voor de afdeling Twente die dit jaar haar zestigjarige jubileum vierde; bij deze gelegenheid werd bestuurslid Peter van der Zanden op de Algemene Ledenvergadering van 7 april benoemd tot Lid van Verdienste van de NVBS. Hij kreeg tijdens de afdelingsbijeenkomst van 18 april de oorkonde, winkelbonnen en bloemen uitgereikt door hoofdbestuurslid Gerrit Reuvekamp voor zijn jarenlange inzet.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een tiendaagse reis naar Zuid-Engeland, vertrek op 24 augustus. De inschrijving staat open.
      • Verslag door Frank Hoogenboom van de spoorzoekerexcursie naar de Haarlemmermeerlijnen, onder de noemer: “Sporen uit het Verleden”, op de ochtend voorafgaande aan de Algemene Ledenvergadering op 7 april.
      • Verslag door Edward Bary van de Koningsdagrit met de Hondekop 766 op 27 april.
    • Boekbesprekingen:
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “Amsterdamse tramlijnen 1975-2018: Deel 1 Damraklijnen” van Adriaen Louman. Uitgeverij Lycka till Förlag, 150 blz., A4-formaat, 275 foto’s. Prijs € 39,90.
    • Op de achteromslag twee gastlocomotieven bij het evenement “Sporen naar het verleden” van de Stoomtrein Goes – Borsele. Stoomloc WD 196 van het Stoomcentrum Maldegem met een trein naar Hoedekenskerke en stoomloc 65018 van de Stoom Stichting Nederland (SSN) met een trein bij vertrek uit Hoedekenskerke naar Goes. Ook de Museum Buurtspoorweg had een stoomloc afgevaardigd. Foto’s: Len van der Maar en Dick Davelaar.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 13 mei 2018

    Het meinummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 202 t/m 221, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Vijftig jaar huisstijl”. In mei zijn het logo en de huisstijl van NS vijftig jaar in gebruik. Het logo is een van de bekendste in Nederland. Het was in 1968 onderdeel van een totale vernieuwing van de huisstijl. De standaardkleur geel voor het rollend reizigersmaterieel werd in dezelfde periode ingevoerd (was groen, rood en blauw). Het personeel kreeg nieuwe uniformen. De nieuwe huisstijl was een onderdeel van een toekomstvisie, waarin NS zijn rol in het openbaar vervoer wilde vergroten. In 1970 volgde als fase 2 een nieuwe dienstregelingsstructuur: “Spoorslag 70”, gevolgd door fase 3 “Spoor naar ’75”, een visionaire lange termijnplan. Gerrit Nieuwenhuis beschrijft het nieuwe gezicht van NS, om te beginnen met de werkgroep Stimurail die eind 1967 van start ging. Langzaam kleurde het spoorlandschap geel, met blauwe reclamebanen, dat weer wel.
    • “Trams in Frankrijk”. Arthur Staal belicht de tramhistorie in Frankrijk, 6e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van april en juli 2014, februari 2015, mei 2016 en april 2017). In dit deel Marseille en Aubagne (wordt vervolgd).
    • “Het Kamperlijntje”. De slechts dertien kilometer lange spoorlijn Zwolle – Kampen, in de volksmond het Kamperlijntje genoemd, is momenteel de kortste voor reizigersvervoer geëxploiteerde spoorlijn in Nederland, maar wel één met een grote geschiedenis waarin een stad en een spoorwegmaatschappij regelmatig fel tegenover elkaar stonden, en die tot op heden nog steeds vanwege problemen met de exploitatie in de belangstelling staat. Kasper Haar begint het overzicht met het eerste plan voor de aanleg van een spoorlijn in Overijssel in 1845, de Overijsselsche Spoorweg Maatschappij (OSM). In een kadertekst worden diverse materieelsoorten beschreven die op het Kamperlijntje dienst gedaan hebben: van “Woeste Willem” tot Flirt 3”.
    • “Treinkaping bij De Punt”. Het is deze zomer 41 jaar geleden dat Nederland opnieuw werd getroffen door een treinkaping. Een Hondekop-vier (treinstel 747) werd bij De Punt door Molukse gijzelnemers stilgezet. Drie weken lang was het baanvak tussen Assen en Groningen gestremd. Er is veel over geschreven en zelfs vandaag de dag wordt nog na geprocedeerd over de rechtmatigheid over de wijze waarop de beëindiging van de gebeurtenis plaatsvond. Dit artikel wil een ander aspect belichten: een beschrijving van de gevolgen voor de treindiensten in het noorden nu een belangrijke vervoersas voor langere tijd niet bereden kon worden. Wim Hoekema beschrijft een “opgesloten” deel van het land en de gevolgen voor de reizigers- en goederendienst.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws met een kort verslag van de Algemene Ledenvergadering op 7 april 2018 in Boskoop Als gastspreker was president-directeur van NS, Roger van Boxtel uitgenodigd. Gerrit Nieuwenhuis interviewde hem.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
      • Ledenmutaties in het eerste kwartaal 2018.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Hans Brouwer van de Winterreis 2018 naar Duitsland, Oostenrijk en Slovenië van 8 – 16 februari.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoorwegen 2018” van Richard Latten. Uitgeverij De Alk, 728 blz., 15 x 21 cm, circa 760 afbeeldingen in kleur, prijs € 26,50.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “De laatste stoomlocomotief” van Eelco Storm, 168 blz., 21 x 28 cm, ongeveer 200 afbeeldingen in zwart-wit en kleur. Uitgeverij: W.Books, prijs € 29,95.
    • Op de achteromslag twee PCC-tramfoto’s: op 29 maart 2018 met de PCC’s 1101 en 1193 bij de start van het nieuwe seizoen van de Haagse Tourist Tram en in San Francisco op 6 september 2016 een PCC op lijn E in de kleuren van de voormalige Illinois Terminal op het beginpunt Fisherman’s Whart. Beide foto’s van Maurits van den Toorn.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 15 april 2018

    Het aprilnummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 21 pagina's: 154 t/m 174, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Samarang-Joana Stoomtram Maatschappij”. Een artikel van Henry van Amstel over dit trambedrijf (SJS) dat een uitgebreid net van tramwegen exploiteerde in Semarang en ten oosten en noordoosten van de stad. De SJS was de eerste en uiteindelijk grootste tramwegmaatschappij op Java met een netwerk dat een maximale lengte van 426 kilometer kende. Aan de totstandkoming van de vier artikelen over spoor- en tramwegen op Java werkten mee Dick van der Spek, Jan de Bruin, Michiel van Ballegooijen de Jong, Eelco Storm, Remmo Statius Muller, Evelien Pieterse en Kees Wielemaker. Met veel historische foto’s onder andere uit de collectie van het Tropenmuseum. Ter illustratie een lijnennetkaart van Dick van der Spek.
    • “De grenzeloze Flirt”. De Flirt-treinstellen van treinenbouwer Stadler zijn zonder overdrijving een succesnummer te noemen. In veertien jaar tijd zijn meer dan duizend treinstellen besteld door spoorbedrijven, zowel in Europa als daarbuiten. Het treintype droeg bij aan de stormachtige ontwikkeling die Stadler Rail doormaakte. Frans Blanker-Halstein en Raymond Kiès beschrijven een overzicht. In een kadertekst een historisch samenvatting van het “Ersatzkonzept”, dat een voorbode bleek te zijn voor de toekomstige materieelontwikkeling van dit type. In dit eerste deel (wordt vervolgd) met name de eerste ontwikkelingen in Duitsland en Zwitserland.
    • “Trams in de Hongaarse provincie”. Maurits van Witsen kennen we natuurlijk al van zijn naoorlogse reizen door Frankrijk, Luxemburg en Joegoslavië en waarvan hij de afgelopen jaren in Op de Rails regelmatig verslag deed. In 1966 volgde zijn tramverkenningen in Hongarije. Als onervaren oostblokganger durfde hij aanvankelijk nog niet helemaal op eigen kracht te reizen, maar met inschakeling van bevriend NVBS’er Nico van Zeevenhooven (materieelingenieur bij de NS) werd dankbaar gebruik gemaakt van de internationale contacten die NS onderhield. Zijn eerste artikel over Hongarije werd gepubliceerd in het oktobernummer 2017, waarin met name zijn driedaags verblijf in Budapest beschreven werd. Hierna trok hij de provincie in en bezocht enkele belangrijke steden. De reis voerde eerst in oostelijke richting naar de industriestad Miskolc en bood de gelegenheid om behalve de tram daar ook verschillende smalspoorlijnen te bezoeken.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws met een vooruitblik door voorzitter Gerrit Nieuwenhuis naar negentig jaar NVBS (in 2021): nieuwe ontwikkelingen, goede uitstraling, meer leden, nieuwe website en actiever in het onderhouden van contacten met de railbedrijven en museumorganisaties: dat zijn de doelstellingen waar de NVBS zich op zal richten. Verder diverse bestuurswisselingen bij SNR, de afdelingen en in het Hoofdbestuur.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
      • De Algemene Ledenvergadering 2018 werd gehouden op zaterdag 7 april in Flora Boskoop. Als gastspreker was president-directeur van NS, Roger van Boxtel uitgenodigd. Gerrit Nieuwenhuis interviewde hem. De boodschap was: "het gaat weer goed met NS".
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een mogelijk als ad hoc-testgroep bezoek aan de Noord-Zuidlijn. De inschrijving staat open, maar dat geeft nog geen garantie op doorgaan, evenmin is een datum vast te stellen. Aanmelders ontvangen nader bericht.
      • Aankondiging van een eendaagse excursie naar drie verschillende Schwebebahnen bij onze oosterburen: Düsseldorf, Wuppertal en Dortmund op donderdag 17 mei. De inschrijving staat open.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Schiene, Dampf & Kamera”, van Hans Müller. Uitgeverij EK-Verlag, 180 blz. 28 x 26 cm, 250 zwart-wit afbeeldingen, prijs € 39,90.
      • Ton Pruissen bespreekt het boek “Die Dampflokomotiven der indonesischen Werkbahnen” van Uwe Bergmann, 512 blz., 24 x 34 cm, 869 zwart-wit en 105 kleurenfoto’s. Uitgeverij: Peter Lindemann, prijs € 50,00 afgehaald en € 58,00 per postzending.
    • Op de achteromslag twee foto’s met ICE in bijzondere kleurstellingen. Foto’s van Norman Gottberg en Mathias Oestreich.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 10 maart 2018

    Het maartnummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 22 pagina's: 106 t/m 127, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Neerlands eerste trammuseum”. Auteur Ciril van Hattum beschrijft dit eerste trammuseum in Nederland, dat van 1950 tot 1990 bestaan heeft in het Limburgse Weert. Opgericht door slechts één man, zonder enige subsidie. Directeur Bernhard C.E.J. (Ben) Kühne was een bevlogen tramliefhebber en verzamelaar. Hij legde de basis naar meer van dergelijke musea, vooral in het buitenland. Met fraaie foto’s uit de collectie SNR.
    • “Goederendienst in Nederland – de stand van zaken in februari 2018”. Het afgelopen halfjaar is er weinig opvallends gebeurd in het goederenvervoer per spoor in, van en naar ons land. Het aandeel van het railtransport in het totale goederenvolume bleef marginaal: rond de 4%. Het vervoervolume daalde licht als gevolg van de langdurige versperring van de spoorlijn bij Rastatt en de sluiting van kolencentrales in Duitsland. De nieuw toegetreden vervoerders probeerden hun marktaandeel te vergroten. Emiel de Block beschrijft de stand van zaken.
    • “Varende treinen”. Het 9e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014, augustus 2014 en januari en augustus 2015, april 2016 en april 2017) door John Krijgsman. In dit deel komen de treinveerdiensten tussen Denemarken en Zweden aan bod: Helsingør – Helsingborg, Kopenhagen – Malmö, en Göteborg – Frederikshavn (in het noorden van Jutland). Ook wordt de veerdienst Hirtshals(Denemarken) - Kristiansand(Noorwegen) behandeld. Met foto’s uit de betreffende veerhavens wordt dit artikel geïllustreerd. Met een toelichtende kaart van Dick van der Spek.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Met op pagina 147 informatie over de voortgang van de ontwikkeling van de nieuwe website. Drie leden van de projectgroep vertellen wat we mogen verwachten. Op de komende Algemene Ledenvergadering is een demonstratie te verwachten.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
      • De Algemene Ledenvergadering 2018 zal gehouden worden op zaterdag 7 april in Flora Boskoop. De agenda staat in deze uitgave.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de excursie naar Sardinië onder de titel: “Ferrovie Méditerranée 2.0”, een vervolgbezoek. De inschrijving staat open.
      • Aankondiging van de rondrit met treinstel 766 op Koningsdag, 27 april. De inschrijving staat open.
    • Boekbesprekingen:
      • Gerrit van Straaten bespreekt de dubbelband van de uitgave “Geschichte und Bahnen der Aktiengesellschaft für Verkehrswesen. Lenz & Co – Deutsche Eisenbahn-Gesellschaft – Transdev van Andreas Christopher en Walter Schönlein. Uitgeverij ArGe Drehscheibe - Eningen (D), beide delen formaat A4 met honderden illustraties:
        • Band 1: Geschichte und Bahnen im Osten, 256 blz., prijs € 29,50;
        • Band 2: Bahnen in Westen und in de Kolonien, 288 blz., prijs € 34,00.
    • Op de achteromslag weer een leuk Toen en Nu’tje, een beeldvergelijking van de Amsterdamse tramlijn 16 in het stadsbeeld bij het Concertgebouw, op 24 oktober 1984 en op dezelfde plek op 22 februari 2018. Beide foto’s van Frans Boom.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij ruim 4500 spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 11 februari 2018

    Het februarinummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 50 t/m 67, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Wisseling van de wacht”. In Duitsland, waar aanbestedingen verplicht zijn, verandert het spoorlandschap jaarlijks op de zondag volgend op de tweede zaterdag van december: het tijdstip waarop in vrijwel alle Europese landen het nieuwe dienstregelingsjaar in gaat, vaak met nieuwe vervoerders en dito contracten. De jaardienstregeling 2018 startte op 10 december 2017. Frans Blanker-Halstein ging op reis bij de oosterburen en trof veel vernieuwingen op het spoor aan. En elke vervoerder heeft zo zijn eigen kleurtje.
    • Was het toeval of een precieze timing? Op de dag dat de metro in Rotterdam vijftig jaar bestond, vrijdag 9 februari 2018, verscheen deze uitgave van Op de Rails met een uitgebreid historisch overzicht van “hoe het zo gekomen is” met dat korte metrolijntje van Centraal Station tot Zuidplein van amper 6 kilometer dat prinses Beatrix en prins Claus openden op 9 februari 1968 . Nu onderdeel uitmakend van een groot regionaal netwerk van bijna tachtig kilometer. Maurits van den Toorn beschrijft de ontwikkelingen, vanaf de allereerste vooroorlogse plannen, de toenemende mobiliteitsvraag en massamotorisering in de jaren vijftig tot en met het naar “de polder uitbreiden” van de stad Rotterdam. In een jarenlang proces groeide de geplande korte tramtunnel onder de rivier Nieuwe Maas uit tot een metrolijn met latere uitbreidingen. Maar daar gingen stapels rapporten aan vooraf. Boeiend en overzichtelijk beschreven, met tal van oude foto’s.
    • “De teloorgang van de Baureihe 120-1”. Deze locomotiefserie van de Deutsche Bundesbahn was de eerste grote serie draaistroomlocomotieven. In de nieuwe dienstregeling van DB Fernverkehr is haar inzet en werkterrein behoorlijk gekrompen, mede door de opening van de hogesnelheidslijn Erfurt – Nürnberg en de daarmee verband houdende vervanging van (getrokken) Intercity’s door ICE’s. Raymond Kiès inventariseerde hun inzet vanaf december 2017.
    • “De inzet van het NS-materieel - de dienstregeling 2018”. Met de veelbelovende start van de “tienminutentrein” tussen Amsterdam en Eindhoven ontstond per 10 december 2017 niet alleen een ander treinconcept op deze vervoersas, maar hield tevens in dat er meer intercitymaterieel nodig is. Dat is gevonden door de definitieve overgang van het DDZ van sprinter- naar intercitydiensten, waarbij tevens een herschikking van het materieel van de Noord-Oostverbindingen (Groningen/Leeuwarden/Enschede) en de IJssel-Brabantroute (Zwolle/Arnhem/Roosendaal) heeft plaatsgevonden. De gaten die daardoor bij de sprinterdiensten zijn gevallen, zijn door de komst van de nieuw ingestroomde Flirt 3-treinstellen royaal opgevuld. Michiel ten Broek zet de wijzigingen op een rij.
    • “Broodtrommels”. Schienenbusse en Broodtrommels waren vanaf de jaren zeventig in de Oostbloklanden de redders van de nevenlijnen. Wie ze beter bekijkt, begrijpt waarom ze hun bijnamen kregen. Date Jan de Vries zocht ze op en verdiepte zich in de ombouw en huidige inzet in Tsjechië.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Met een In Memoriam herdenkt NVBS-voorzitter Gerrit Nieuwenhuis de op 27 december 2017 overleden Anton Schultink. Anton was sinds 2013 Lid van Verdienste vanwege zijn vele uitgevoerde taken voor de NVBS.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
      • De Algemene Ledenvergadering 2018 zal gehouden worden op zaterdag 7 april in Flora Boskoop. De agenda en verdere informatie zal gepubliceerd worden in het maartnummer van Op de Rails.
      • De facebookpagina van Op de Rails wordt veel bezocht: met tienduizend likes een populair medium. En er vielen veel cadeautjes te winnen. De grote prijs was een NS-Traxx met 6 Fyra-rijtuigen in schaal H0 van Märklin. Robert van Veen was de gelukkige winnaar.
      • Aandacht voor de “Masterclass Betuweroute” op 8 maart met diverse sprekers,
      • Recente ledenmutaties.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de spoorzoekersexcursie “Sporen uit het Verleden – deel 18: de Haarlemmermeer, op zaterdag 7 april (let op: dit is direct voorafgaand aan Algemene Ledenvergadering, ook op deze datum).
      • Verslag door Rob Zoomer van de Railpuzzelrit, gehouden op 12 november 2017.
      • Verslag door Rob Zoomer van de Oliebollenrit van 29 december 2017 met mat.’46 tweewagenstel 273 van het Spoorwegmuseum.
    • Op de achteromslag weer een leuk Toen en Nu’tje, een beeldvergelijking van station Heino. Op 6 juni 1976 met dieseltreinstel DE2 82 door Kees van de Meene gefotografeerd en op 3 december 2017 met de Flirt 3-treinstellen 7301 en 7308 van vervoerder Keolis Nederland, de nieuwe vervoerder van de lijn Zwolle – Enschede, gefotografeerd door Dennis te Dorsthorst.
    • Het middenkatern van deze uitgave bevat traditioneel de materieeloverzichten van alle vervoerders in Nederland naar de stand per 1 januari 2018.
    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!

    Op de Rails

    Gepubliceerd op: donderdag 18 januari 2018

    Het januarinummer 2018 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • NVBS-voorzitter Gerrit Nieuwenhuis start dit nummer aan het begin van een nieuw verenigingsjaar met het uitspreken van goede wensen voor 2018 aan alle NVBS’ers. Terugblikkend op het voorbije jaar zullen de in gang gezette vernieuwingen op het spoor voortgezet worden in 2018 en 2019. Hij noemt de in dienststelling van de Amsterdamse Noord-Zuidlijn, de Uithoflijn in Utrecht en de metro(verlenging) van Schiedam naar Hoek van Holland. Binnen de NVBS staan enkele projecten op stapel. Het Hoofdbestuur heeft besloten om 2018 het jaar van de vernieuwing te maken: er komt een marketing- en communicatieplan dat de boodschap die de NVBS wil uitdragen moet verduidelijken, de website wordt vernieuwd en de NVBS wil het platform worden om kennis over de railwereld uit te wisselen, zowel tussen de leden als daarbuiten. De contacten met relevante bedrijven in de spoor- en tramsector en de museumbedrijven zullen vernieuwd en geïntensiveerd worden.
    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 3 t/m 22, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De Buffels”. Met het begin van de elektrische dienst op de spoorlijnen Zwolle – Kampen en Zwolle – Wierden (naar Almelo, Hengelo en Enschede) ingaande de dienstregeling 2018 afgelopen 10 december 2017 kwam niet alleen een einde aan de dieseltractie in de NS-reizigersdienst, maar ook de inzet van het materieel type DM’90 in Nederland. Niels Karsdorp kijkt terug op amper 22 jaar inzet van deze treinstellen die beter bekend staan als de Buffels.
    • “Stoomsneeuwblazers”. Sjoerd Bekhof beschrijft in zijn artikel hoe – vooral in het buitenland en met name in Zwitserland en Oostenrijk - de strijd op het spoor aangebonden wordt tegen de sneeuw. De lange winters van 1962/’63 en 1978/’79 in Nederland herinneren we ons nog wel, maar stoomsneeuwblazers kennen we hier niet. De Zwitserse Rhätische Bahn is er zelfs gespecialiseerd in. “Alle reden vom Winter…wir nicht”. Met groot en krachtig geweld wordt de sneeuw van het spoor geblazen. Fraaie foto’s illustreren het artikel.
    • “Per PCC naar Purmerend – de plannen tot modernisering van de NZH-tram”. De uitvoering van de plannen (en bijbehorende tekeningen !!) is nooit werkelijkheid geworden, maar ooit was sprake de Noord-Zuid Hollandsche Vervoer Maatschappij te moderniseren met PCC-motorwagens voor tweerichtingverkeer op de NZH-lijnen in Noord- en Zuidholland. Op 4 mei 1949 werd besloten niet te investeren in onder andere de aanschaf van nieuw trammaterieel en de infrastructuur (zoals onderstations). Aangenomen mag worden, dat op die datum de plannen voor nieuwe “Tweelingen” en PCC-rijtuigen door de voorzittershamer van de Raad van Commissarissen van de NS, president-commissaris ir. F. Q. den Hollander werden getorpedeerd. Dirk Eveleens Maarse, met medewerking van Georg Groenveld, Hans de Haan, Harry Hondius, Sam de Lange en Ton Dijkers doken de archieven in en vonden in de verzameling van de Stichting NVBS-Railverzamelingen opmerkelijke documenten.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Met een In Memoriam herdenkt Geert Gorissen het overlijden op 7 december 2017 van Pleun Benard. Pleun was een bekende en geliefde mede-hobbyist binnen de vereniging. Bekend vooral als reisleider van de SNE, voortgekomen uit het vroegere excursiecollectief waarvan hij aan de wieg stond. In 1993 begon Pleun na het beëindigen van zijn penningmeesterschap in het Hoofdbestuur als reisleider en heeft daarna veertig (!!) excursies georganiseerd. Ook was hij nauw betrokken bij de winkel waar hij sinds 1987 onder meer diende als verkoopleider. Dat zijn verdiensten voor de NVBS meer dan de reizen betroffen, is te lezen in het interview in NVBS Actueel van juli 2017. De NVBS gaat door het overlijden van Pleun een zeer betrokken medewerker missen.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
      • De Algemene Ledenvergadering 2018 zal gehouden worden op zaterdag 7 april in Flora Boskoop. De agenda en verdere informatie zal gepubliceerd worden in het maartnummer van Op de Rails.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die Reko-50 der DR. Die Baureihen 50 35-37 und 50 50 der Deutschen Reichsbahn” van Dirk Lenhart, Dietmar Schlegel en Gerald Groß, 276 blz., 210 x 297 mm, met 393 afbeeldingen, Uitgeverij EK-Verlag, prijs: € 45,00.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Trams 2018”, van B.A. Schenk en M.R. van den Toorn, 272 blz., 15 x 21 cm, ruim 300 kleurenfoto’s. Uitgeverij De Alk, prijs € 18,95.
    • Op de achteromslag twee tramfoto’s tijdens de zware sneeuwval op 10 en 11 december 2017; in Den Haag een pekeltram voor het berijdbaar houden van de sporen (Nieuwe Parklaan) en in Rotterdam de RET RoMeO vierasser 2605 als sneeuwschuiver op het Pompenburg. Fotobijdragen door Karel Hoorn en Bas Schenk.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: maandag 11 december 2017

    Het decembernummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 578 t/m 595, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied. Met een kadertekst over de bijzonderheden van de nieuwe dienstregeling 2018, ingaande 10 december, op de pagina’s 582 – 584.
    • “Programma Hoogfrequent Spoor - PHS”. Eén van de belangrijkste onderwerpen van de spoorsector op dit moment en feitelijk al een aantal jaren in ontwikkeling is het Programma Hoogfrequent Spoor. Iedere tien minuten een intercity en/of een sprinter op de drukste trajecten moet het reisgemak van de reizigers vergroten. Naast reisgemak is PHS vooral een oplossing voor broodnodige capaciteitsuitbreiding voor de drukste treinen op drukke trajecten. In dit artikel van auteur Jip Klok wordt uitgelegd wat PHS is en welke plannen en projecten daarbij komen kijken. Enkele lijnkaarten illustreren het geheel.
    • “65 jaar geleden: de NS in 1952”. Peter van der Vlist vervolgt in zijn artikelenreeks een terugblik naar de NS in een specifiek jaar. Ditmaal in de vijfde aflevering komt het jaar 1952 in beeld. De elektrificatie Amersfoort – Zwolle – Groningen/Leeuwarden is afgerond, tussen Arnhem en Zwolle is men daaraan begonnen en eind 1952 is Arnhem – Zutphen onder de draad. In Zutphen staat een nieuw stationsgebouw, in Arnhem wordt daaraan gebouwd. De materieelinzet kenmerkt zich door nieuwe inzet en mogelijkheden. Er zijn twintig postrijtuigen plan D, de aflevering van mat.’46 is afgerond, de eerste vijftig locomotieven van de serie 1100 zijn in dienst, de serie 1200 is vrijwel geheel afgeleverd, de eerste 1300’en rijden en de “Blauwe Engelen” zijn besteld. Maar er rijden nog stoomtreinen. Kortom, NS krabbelt op uit de oorlogsschade en de modernisering treedt in. Het spoorlandschap verandert in fors tempo. En hoe zag de NVBS er in dat jaar uit en welke excursies waren er?
    • “25 jaar tram-trein in Karlsruhe”. 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het septembernummer 2017). Frans Blanker-Halstein vervolgt zijn verhaal over de ontwikkeling van de tweesysteemtram, waarbij de koppeling van regionaal en stadsvervoer tot een voor de klant aantrekkelijk product heeft geleid. In Karslruhe vond een ongekend snelle ontwikkeling van het regionale railvervoer plaats, die wereldwijd inspireerde tot een nieuwe houding ten opzichte van de tram: een mengvorm van modern(er) spoor- en tramverkeer in en rond de grotere steden. In dit deel komen diverse, ook technische, aspecten aan de orde. De naam van Dr. Ing. Dieter Ludwig, de charismatische directeur van zowel AVG als VBK, komt terecht aan bod in een kadertekst. In zijn dertigjarige diensttijd maakte hij 44 openingen van nieuwe railverbindingen mee, waarvan 21 bij het streekvervoersbedrijf AVG. Bij zijn pensionering in 2006 werd hij ereburger van Karslruhe en verkreeg een eredoctoraat van de universiteit van de stad.
    • “De hogesnelheidslijn Erfurt – Nürnberg”. Met de opening van de hogesnelheidslijn Erfurt – Nürnberg is het laatste gedeelte van de geheel vernieuwde verbinding Berlijn – München in dienst gesteld. De gevolgen voor het Duitse Intercity-net zijn aanzienlijk. Henry van Amstel beschrijft de nieuwe infrastructuur en de gevolgen voor de dienstregeling op de noord-zuid-as van Duitsland met nieuwe knooppuntverbindingen.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, met o.a. De contributievaststelling 2018, ledenmutaties, de nieuwjaarsreceptie op zaterdag 6 januari in NVBS Centraal Amersfoort, vacature ledenadministratie, Facebook en een ruil- en verkoopbeurs op zaterdag 30 december.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Boekbesprekingen:
      • Cock Koelewijn bespreekt het boek “De Beneluxdienst Amsterdam – Brussel. Zestig jaar samenwerking tussen NS en NMBS. Treinen in Beeld, deel 15” van Jimmy Langeveld, 160 blz., 17 x 24 cm, met circa 200 foto’s in kleur, Uitgeverij Uquilair, prijs: € 19,95.
      • Paul Geerts bespreekt het boek “Gele Dieseltweetjes – Verbouwd maar vertrouwd”, van Frank Oude Elferink, 88 blz., A4-formaat, 190 foto’s. Uitgeverij Lycka till Förtag, prijs € 24,95.
      • Gerard de Graaf heeft voor u gelezen het boek “Sporen van Smaragd. Per trein door Nederlands-Indië 1867 – 1949” van conservator Evelien Pieterse van het Spoorwegmuseum, 144 blz., 24 x 31 cm, 150 afbeeldingen. Uitgeverij WBooks, prijs € 24,95.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Jan Haasdijk van de afscheidsrit DM’90, gehouden op zaterdag 14 oktober 2017.
      • Verslag door Ben Loos van de Flexreis naar Lyon van 7 – 16 september.
      • Peter de Winter beschrijft de vijfdaagse reis naar de Duitse Pfalz en omgeving van 29 september tot en met 3 oktober 2017.
      • De Oliebollenrit in een warme “Muizenneus”, museumtreinstel 273, vindt plaats op vrijdag 29 december 2017.
    • Op de achteromslag twee foto’s van J.J. Overwater en Hans Altena, respectievelijk gefotografeerd op 2 juli 1952 en 7 november 2017 van het voormalige loctype NS 2000 (bij NS 601 – 619). Een vergelijkbare machine werd gevonden bij een cementfabriek in de Verenigde Staten en werd door middel van crowdfunding aangekocht door de museumstichting Stoomtrein Goes - Borsele en is inmiddels per schip naar Nederland overgebracht via de haven van Antwerpen. Per diepladertransport is de locomotief naar Goes overgebracht.
    • Deze uitgave bevat in het middenkatern weer het jaarlijkse jaarregister 85e jaargang, 2017. Deze jaargang bevat 632 bladzijden.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: donderdag 16 november 2017

    Het novembernummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 518 t/m 537, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Elbflorenz” per tram”. Met een lengte van ruim 134 kilometer heeft Dresden het vierde tramnet van Duitsland, na Berlijn, Keulen en Leipzig. Auteur Maurits van den Toorn beschrijft de gecompliceerde ontstaansgeschiedenis, waarbij in de DDR-tijd het trambedrijf zwaar in verval raakte, maar daarna consequent gemoderniseerd werd. Zowel de stad Dresden als het trambedrijf zijn beide de moeite van een bezoek waard.
    • “De Betuweroute is tien jaar in dienst”. Op 16 juni 2007 stelde Koningin Beatrix de Betuweroute feestelijk in gebruik. Gerrit Nieuwenhuis geeft in dit artikel een terugblik: een beschouwing na de tien jaar van exploitatie. En de toekomst van deze spoorlijn voor het goederenvervoer komt ook aan bod. Over nut en noodzaak van de Betuweroute zijn altijd veel vragen geweest, ook de politiek heeft zich met deze spoorlijn danig bemoeid. Nieuwenhuis geeft antwoorden op zes kernvragen: wat, waarom, waar, wie, wat en welke zaken speelden er rond de besluitvorming tot aanleg en exploitatie van deze 160 kilometer lange spoorlijn die het landschap van Nederland van west naar oost, van Maasvlakte tot de Duitse grens achter Zevenaar, voor altijd veranderde? De groei van het aantal treinen (per jaar) komt in een tabelletje tot uitdrukking.
    • “Toezicht op spoor, tram en metro”. 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het julinummer 2017 van Op de Rails). Regelmatig duikt in het nieuws wel de naam op van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Maar wat is de ILT precies en wat onderzoekt deze overheidsinstantie? Wim Beukenkamp m.m.v. Andres Wedzinga vervolgen hun artikel over de spoorwegwetgeving en het toezicht daarop. In dit deel komen onder meer aan bod de vergunningverleningen en certificaten, de voertuigtoelatingen op het spoor, de verschillende railsystemen en de (operationele) inspecties en onderzoeken.
    • “Semarang – Cheribon, - Historie van een stoomtrammaatschappij”. Henry van Amstel beschrijft de hoofdverbinding van de in de jaren negentig van de negentiende eeuw opgerichte trammaatschappij in Indië, die uiteindelijk de status van spoorweg kreeg en ook in het huidige Indonesië een belangrijke spoorlijn is. Veel historische beeldmateriaal uit de collecties en verzamelingen van de NVBS en het Spoorwegmuseum. Met een lijnkaartje van Dick van der Spek ter illustratie.
    • “25 jaar Museumspoorlijn STAR””. Tim Goorman beschouwt hoe de Stichting Stadskanaal Rail werd opgericht en hoe de voormalige spoorlijn van Veendam via Stadskanaal naar Musselkanaal voor afbraak behoed kon worden. Het realiseren van een museumspoorlijn, die bekend werd als Museumspoorlijn STAR in deze uithoek van een land bleek een succes na de aanvankelijke scepsis. De afgelopen jaren is gebleken, dat de STAR meer dan genoeg bestaansrecht heeft; de spoorlijn is gerenoveerd, de rijdende collectie is uitgebreid en het toerisme groeit nog altijd. Zelfs de terugkeer van de reguliere trein wordt bestudeerd. In het weekend van 16 en 17 september 2017 vierde de STAR een feestje ter gelegenheid van zijn 25-jarig jubileum onder de naam “Stadskanaal onder Stoom”.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Boekbesprekingen:
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “Het Rijk van de BAM, de Baikal-Amoer Magistraal – mijn reis met die andere Trans-Siberië Express” van Edwin Trommelen, twee fotokaternen met in totaal 16 foto’s. Het boek is de registratie van een persoonlijke “treinbeleving”. Uitgeverij Gibbon, prijs: € 24,95.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Op 2 december 2017 wordt in NVBS Centraal in Amersfoort het jaarprogramma van de SNE gepresenteerd. Op 8 april 2018 start een Verre Reis naar Iran. Deelnemersprijzen zijn bekend en de inschrijving staat open.
      • Op donderdag 8 februari 2018 start een elfdaagse reis naar Slovenië en Oostenrijk. Deelnemersprijzen zijn bekend en de inschrijving staat open.
      • Aankondiging van de Oliebollenrit in een warme “Muizenneus”, museumtreinstel 273, op vrijdag 29 december 2017. Ook hierop kan worden ingeschreven.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Maurits van de Toorn van trams in het Japanse Sapporo en Kagoshima, respectievelijk op 22 september en 10 oktober 2017. De voorplaat is van Tim Goorman van Station Stadskanaal op 5 oktober 2017 met als bijzondere gasten de treinstellen 3427 en 3446 die onderweg waren in het kader van het door de NVBS georganiseerde afscheid van het materieel DM’90.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: vrijdag 20 oktober 2017

    Het oktobernummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 466 t/m 485, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • De ingebruikname van de Noord-Zuidlijn staat gepland op 22 juli 2018. Of die datum wordt gehaald is nu nog niet zeker, want zowel op het gebied van de beveiliging als van de infrastructuur is nog veel werk te verzetten en de vraag is of deze tijdig gereed zijn. De start van de nieuwe metrolijn heeft hoe dan ook grote gevolgen voor het tram- en busnet. Chris Vonk beschrijft in zijn artikel de nieuwe situatie, waarbij de nieuwe vervoervisie niet onvermeld blijft.
    • “Nieuwe spoorinfra in Wenen”. Bij het begin van de dienstregeling 2018 neemt de Oostenrijkse ÖBB met de goederenlijn om de stad St. Pölten in Niederösterreich een nieuw gedeelte van de uitgebreide en vernieuwde Westbahn in gebruik. In dit artikel beschouwt Albert Koch de veranderingen in en rond Wenen. Lijnennetkaartjes van Dick van der Spek van de situaties in 1987 en 2017 illustreren het geheel.
    • “Goederendienst in Nederland – de stand van zaken in september 2017”. Emiel de Block evalueert de veranderingen in het goederenvervoer. Met een lichte groei in ons land, met name in het intermodale vervoer en het vervoer naar bestemmingen in Italië en Oost-Europa lijkt ook in 2017 de groei door te zetten. Maar sinds januari zijn er maar liefst vier goederenvervoerders gestopt en zijn er drie bijgekomen. Diverse foto’s laten een kleurrijk beeld zien van de trekkrachten met hun evenveel kleurrijke transporten aan de trekhaak.
    • “Trams in Hongarije”. Maurits van Witsen kennen we natuurlijk al van zijn naoorlogse reizen door Frankrijk, Luxemburg en Joegoslavië en waarvan hij de afgelopen jaren in Op de Rails regelmatig verslag deed. In 1966 volgde zijn tramverkenningen in Hongarije. Als onervaren oostblokganger durfde hij aanvankelijk nog niet helemaal op eigen kracht te reizen, maar met inschakeling van bevriend NVBS’er Nico van Zeevenhooven (materieelingenieur bij de NS) werd dankbaar gebruik gemaakt van de internationale contacten die NS onderhield.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, met o.a. de NVBS Railquiz. Editie 2017 die op zaterdag 28 oktober zal worden gespeeld.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Boekbesprekingen:
      • Aad de Meij bespreekt het boek “Elektrische locomotieven NS Serie 1600” van Jos Burgemeester, 240 blz., 24 x 30 cm met 370 foto’s en 40 andere afbeeldingen. Uitgeverij Uquilair, prijs: € 44,95.
      • Gerard de Graaf bespreekt een uitgave door Ton Pruissen over de bouw van Mallet-locomotieven voor de spoorwegen in Java, gebouwd bij Hannomag, Hannover 1923, 72 blz., formaat A4 liggend, met 55 foto’s en een facsimile-uitgave van de Hanomag Nachrichten uit 1924, met 1 kaart en 1 tekening. Uitgeverij DGEG, prijs € 12,50.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die Braunschweigische Landes-Eisenbahn, eine große Privatbahn zwischen Heide und Harz” door Christopher Wulfgramm, 168 blz., 347 zwart-wit afbeeldingen, 210 x 297 mm. Uitgeverij EK-Verlag, prijs € 39,90.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de railpuzzelrit op 12 november. De activiteit begint om 10.30 uur op Utrecht Centraal en de deelnemers komen uiteindelijk in het Spoorwegmuseum terecht. De puzzelrit is bedoeld voor kinderen in de leeftijd van negen tot vijftien jaar, onder begeleiding van een of meerdere volwassenen.
      • Verslag door FrankHoogenboom van het spoorzoeken in Zuid-Beveland en Zeeuwsch-Vlaanderen in het kader van de serie excursies over “Sporen in het verleden”, gehouden op 19 augustus en 2 september 2017.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Raymond Kiès van de Pioniereisenbahn in het noordoosten van het Hongaarse Budapest. De voorplaat is van Albert Koch van een trein bestaande uit locomotief 1216 235 met railjettrein 75 van Praag naar Graz op 22 juni 2015, ter hoogte van Mödling, ten zuiden van Wenen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: donderdag 14 september 2017

    Het septembernummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 418 t/m 436, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Hydroleum-locomotieven”. Gerard de Graaf en Ad Lafort ontdekten op een opgedoken fabrieksfoto en in literatuur een bijzondere locomotief waarvan er op het Nederlandse industriële smalspoor slechts één heeft gereden: met op hydroleum-techniek aangedreven tractie. In dit artikel wordt de techniek onderzocht en uitgelegd. Met een overzichtelijke tabel van alle gebouwde hydroleumlocomotieven en –motoren met onder andere hun fabrieksnummers, spoorwijdtes en bestemmingen en inzetgebieden.
    • “25 jaar tram-trein in Karlsruhe”. Op 25 september 1992 nam de Albtalbahn de eerste tram-trein-verbinding in dienst tussen Karlsruhe en Bretten. Binnen enkele maanden was het aantal reizigers met enkele honderden procenten toegenomen. Dit was in Karslruhe het begin van een ongekend snelle ontwikkeling van het regionale railvervoer, die wereldwijd inspireerde tot een nieuwe houding ten opzichte van de tram: een mengvorm van modern(er) spoor- en tramverkeer in en rond de grotere steden. Frans Blanker-Halstein schrijft een interessant artikel over de ontwikkeling van de tweesysteemtram, waarbij de koppeling van regionaal en stadsvervoer tot een voor de klant aantrekkelijk product heeft geleid.
    • “Inzet van het NS-materieel – de ontwikkelingen in 2017”. 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het februarinummer 2017). Michiel ten Broek beschrijft nieuwe ontwikkelingen, o.a. de inzet van de Flirt3-treinstellen en de gevolgen van de wijzigingen in de dienstregeling hebben op grote schaal tot verschuivingen geleid in de inzet van het materieel. Vooral het sprintersegment blijkt flink opgeschud te zijn. De Flirt3-treinstellen lijken – naast hun inzet - vooralsnog ook de reserves van allerlei materieelsoorten vergroot te hebben. Besproken worden SGM, SLT, DDZ, DDAR, DDM-1, ICM, VIRM en het aanstaande einde per 9 december van DM’90. Dit laatste betekent ook het einde van een tijdperk van ruim 83 jaar waarin NS dieselelektrische treinstellen heeft ingezet. Er wordt druk “geoefend” voor de dienstregeling 2018 (met ook nieuwe elektrische baanvakken en nieuwe vervoerders).
    • “Het einde van de mB 9925”. Voor auteur Peter van der Vlist kwam na bijna 44 jaar duidelijkheid wat hij eerder, op 10 februari 1972, tijdens zijn stageperiode bij Werkspoor had aangetroffen: de troosteloze restanten van wat eens een ZHE-rijtuig bleek te zijn. Archiefonderzoek, speurwerk en contacten met oud-spoormensen leidden tot de vaststelling dat motorrijtuig 9925 na zijn laatste onderhoud in mei 1944, in september 1944 was weggevoerd naar Duitsland en terugkeerde in Nederland op 4 januari 1946, waarna het aan sloop ontsnapte en werd verkocht om daarna nog als noodwoning geruime tijd van nut te zijn. De mB 9925 belandde uiteindelijk op een terrein aan de Cartesiusweg in Utrecht, waar het in het voorjaar 1972, na zijn bewoonde status, werd gesloopt…….door de oud-bewoners.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Met een In Memoriam herdenkt Sander Mayer het overlijden op 2 augustus 2017 van Jan van Hartesveldt op 69-jarige leeftijd. Jan was Lid van Verdienste (2013) en was sinds 1972 lid van de NVBS. Jan was een actieve NVBS’er; hij zat in vele commissies waaronder de Kalendercommissie en Publiciteit & Reclame. Was op beurzen en bij manifestaties te vinden voor het presenteren van de NVBS en was actief in de sectie Amersfoort, nu de afdeling Eemland. In de NVBS-winkel maakte hij zich verdienstelijk met de inkoop van tweedehands artikelen, het achter de kassa zitten en verzorgde de inkoop, de samenstelling en de verkoop van het assortiment dvd’s. In een brede klantenkring was hij bekend.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
      • Oproep door Gerrit Nieuwenhuis voor kandidaten in vacatures in het Hoofdbestuur.
    • Boekbesprekingen:
      • Tim Boric bespreekt het boek “RET, Anderhalve eeuw Rotterdam en openbaar vervoer” van Maurits van den Toorn, 224 blz., 21,3 x 23,2 cm met circa 150 foto’s, gedeeltelijk in kleur. Uitgeverij Boom, prijs: € 29,90.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Ben A.Bles van de reis van 24 – 25 juni 2017 naar de trams in het Ruhrgebied.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Dave Hunt en John Cosford van stoomlocomotieven van het type Garrat bij de Welsh Highland Railway en bij het Gartencenter Zulauf in het Zwitserse Schinznach. De voorplaat is van Martijn Schurink van Combino-tram 2111 in de kleuren van de regenboogvlag ter gelegenheid van de Amsterdam Pride op 6 augustus 2017.
    • Bij deze septemberuitgave is NVBS Jaarkalender 2018 gevoegd.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 13 augustus 2017

    Het augustusnummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 370 t/m 387, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Zestig jaar Benelux”. Op 29 september 2017 is het zestig jaar geleden dat de eerste Beneluxtrein met doorgaande tractie tussen Amsterdam en Brussel ging rijden. De Beneluxdienst is tot op de dag van vandaag een niet weg te denken en succesvolle treinverbinding in Nederland en België ondanks regelmatige vertraging en uitval van treinen. Met de elektrificatie van het grensbaanvak Roosendaal – Essen in 1957 werd de mogelijkheid gecreëerd om een doorgaande treindienst van Amsterdam via Roosendaal naar Antwerpen en Brussel te ontwikkelen, met materieel, dat zowel onder 1500 volt gelijkspanning in Nederland als onder 3000 volt gelijkspanning in België gereden kon worden. Het materieel heeft vele gezichten en tractievormen gekend; door (bicourante) locomotieven getrokken, dan wel geduwd met stuurstandrijtuigen als door treinstellen. In dit artikel van Gerrit Nieuwenhuis een terugblik op de historie van het materieel dat in deze verbinding werd ingezet.
    • “Het materieel type 1917 van de ESM”. In 1916 bestelde de Electrische Spoorweg Maatschappij (ESM) voor de dienst op de tramlijn Amsterdam – Haarlem – Zandvoort bij Beijnes in Haarlem een markante serie rijtuigen. Officieel stonden deze te boek als het materieel type 1917, maar ze werden bekend als de Beijneswagens of, door hun vorm, de Pannenbroden. Met hun grote comfort vormden ze het gezicht van de dienst Amsterdam – Haarlem – Zandvoort. Het is deze maand exact zestig jaar geleden dat er met de opheffing van deze tramlijn op 31 augustus 1957 een einde aan de inzet van dit materieel kwam. Wim Beukenkamp neemt de lezer mee naar de ontstaansgeschiedenis van deze trams en hun levensloop. Met veel historische foto’s.
    • “Het spoor naar de IJsselcentrale”. Op 18 maart zijn de twee resterende schoorstenen bij Zwolle neergehaald. Hiermee is de voortgaande ontmanteling van dit beeldbepalende complex voor de passant goed zichtbaar geworden. Het was na een lange periode van controverse ook het signaal dat de door eigenaar Engie gewenste afbraak nu onomkeerbaar is. De relatie van de oude elektriciteitscentrale met het spoor gaat verder dan het gegeven dat het bijzondere gebouw zestig jaar lang opvallend zichtbaar is geweest voor treinreizigers tussen Zwolle en Deventer. De centrale had een spooraansluiting die niet onbelangrijk was als de vaarroute over de IJssel voor de aanvoer van materialen en grondstoffen zoals steenkool niet bruikbaar was. Sicco Dierdorp vertelt een interessant verhaal over dit industriespoor.
    • “De DB-Baureihen 112 en 114”. In Op de Rails 2017-5 is de Baureihe 143 beschreven. Raymond Kiès maakt dat verhaal compleet met de afgeleide Baureihen 112 en 114.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, de agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het jaarboek “Spoor – editie 28” van Peter van der Meer en Marcel van Ee, 144 blz., 21 x 29 cm met 309 kleurenfoto’s. Uitgeverij De Alk, prijs: € 29,90. Voor iedereen die nog eens wil terugkijken naar de ontwikkelingen op het spoor in 2016 wordt deze uitgave van harte aanbevolen.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een meerdaagse excursie van 29 september tot en met 3 oktober onder de titel: “Stomen met T3’s in de Pfalz”, met o.a. een speciale fotostoomrit met Pruisische T3’s over de Kuckucksbähnel naar Elmstein. Ter gelegenheid van het vijftig jarig bestaan van de DGEG worden enkele T3-stoomlocomotieven verzameld bij Eisenbahnmuseum Neustadt an der Weinstraße. Inschrijving staat open.
      • Aankondiging Afscheidsrit DM’90 op zaterdag 14 oktober 2017 bij een bezoek aan de STAR in Stadskanaal met diverse fotostops. Start en einde in Zwolle.
      • Verslag door Erwin Voorhaar van de reis van 13 – 28 mei 2017 naar Roemenië onder leiding van Han Duijve. Wadlopers en andere treinen in een nog steeds niet zo voor de hand liggend land, maar als reisbestemming prima aan te prijzen.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Op de achteromslag een treffende beeldvergelijking: 2 foto’s van Frans Boom van de plek van de voormalige Tatra-fabriek in de Praagse wijk Smichov, een van ’s werelds grootste tramfabrieken. Op 21 mei 1993 nog te zien, op 25 maart 2015 laat hetzelfde fotostandpunt het winkelcentrum Nový Smichov zien. De voorplaat is van Niels Karsdorp die de overbrenging op 14 juli 2017 laat zien van Benelux-hondekop tweewagentreinstel NMBS 220.902 voor de Stichting Hondekop bij een Belgische overweg in Booischot, op weg van Leuven naar Roosendaal.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 16 juli 2017

    Het julinummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 322 t/m 340, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Het naoorlogse SBB-materieel”, 2e vervolgartikel (eerste deel in het aprilnummer 2013). Bastiaan Luytjes neemt de lezer weer mee naar Zwitserland. Het vorige deel in de artikelenreeks over de treinstellen eindigde bij de laatste ontwikkelingen in de twintigste eeuw. Na de millenniumwisseling zijn fabrikanten door middel van zogenaamde platforms meer gestandaardiseerde producten gaan bieden, zoals de Flirt en Kiss die nu tot buiten Europa geleverd worden. Toch ligt hun oorsprong in Zwitserland omdat Stadler ze aanvankelijk in opdracht van de SBB heeft ontwikkeld. Maar exportproduct doen ze het ook goed. Een interessant artikel over de Gelenktriebwagen (GTW), Flirts en Doppelstocktriebzüge. Veel kleurrijke foto’s !!
    • “De NMVB en de Eerste Wereldoorlog”. In veel landen, vooral Frankrijk, Groot-Brittannië, Belgie en uiteraard Duitsland, wordt deze jaren veel aandacht besteed aan de herdenking van de veldslagen tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Deze maand precies honderd jaar geleden, op 31 juli 1917, begon de derde Slag om Ieper. Een (vergeefse) poging van de Britten om het Duitse front te doorbreken. Dit artikel van auteur Dirk Eveleens Maarse geeft een indruk van de rol die metersporige smalspoorlijnen aan het Vlaamse front en elders in het land speelden en wat dit voor gevolgen had in de jaren na 1918. Met toelichtende lijnennetkaarten van de S.V.C.F.C. in onbezet Vlaanderen 1914-1918 en van de “Heeresfeldbahn” in bezet Vlaanderen 1917-1918 door Dik van der Spek.
    • “Toezicht op spoor, tram en metro”. Regelmatig duikt in het nieuws wel de naam op van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Maar wat is de ILT precies en wat onderzoekt deze overheidsinstantie? In dit artikel wordt nader ingegaan in de ontstaansgeschiedenis van het spoorwegtoezicht, haar voorgangers (zoals de Rijksverkeersinspectie en de Rijksinspectie voor het Vervoer en het latere Railned Spoorwegveiligheid) en wat de ILT nu doet aan toezicht op de railsystemen. Wim Beukenkamp m.m.v. Andres Wedzinga geven een deskundige kijk op de spoorwegwetgeving (wordt vervolgd).
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, de agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Bundesbahnzeit: Walter Hollnagels Eisenbahnalbum” van Udo Kandler, 128 blz., 29 x 21 cm met 186 zwart-wit foto’s. Uitgeverij EK-Verlag. Prijs: € 35,00.
      • Jaap Veen bespreekt het boek “Lodewijk Derens 1880 – 1956, Nederlands eerste spoorwegfotograaf”, 30 x 22 cm, 235 afbeeldingen (NVBS boekenreeks nr. 49), bijeengebracht door Remmo Statius Muller en Guus Veenendaal, Uitgeverij De Alk, prijs € 34,95.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Flexreis 2017 van 7 t/m 16 september 2017, met als uitvalbasis Lyon. Inschrijving staat open.
      • Aankondiging Excursie Sporen uit het verleden, nummer 17: Zeeland. Met spoorzoekersexcursies op 19 augustus en 2 september.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van Raymond Naber en Erwin Voorhaar van het tram- en busspektakel in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem op 17 en 18 juni 2017. De voorplaat is van Frans Blanker.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 17 juni 2017

    Het juninummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 274 t/m 293, met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De Spessartrampe”. Deze maand komt het nieuwe tracé tussen Laufach en Heigenbrücken, onderdeel van de spoorlijn Aschaffenburg – Würzburg in dienst. Daarmee komt na bijna 163 jaar een einde aan de opdrukdiensten over de Spessartrampe. Laufach was daarom jarenlang een geliefde bestemming voor spoorweghobbyisten. Raymond Kiès beschrijft in zijn artikel het interessante opdrukbedrijf.
    • “De Uithoflijn: de stand van zaken”. De contouren van de Uithoflijn in Utrecht worden steeds meer zichtbaar. Op grote delen van het tracé liggen de sporen er en op een aantal plaatsen zijn ook de bovenleidingsmasten al geplaatst. Het lokale verkeer dient af en toe rekening te houden met omleidingen vanwege de werkzaamheden in uitvoering. Het Stationsplein is voorlopig nog een grote bouwput ten behoeve van de bouw van het nieuwe citygebouw Het Platform (met tramstation). Maurits van den Toorn beschrijft de actuele situatie als een vervolg op eerder publicaties in Op de Rails (nummer 2011-04, blz. 198), waarbij toen de planvorming nog niet helemaal definitief was. Recente foto's van 2017 geven nu een indruk.
    • “Geertruidenberg – Raamsdonk: de nadagen van drie kilometer spoorlijn”. Paul Henken beschrijft een stukje Langstraatspoorlijn, die op 1 augustus 1950 voor reizigersvervoer gesloten werd. Met ingang van deze datum werd de uit 1890 stammende spoorlijn in twee gedeelten geëxploiteerd voor goederenverkeer. Goederentreinen vanuit Lage Zwaluwe hadden voortaan hun eindpunt in Geertruidenberg en vanuit ‘s Hertogenbosch werd niet verder gereden dan Raamsdonk. Maar wat gebeurde er tussen in?
    • “Abellio in Duitsland”. Frans Blanker en Raymond Kiès beschrijven de ontwikkelingen van reizigersvervoerder Abellio in Duitsland. Het is een aanvulling op de artikelenserie in Op de Rails in het februari-, april-, en juninummer 2014 waarin de Britse ontwikkelingen bij Abellio zijn beschreven. Van kleinschalige nieuwkomer werd Abellio een serieuze speler op de Europese markt voor reizigersvervoer per spoor. Het artikel gaat ook in op de contracten, de aanbestedingen en onderhandse gunningen in Duitsland. Een tabel vermeldt de treindiensten die door deze vervoerder worden gereden.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Met een In Memoriam herdenken Kees van de Meene en Karel Hoorn het overlijden op 16 april 2017 van J.C. (Jan) de Jongh op 85-jarige leeftijd. Jan was Lid van Verdienste en was al sinds 1943 lid van de NVBS, eerst al juniorlid, en vanaf 1952 “gewoon lid”. In 1962 ging Jan meehelpen in de redactie van Op de Rails. Tussen 1962 en 1997 verschenen 52 zeer uiteenlopende artikelen van zijn hand over de spoorwegen in Nederland, Duitsland en Zwitserland. Jan was ook een echte tramkenner. Als geboren Amsterdammer lag zijn liefde bij de tramlijnen 16 en 24 en natuurlijk ook bij NZH.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Nostalgie op het spoor – de eerste elektrische locomotieven van de NS” van Carel van Gestel, 168 blz., 21 x 28 cm met 237 afbeeldingen waarvan 9 in kleur, 8 tabellen. Uitgeverij WBooks. Prijs: € 29,95.
      • Maurits van den Toorn bespreekt:
        • “Tramatlas Mitteleuropa” van Robert Schwandl. Uitgave Schwandl, 160 blz. Prijs € 19,95 en
        • “Metro’s & Trams in Japan, deel 2” van Andrew Phipps en Robert Schwandl, 144 blz. Uitgave Schwandl, prijs € 19,50.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van Raymond Kiès, van de transformatie van de werkplaats Tilburg tot Spoorzone 013, een herbestemming van de gebouwen en terreinen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 20 mei 2017

    Het meinummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 218 t/m 236 , met tal van actuele en wat oudere foto’s van diverse fotografen geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De Baureihe 143”. De belangstelling voor de ex-DDR-locomotieven was nooit zo groot: de locomotieven van de Baureihe 143 waren nooit erg populair. Daarbij spelen het anonieme uiterlijk, de grootte van de serie, het ontbreken van carnavaleske reclame-uitvoeringen en de bij liefhebbers doorgaans niet aansprekende inzet voor regionale treinen ongetwijfeld een rol. Nu de “Trabi’s” van het spoor meer en meer in de goederendienst opduiken en hun aandeel bij DB Regio kleiner wordt, lijkt de interesse voor deze machines echter toe te nemen. Auteur Raymond Kiès beschrijft hun bestaansrecht en levenswandel in een sterk veranderend Duitsland. De actualiteit komt aan de orde, maar het artikel begint met een terugblik die bij de oliecrisis van de jaren zeventig begint.
    • “Madoera Stoomtram Maatschappij - MSM”. Henry van Amstel beschrijft de tramhistorie op het eiland Madura, dat van Java wordt gescheiden door de Straat Madura. In de koloniale tijd was Madoera, uiteraard toen met een “oe” geschreven, een aparte residentie met ongeveer twee miljoen inwoners, een aantal dat sindsdien bijna verdubbeld is. Al in 1884 waren er serieuze plannen voor de aanleg van tramwegen op het eiland. De periode daarna komt uitvoerig aan bod in het artikel, zoals bijvoorbeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog en daarna. Een kaartje van Dick van der Spek illustreert het lijnennet van de MSM. Tijdens de laatste aandeelhoudersvergadering in juni 1973 kwam definitief een einde aan de MSM.
    • “Het materieel ’64 – De treinstellen plan V”, 7e vervolgartikel (eerdere delen verschenen achtereenvolgens in het meinummer 2014 en januari-, augustus- en oktobernummer 2015 en aprilnummer 2016 en maartnummer 2017). Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen van de grootste materieelserie die NS bezat: 246 tweerijtuig treinstellen in 13 deelseries waren, samen met de 31 viertjes plan T lange tijd beeldbepalend voor het spoorbedrijf. In dit artikel komen onder de sloopperikelen aan de orde, maar ook het uitgestelde einde na de aanvankelijke afvoergolf in het voorjaar 2011. Tegen de achtergrond van een aantrekkende vervoergroei en een sterk in beweging zijnd materieelpark bij NS ontstonden in de laatste periode nog geregeld spanningen in het plan V-park. Zelfs de staatsecretaris had zich nog kort bemoeid met dit treintype: NS was kort tevoren (naar aanleiding van een ongeval) formeel ontslagen van de plicht om Mat.’64 nog met baanruimers uit te rusten vanwege ontstane ophef en discussies (vooral in de niet deskundige media) over de ontsporingsveiligheid. Per 1 april 2016 viel het doek voor de exploitatieve inzet van dit markante materieeltype, bijna 45 jaar na zijn eerste openbaring in zijn verschijningsvorm (Plan T in 1962).
    • “Op rails door Hongkong in 2017”. Havenstad Hongkong beschikt over een goed functionerend stelsel van trams, metro’s en treinen waarmee bijna alle delen van het ruim duizend km2 metende gebied, in grootte vergelijkbaar met onze provincie Utrecht, zijn afgedekt. Na een jarenlange periode van uitbreidingen van het openbaar vervoervoorzieningen, lijkt het einddoel bijna te zijn bereikt. Ciril van Hattum was op reis en doet verslag. Met diverse kaartjes als illustratie, o.a. van Dick van der Spek.
    • “Joegoslavische trams in 1963”. 2e vervolgartikel (het eerste deel verscheen in het januarinummer 2017). Na zijn tochten op de omvangrijke tramnetten en de stervende Franse trams (besproken in Op de Rails) werd het voor auteur Maurits van Witsen tijd om eens naar onbekende oorden te reizen, althans in de jaren zestig. Dit was voor het eerst in 1963 toen er nog flink wat historie te beleven viel. Na eerdere bezoeken aan Zagreb, Osijek, Subotica en Belgrado gaat zijn reis in dit deel naar Sarajevo en Dubrovnik.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Kort verslag van de Algemene Ledenvergadering, gehouden te Amersfoort op 8 april met een overzicht van de samenstelling van het nieuwe NVBS-bestuur sinds deze datum.
      • De agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Boekbespreking:
      • Victor Lansink bespreekt het boek “Drenthe op de rails – Trein en tram in Drenthe 1860-2020” van Beno Hofman en Elzo Hofman, 120 blz. 23 x 29 cm met circa 240 afbeeldingen in zwartwit en kleur, 11 kaarten. Uitgeverij In Boekvorm. Prijs: € 19,50.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van David Price en Geoff Griffths van de Flying Scotsman, op 27 april 1991 met een excursietrein onderweg over de spoorlijn Settle – Carlisle met stoomlocomotief LNER class A3 4472 ter hoogte van Eden Brows, respectievelijk op 16 februari 2016 met een trein van Skipton naar Appleby bij Waitby met een stoomlocomotief class A1 60163.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    NVBS Algemene Ledenvergadering in Het Oude Magazijn in Amersfoort - 8 april 2017

    Tijdens de Algemene Ledenvergadering van de NVBS op 8 april 2017 in Het Oude Magazijn van de voormalige wagenwerkplaats in Amersfoort werden enkele NVBS’ers door het Hoofdbestuur bedankt voor bewezen diensten, wat gepaard ging met een oorkonde en een bosje bloemen.

    Van links naar rechts: Ernst van Gulden (Lid van Verdienste), Ton Pruissen (Erelid), Paul Muré (Lid van Verdienste) en Karel van Ipenburg (Lid van Verdienste). Niet aanwezig, maar ook Lid van Verdienste werden Ton Dijkers en Nico Booij. Het Hoofdbestuur, bij monde van aftredend Voorzitter Maikel Rörik motiveerde de voordrachten als volgt:

    Ernst van Gulden is Lid van Verdienste voor het vanaf nul opbouwen en optuigen van de websites. Nico Booij heeft qua programmeerwerk het nodige aan de website bijgedragen en is hiervoor ook Lid van Verdienste geworden. De NVBS heeft een website die vrijwel geheel vanaf niets is opgebouwd. In 1999 met de eerste NVBS-website en nu sinds enkele jaren met de ‘tweede’. Deze website is als een kerstboom steeds verder opgetuigd. Automatisch komen de activiteiten op de voorpagina, er zijn twee webwinkels (boeken en reizen) toegevoegd, er is een ware schatkamer te vinden en te raadplegen in het ledendeel. Gemiddeld per dag wordt meer dan 40 keer ingelogd op dit ledendeel ! Al met al is de NVBS-website een belangrijke bron van informatie. Niet alleen voor leden maar ook voor niet-leden om een indruk te krijgen wat de NVBS zoal te bieden heeft. Voor het van de grond af opbouwen van deze twee websites is de NVBS veel dank verschuldigd aan deze beide leden.

    Ton Pruissen werd erelid. “Veel van wat zich achter de leden log-in van de website bevindt, is het werk van een collectief. Maar ook van één noeste éénpitter”, zo sprak de Voorzitter. Hoewel éénpitter de lading misschien niet helemaal dekt, sprak hij liever over de cilinders van de (stoom)machine. En over “binnenliggend drijfwerk”. Iemand die in 1946 ter wereld kwam met stoom in zijn aderen en die bij het woord kolen niet aan groente denkt. De naam Ton Pruissen: wie kent hem niet? Hij was sinds 28 april1976 de ‘officiële beheerder’ van het filmarchief en droeg eind 2016 het stokje over aan Nico Spilt. Werd aan Ton in 1976 nog te kennen gegeven dat alle films op super 8mm (een bekende beeldrager uit die jaren) moesten worden gekopieerd, tegenwoordig is digitale verspreiding veel praktischer. Het filmarchief bezet ongeveer de 8e plaats populairste pagina’s (hiervoor zitten o.a. homepage, inlogpagina, OdR en agenda) met ruim 1000 bezoekers per maand. Veel films kenden geen geluidsspoor. Er waar iedereen nietsvermoedend zijn filmpjes aanklikt, wordt het geluid als vanzelfsprekend ervaren. Waarom? Omdat het gewoon klopt; water uit een waterkolom in de tenderbakken van een stoomlocomotief, een piepende draaischijf..... Tot in de kleinste details. Ook het bewerken van de soms vele – noem het maar saaie minuten tot een ‘leuk’ filmpje kan bijna worden omschreven als het werk van een spoorartiest. Iemand die het verleden tot op de dag vandaag zichtbaar, hoorbaar en met voldoende lage tonen ook voelbaar maakt, verdient het om door het Hoofdbestuur als erelid te worden bewierookt. Toch nog iets dat rookt. De collectie is opgebouwd met o.a. de laatste rit van de EDS, de Gooische Stoomtram, NS in de jaren 45 - 90, en er verscheen een serie van 12 DVD's, daarna in totaal plm. drie uur films op NVBS-site met geluid/ commentaar/ muziek, onderwerpen voor elk wat wils. In zijn dankwoord komt Ton nog even anekdotisch terug op het geluid van een bekende “spuug” als ondersteunend geluidsspoor…..

    Paul Muré is al 35 jaar actief voor de winkel o.a. 8 jaar beheerder en nu secretaris. En hiernaast is hij (voor de tweede keer) voorzitter van de afdeling Den Haag. Hij blijft gelukkig deze functies vervullen. Hij heeft een goed overzicht over zaken uit het verleden en maakt uitstekende notulen. Is daarmee een stevige pijler voor het winkelbestuur. Hij is een prettige reisgenoot en geeft ook geregeld zeer goede voordrachten bij andere afdelingen. Hij maakt goede afwegingen en kan die rustig en duidelijk naar voren brengen.

    Karel van Ipenburg is al 37 jaar actief voor de winkel en runt de tweedehandsafdeling, inclusief inkopen en ontvangen van nalatenschappen, waarbij goede omgang met de nabestaanden is gewenst. Geeft leiding aan de tweedehands afdeling en mag gerust de meest kundige inkoper op dit gebied worden genoemd. Als eerste aanspreekpunt voor schenkingen voert hij het overleg met veelal emotioneel betrokkenen en doet dat zeer goed. Reageert vlug en netjes op aanmeldingen en houdt een overzicht bij. Ook de vele transporten die hierbij komen kijken worden goed door Karel afgewikkeld. Zijn positieve instelling met feedback en grappen wordt steeds gewaardeerd.

    Ton Dijkers (ook Lid van Verdienste) is jarenlang, tot 1 september 2016, beheerder van de deelcollectie Materieeltekeningen geweest en heeft 'encyclopedieën' geschreven over Nederlandse stoom-, motor- en paardentrambedrijven en een bedrijfsmonografie over de RTM. Hij schreef een geschiedschrijving van de R.T.M. op wetenschappelijk niveau, met kop en schouders uitstekend boven de diverse andere bedrijfsmonografieën die er in de loop der tijd, en sindsdien, verschenen, waarvan één over het goederen-materieel van die bedrijven, het resultaat van nog veel meer archiefwerk en analyse van moeilijk toegankelijke materie (beide in de NVBS-boekenreeks verschenen). En tenslotte nam hij de laatste jaren de omvangrijke klus op zijn schouders om de voor een groot deel ongesorteerde berg materieeltekeningen van de SNR op orde te brengen. Met dit alles -- waaraan een grote hoeveelheid archiefwerk vooraf ging -- heef hij de geschiedschrijving van de plattelandstram in Nederland, en daarmee het werk van de NVBS, een grote dienst bewezen.

    Bron: transcriptie van de voordrachten van het Hoofdbestuur van de NVBS, uitgesproken tijdens de ALV op 8 april 2017 te Amersfoort. Met dank aan Maikel Rörik.


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 16 april 2017

    Het aprilnummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 21 pagina's: 162 t/m 182, met tal van actuele en wat oudere foto’s (27 foto’s van diverse fotografen) geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Diensttijden en veiligheid – De Rijnspoorweg in de periode 1860 - 1870”. Een zich jaren voortslepende discussie (zo’n honderdvijftig jaar geleden) over diensttijden, arbeidsomstandigheden en sociale verhoudingen van wachters en locomotiefpersoneel bij de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) wordt aan de hand van archiefstukken en krantenberichten boeiend beschreven door auteur René T. Jongerius. Justitie bemoeide zich ermee, de pers roerde zich en de directie van de NRS sprak van een “vijandige agitatie”. Een akelig beeld rijst op uit een roerige periode in de spoorweggeschiedenis, met zelfs een aantal (bijna)ongevallen. Met een portret van Mr. H. Ameshoff (1817-1903), van 1858 tot 1864 vice-president en daarna tot de opheffing in 1890 president van de NRS, aan wie – bij zijn benoeming in juli 1864 - een diner en een zilveren beeld werd aangeboden door hogere beambten om de gemoederen te sussen. Maar bij het voetvolk van de NRS kan hij onmogelijk geliefd zijn geweest.
    • “Duikbrillen” in Tsjechië en Slowakije. Een artikel door Date Jan de Vries over de “Brejlovec” diesellocomotieven, de “Tsjechische brilslangen”. Door Duitse en Nederlandse treinenliefhebbers ook wel aangeduid als “Taucherbrille” of “Duikbril” vanwege hun markante gelijkenis van de frontramen. Ondanks hun hoge leeftijd zijn deze machines nog volop actief, maar voor het personenvervoer ligt overname door treinstellen wel op de loer. Diverse overzichten van de oorspronkelijke series maakt de inzet van deze veelkleurige locomotieven bij een aantal spoorwegmaatschappijen, ook met hun reconstructies en moderniseringen, compleet.
    • “Trams in Frankrijk”. Arthur Staal belicht de tramhistorie in Frankrijk, 5e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van april en juli 2014, februari 2015 en mei 2016). Aan bod komen de trambedrijven in Toulouse en Montpellier. De auteur neemt de lezer mee langs diverse aspecten: het eerste openbaar vervoer, de buitenlijnen, oorlogsjaren en ontmanteling, materieel, modernisering, de depots, het nieuwe trambedrijf, bouwfasen, de huidige en toekomstige situatie (wordt vervolgd).
    • “Varende treinen”. Alweer het 8e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014, augustus 2014 en januari en augustus 2015 en april 2016) door John Krijgsman. In dit deel komen de treinveerdiensten tussen Duitsland en Denemarken aan bod. Eén daarvan vaart nog altijd, met om de paar uur een dieselstel aan boord. Met foto’s uit Puttgarden, Warnemünde en van de veerdienst naar het eiland Fehmam. Met een toelichtende kaart van Dick van der Spek.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Met een In Memoriam herdenkt het Bestuur van de Afdeling Apeldoorn, het overlijden op 16 februari 2017 van Arie Dalm, oud-penningmeester van deze afdeling van 1981 tot en met 2014. Arie was Lid van Verdienste en was jarenlang de trouwe organisator van de afdeling.
      • Het NVBS-bestuur wil op het vlak van communicatie nog meer laten zien wat de NVBS te bieden heeft. In het eerste kwartaal 2017 is een aantal stappen gezet, zoals de start van een afdeling Ledenservice en Communicatie. Doel is de leden meer service te bieden en alle activiteiten op het gebied van externe en interne communicatie te bundelen.
      • De eerste open dag van de SNR op 18 maart 2017 is een succes gebleken. De naar schatting vijftig tot zestig leden hebben niet alleen een indruk kunnen krijgen van de variatie in veelheid van documenten, dienstregelingen materieel- en andere tekeningen, maar ook de uitgebreide collectie foto’s, o.a. die van Remmo Statius Muller.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Sjoerd Bekhof van de Oliebollenrit op 30 december 2016.
      • Verslag van de Winterreis 2017 die georganiseerd was van 16 – 25 februari 2017: een meerdaagse reis naar onder meer Zürich, Passau en Karlovy Vary (CZ). Paul Wiggenraad blikt terug.
    • Verder de Agenda en informaties uit de NVBS-winkel.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van het op 26 maart 2017 gehouden afscheidsevenement Hoekse Lijn. Een foto van Cock Koelewijn in Maassluis en een foto van Richard Latten in Vlaardingen.

    Bij deze uitgave was gevoegd de folder van Railmusea in Nederland 2017-2018 is verschenen. Dit vouwblad is een uitgave van de Vereniging Historisch Railvervoer Nederland (HRN), de landelijke koepel die de belangen van 30 museale en toeristische railprojecten behartigt. Op veel terreinen actief, van publieksacties tot activiteiten op het gebied van spoorwegveiligheid, cultuur en milieu. Via de website www.railmusea.nl komt u bij de sites van alle HRN-leden. Daar is informatie te vinden over rijdagen, dienstregelingen, bezoekdagen, locaties en vestigingen en het specifieke historisch materieel.

    Bij deze uitgave was tevens gevoegd de promo van het op 6 mei 2017 te verschijnen DEEL 49 in de NVBS-boekenreeks: “Lodewijk Derens, 1880 - 1956, Nederlands eerste spoorwegfotograaf”, een selectie bijeengebracht door Remmo Statius Muller en Guus Veenendaal. Uitgeverij De Alk, 248 pagina’s op A4-formaat, met ongeveer 250 foto’s. Prijs € 34,95. Op 6 mei wordt het boek officieel gepresenteerd in Amersfoort Centraal in het bijzijn van een aantal genodigden en de beide samenstellers.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 12 maart 2017

    Het maartnummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 17 pagina's: 114 t/m 130, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Goederendienst in Nederland – de stand van zaken 2016/2017”. Het gunstige economische klimaat zorgt naar verwachting voor een toename van het totale railgoederenvervoer in ons land als gevolg van meer overslag in de havens. Cijfers over 2016 zijn nog niet gepubliceerd. Vooral het containervervoer trekt weer aan. Daarvan profiteert het intermodale vervoer. Vervoerder ERS Railways heeft zijn activiteiten onlangs in Nederland echter gestaakt. Emiel de Block beschrijft de stand van zaken.
    • “Het materieel ’64 – De treinstellen plan V”, 6e vervolgartikel (eerdere delen verschenen achtereenvolgens in het meinummer 2014 en januari-, augustus- en oktobernummer 2015 en aprilnummer 2016). Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen van de grootste materieelserie die NS bezat: 246 tweerijtuig treinstellen in 13 deelseries waren, samen met de 31 viertjes plan T lange tijd beeldbepalend voor het spoorbedrijf. In dit artikel komen onder meer de levensduurverlenging plan V4-V6 aan de orde, de inzet in regionale diensten en verhuur aan derden. Het begin van het einde en de tweede sloopgolf vanaf medio 2009 dienen zich aan. Inmiddels rijdt dit materieeltype niet meer sinds 3 april 2016.
    • “Tram voor Bello”. Directeur van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, René van den Broeke beschrijft de ideeën achter het project onder deze naam en wat daar aan vooraf ging. De bezoekers gaan op een vernieuwende manier kennismaken in de restauratiewerkplaats van een bijzonder project: de restauratie van twee tramrijtuigen. Om het project financieel mogelijk te maken is het Bello Erfgoed Fonds opgericht.
    • “Trein en tram in de Zweedse metropool”. Het hoofdstedelijke gebied van Zweden, de provincie Stockholms Iän met zo’n 2,2 miljoen inwoners, is een van de snelst groeiende metropolen in de wereld. Herman Wilmer beschrijft de ontwikkelingen; 2e vervolgartikel (eerste deel in het januarinummer 2017).
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. De ALV, Algemene Ledenvergadering 2017 wordt dit jaar op zaterdag 8 april gehouden in “Het Oude Magazijn” op het terrein van de voormalige Wagenwerkplaats in Amersfoort, 14:00 uur. De agenda laat het programma zien, staat ook op de website. De lidmaatschapskaart 2016 is ook in 2017 geldig.
      • Het bestuur van de Stichting NVBS Railverzamelingen (SNR) bedankt Ton Pruissen voor zijn jarenlange werk voor de NVBS, in het bijzonder in zijn rol als beheerder en archivaris van het filmarchief. Ton Pruissen was de drijfveer achter de oprichting van het NVBS-Filmarchief in 1976 en is hier onlangs, na jarenlang intensief werk, mee gestopt.
      • Verder de agenda, NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften en DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een rondrit op Koningsdag 27 april met treinstel 766 van de Stichting Mat.’54 Hondekop-vier. De inschrijving staat open.
      • Verslag van het Schönes Wochenende 2016 dat georganiseerd was van 13 – 17 oktober 2016: een meerdaagse reis naar onder meer Baden-Württemberg en Stuttgart. Arjen van der Maas blikt terug.
      • Op 26 januari 2017 zijn de annuleringsvoorwaaden van dagexcursies gewijzigd. E.e.a. wordt toegelicht.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoorwegen 2017” van Richard Latten, 768 blz. 15 x 21 cm met circa 770 afbeeldingen in kleur. Uitgeverij De Alk. Prijs: € 26,50.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die Baureihe 38 10-40, die legendarische preußische P8” van Hans-Jürgen Wenzel, 496 blz., 210 x 297 mm, 550 afbeeldingen, waarvan 33 in kleur. Uitgeverij EK-Verlag. Prijs: € 49,50.
      • Tim Boric bespreekt het boek “Trams 2017” van B.A. Schenk en M.R. van den Toorn, 272 blz., 15 x 21 cm, ruim 300 kleurenfoto’s. Uitgeverij De Alk. Prijs: € 18,95.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Utrecht Centraal - 1843 - 2016”, van Jos Zijlstra en Victor Lansink, 112 blz., 24 x 31 cm met 163 afbeeldingen, waarvan 39 in kleur en 2 plattegronden. Uitgeverij WBooks. Prijs: € 24,95.
    • Op de achteromslag 2 foto’s: tram GTL 3026 bij de aflevering op 23 december 1981 en na ruim 35 jaar dezelfde wagen op 14 februari 2017 als slooptransport per vrachtwagen. Het bestaan van een tram in 2 foto’s samengevat. Foto’s van Edu Bouwman en Gerard van Buuren.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: donderdag 16 februari 2017

    Het februarinummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 58 t/m 76, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Inzet van het NS-materieel in de jaardienst 2017”. Michiel ten Broek beschrijft nieuwe ontwikkelingen, o.a. de inzet van de Flirt3-treinstellen en de gevolgen van de wijzigingen in de dienstregeling hebben op grote schaal tot verschuivingen geleid in de inzet van het materieel. Vooral het sprintersegment blijkt flink opgeschud te zijn. De Flirt3-treinstellen lijken – naast inzet - vooralsnog ook de reserve vergroot te hebben. Besproken worden SGM, SLT, DDZ, DDAR, DDM-1, ICM en VIRM.
    • “Oude trams buiten Europa”. Het artikel “De oudjes doen het nog best”, in Op de Rails van november 2016, zou de indruk kunnen wekken dat er alleen in Europa nog oude tot zeer oude trams in de dagelijkse dienst zijn aan te treffen. Een korte rondgang door Marco Moerland door de overige werelddelen van oost naar west laat zien, dat de reislustige tramliefhebber van oude trams ook buiten Europa nog volop variatie kan aantreffen.
    • Op de vier pagina’s 89 t/m 92 treft de lezer de Materieeloverzichten Nederland aan, naar de stand per 1 januari 2017, van de in Nederland opererende railbedrijven.
    • “Allans in Uruguay”. Materieelbouwer Allan in Rotterdam bouwde niet alleen railvoertuigen voor de Nederlandse spoormarkt. De eerste stalen rijtuigen van Uruguay zijn in 1952 door Allan geleverd. De zestien personenrijtuigen stonden bekend om hun goede reputatie: degelijk en met een rustige loop. Zelfs na de teloorgang van het reizigersvervoer zijn de Allans aan de snijbranders ontkomen. Fabian Iglesias beschrijft dit exportproduct aan een ver land. Meer over de historie van Allan is te vinden in Op de Rails 1991, septembernummer (blz. 324-329) en oktobernummer (blz. 369-374).
    • “De Nederlands Indische Spoorwegmaatschappij (NIS)”. Henry van Amstel gaat terug naar 1867 toen de eerste, 26 kilometer lange spoorweg op Java werd geopend van Kemijen naar Tanggoeng, net ten oosten van Semarang. Het begon met een moeizame start. Een spoorkaartje van Dick van der Spek illustreert het netwerk van de NIS in de jaren dertig. De auteur gaat uitgebreid in op de ontwikkelingen door de jaren heen.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws. Met een In Memoriam herdenkt het Bestuur van de SNR, de Stichting NVBS Railverzamelingen, het overlijden op 31 december 2016 van Mr. Henk Koning, oud-voorzitter van de SNR en oud-politicus.
      • Ook staat het bestuur met een woord van dank stil bij Ir. Sam de Lange die medio januari 2017 is gestopt als medewerker. Na veertig jaar heeft Sam besloten zijn actieve leven voor de NVBS af te sluiten.
      • Verder de agenda, NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften en DVD’s.
      • De Algemene Ledenvergadering staat gepland op 8 april in het Oude Magazijn op het terrein van de Wagenwerkplaats in Amersfoort. Aanvang 14:00 uur. Agenda volgt in het maartnummer Op de Rails en op de website.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een korte spoorzoeker-excursie naar de restanten van de Gooische Stoomtram op zaterdag 8 april (voorafgaande aan de Algemene Ledenvergadering). De inschrijving staat open.
      • Verslag Lustrumevenement “Andere tijden” op 8 oktober 2016, gehouden bij de VSM. Ronald Bokhove blikt terug: voor het eerst konden de gastvoertuigen van alle dieselvervoerders uit de contractsector in één beeld worden gevangen: Arriva, Veolia, Syntus en Breng gaven gezamenlijk en eensgezind acte de présence.
    • Op de achteromslag 2 foto’s: trams in Amsterdam op 22 september 2001 en 23 maart 1974 in wat ongemakkelijke posities. Foto’s van André van der Smaal.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zaterdag 14 januari 2017

    Het januarinummer 2017 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • NVBS-voorzitter Maikel Rörik start dit nummer aan het begin van een nieuw verenigingsjaar met het uitspreken van goede wensen voor 2017 aan alle NVBS’ers. Terugblikkend op het voorbije jubileumjaar kan gesteld worden dat er op bescheiden wijze is stilgestaan bij onze 85 jaar oude vereniging, met als hoogtepunten de receptie aan het begin van het jaar in NVBS Centraal in Amersfoort, de open dag in het voorjaar voor leden bij de Stoomtrein Katwijk – Leiden en het Congres in november in Rotterdam. Interessant is de vraag, aldus de voorzitter, wat de rol van de NVBS in de toekomst zal worden. Geen railgebonden vervoer meer als de NVBS honderd jaar bestaat in 2031, zoals de gedachte was van spreker Bart Schmeink (directeur van Transdev) op het congres als gevolg van nieuwe innovaties en modaliteiten. Belangrijk zal blijven dat het persoonlijke contact en de enorme diversiteit aan mensen de NVBS maken tot de brede vereniging die zij nu is. Rörik benadrukt het belang van de vrijwilligers; de vele diensten die de NVBS aanbiedt, zoals artikelen in Op de Rails, het zoeken naar en realiseren van de bestemmingen voor de reizen die gemaakt worden, extra activiteiten, het werk voor de collecties van de winkel, bibliotheek en de railverzamelingen en voor de afdelingen bij het samenstellen van hun programma’s worden gedaan door vele vrijwilligers: vóór de leden, dóór de leden is een belangrijk aspect in onze vereniging. Hij bedankt allen, zowel de actieve als de talloze stille krachten voor het enorm belangrijke werk dat verricht wordt. In zijn hoedanigheid van voorzitter komt daaraan, statutair, na 8 jaar, op 9 april 2017 een einde. Hij kijkt met voldoening terug op de vele jaren samenwerking met velen binnen de vereniging en de uiterst plezierige persoonlijke contacten. Ook de binnen de NVBS is wisseling van de wacht een gezonde ontwikkeling en wenselijk; het houdt ons scherp binnen een levendige hobbybeleving en voorkomt vastroesten in bepaalde werk- en denkwijzen. Vers bloed is zeer welkom, zegt de voorzitter. Hij sluit zijn “herderlijk schrijven” af met de oproep aan iedereen om gedachten of ideeën kenbaar te maken wat er beter kan.
    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 3 t/m 21, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De Wiederline”. De spoorlijn Nieuweschans – Ihrhove (– Leer), tegenwoordig ook wel bekend als de Wiederline, was oorspronkelijk vooral bedoeld om Harlingen, ooit één van de belangrijkste zeehavens van Nederland, een verbinding met het Duitse achterland te geven. De Grossherzogliche Oldenburgische Eisenbahn (GOE) had vooral in de periode 1876 – 1920 een belangrijke functie als doorvoer van Noord-Nederland naar Bremen en Hamburg. Maar al vrij spoedig werd het een lokale verbinding. Als vrijwel enige internationale spoorlijn in ons land kreeg deze bekendheid in de buitenlandse literatuur. Auteur Jaap Veen vertelt over een “gewenste ijzeren baan” in het noorden van ons land; in dit 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in nummer van september 2016) worden het tijdperk van de DR 1920-’39, de Tweede Wereldoorlog en zijn gevolgen in de periode 1939-‘54, de periode 1954-2000 en de geleidelijke verbetering 2000-’15 besproken.
    • “Joegoslavische trams in 1963”. Na zijn tochten op de omvangrijke tramnetten en de stervende Franse trams (besproken in Op de Rails) werd het voor auteur Maurits van Witsen tijd om eens naar onbekende oorden te reizen, althans in de jaren zestig. Dit was voor het eerst in 1963 toen er nog flink wat historie te beleven viel. Op weg naar Zagreb, Osijek, Subotica en Belgrado. En er was iets met een paspoort….
    • “Wisseling van de wacht in Duitsland”. Frans Blanker en Raymond Kiès beschrijven in hun artikel enkele nieuwe vervoerscontracten en –concessies bij de ingang van de nieuwe dienstregeling op 11 december 2016. In Duitsland is het aanbesteden van exploitatiecontracten voor regionaal spoorvervoer gemeengoed: in diverse regio’s verdwenen oude vervoerders en kwamen er nieuwe. Aan bod komen onder meer de Marschbahn, NOB, Prignitz in Nordwest Brandenburg, de Niederrhein en Sauerland. Verder gemengde tractie naar Lindau, en de Euregiobahn Aachen.
    • “Trein en tram in de Zweedse metropool”. Het hoofdstedelijke gebied van Zweden, de provincie Stockholms Iän met zo’n 2,2 miljoen inwoners, is een van de snelst groeiende metropolen in de wereld. Herman Wilmer beschrijft de ontwikkelingen. Het openbaar vervoerbeleid sinds 1967 maar ook het Stockholmakkoord (het investeringsschema voor het verkeersinfrastructuurbeleid 2010 - 2021) worden beschreven. Met een toelichtend kaartje van Dick van der Spek.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, met jubilarissen (60-jarig lidmaatschap) in Apeldoorn en Rotterdam (Wim Loos resp. Gerrit Helffer), de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften, DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de rondreis in Roemenië die georganiseerd zal worden van zaterdag 13 mei tot en met zondag 28 mei. Op zoek naar o.a. oude Wadlopers en RET-trams. Een ander hoogtepunt vormt een rit met een voormalige Russische motorwagen op het bosspoornet van Vişeu de Sus. De inschrijving staat open.
      • Overzicht Reisprogramma 2017.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Frans Blanker bespreekt het boek “Metrotrams – 50 jaar Stadtbahnnetten en – materieel” van Herman van ’t Hoogerhuijs, 144 blz., A4, 266 kleurenfoto’s en 36 overzichten. Uitgeverij De Alk, prijs € 29,90.
      • Gerard de Graaf bespreekt de jubileumuitgave van de Stichting v/h Rotterdamsche Tramweg Maatschappij “De RTM van Oud naar Goud”, van de auteurs Mark Grootendorst, Jan de Bruin, Cor Boelhouwers en Eric van der Reiden, ter gelegenheid van 50 Jaar RTM (na 1966, het jaar van opheffing van de RTM en de start van het trammuseum RTM), 248 blz. A4, met talrijke foto’s in zwart/wit en kleur. De bijgeleverde DVD bevat o.a. de geluidsfilm “De Eilandentram” uit 1954. Uitgeverij Uquilair, prijs € 44,75.
    • Op de achteromslag 2 foto’s: treinstel 766 van de Stichting Hondekop in Hoek van Holland t.g.v. een oliebollenrit op 17 december en de door de NVBS georganiseerde oliebollenrit met Amsterdamse trams op 30 december 2016. Foto’s van Cornelius Koelewijn en Erwin Voorhaar.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: dinsdag 13 december 2016

    Het decembernummer 2016 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 21 pagina's: 602 t/m 622, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • Deze uitgave bevat het jaarregister 84e jaargang, 2016. Deze jaargang bevat 652 bladzijden.
    • “Spoorwegdienstregeling 2017”. Vier jaar na de omvangrijke wijzigingen bij de opening van de Hanzelijn is het tijd de landelijke dienstregeling op het spoor weer eens op te schudden bij het gereed- en beschikbaar komen van nieuwe railinfrastructuur, zoals de grote projecten OV SAAL (Schiphol – Almere) en DSSU (Randstadrail Utrecht en baanvakken rond Utrecht Centraal). In het Groene Hart en in Limburg komt een nieuwe vervoerder en twee stations veranderen van naam: Koog-Zaandijk wordt Zaandijk Zaanse Schans en Koog-Bloemwijk wordt Koog aan de Zaan. Station Arnhem gaat vanaf 11 december officieel als Arnhem Centraal door het leven. Michiel ten Broek en Hans Scherpenhuizen ontwarren enkele knopen en beoordelen gewijzigde verbindingen op hun verbetering of verslechtering. Het artikel bevat een schema met nieuwe en gewijzigde treinseries. Bij deze decemberuitgave is daartoe een losse netkaart gevoegd “Treindiensten in Nederland, vanaf dienstregeling 11 december 2016, maandag t/m vrijdag overdag”, formaat op A3. Dit laat de treindiensten (met treinserienummers) van de landelijke dienstregeling zien.
    • In de vierde aflevering van de artikelenreeks over NS in de vorige eeuw, presenteert Peter van der Vlist het tijdsbeeld van 65 jaar geleden. In dat jaar boekte de elektrificatie van het Nederlandse spoornet grote vooruitgang: het onder de draad brengen van Amersfoort – Enschede en Barneveld – Ede, het volledig in dienst zijn van de getrokken rijtuigen plan D en de verdere, voortgaande aflevering van de treinstellen mat.’46 en de locomotiefserie 1100 en de eerste e-loc 1201 gaf het naoorlogse spoorlandschap een modern aanzien.
    • “Groei en bloei van de Engelse tram”. Maurits van den Toorn reisde diverse trambedrijven af en bekeek de nieuwe tramnetten die sinds 1992 in Engeland zijn ontstaan. Hij zag een flinke groei en met vaak modern materieel.
    • Op het NVBS-jubileumcongres dat op 12 november in Rotterdam werd gehouden belichtte een aantal sprekers uit de wereld van het openbaar vervoer enkele onderwerpen uit het spoor- en tramwegwezen. De afgelopen 25 jaar zijn voor het openbaar vervoer behoorlijk woelig geweest: de verhoudingen tussen overheid en de sector ging op de schop, marktwerking deed haar intrede en er verschenen nieuwe vervoerders op het spoor. De komende jaren zullen zeker niet minder turbulent verlopen, al was het maar als gevolg van de technische ontwikkelingen waarvan we nu nog maar het begin zien. Maurits van den Toorn doet verslag van de gepresenteerde visies, verwachtingen en andere vooruitzichten.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, met ledenmutaties in het derde kwartaal 2016, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
      • Verslag van de Railquiz 2016, gehouden op 22 oktober.
      • De traditionele Nieuwjaarsreceptie zal gehouden in NVBS Centraal te Amersfoort op zaterdag 7 januari 2017.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Winterreis 2017 die georganiseerd zal worden van 16 februari tot 25 februari. De reis gaat naar de noordzijde van de Alpen, het Beierse en Boheemse Woud en Tsjechische Karlovy Vary. De inschrijving staat open.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van een markant tijdsbeeld: e-loc 1201 die 65 jaar, eind oktober 1951, werd afgeleverd, met poserende directieleden en medewerkers van Heemaf en Werkspoor in Hengelo en op 26 november 2016 in het Spoorwegmuseum in Utrecht waar op bescheiden wijze werd gevierd dat dezelfde loc exact 65 jaar eerder aan NS was overgedragen, nu geflankeerd met een aantal mensen dat zich heeft ingezet voor het behoud van de locomotief. Foto’s van Lodewijk Bonebakker (in de collectie van Aad de Meij) en Harry Peters.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Gepubliceerd op: vrijdag 18 november 2016

    Het novembernummer 2016 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit het binnenland, op 12 pagina's: 546 t/m 557, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Veteranen in de dagelijkse dienst”. In dit themanummer komen stoomlocomotieven, dieseldinosauriërs, elektrische veteranen en “gewone trams” aan bod. Railvoertuigen die de leeftijdgrens van een halve eeuw ten dele al ruimschoots gepasseerd zijn, maar desondanks in West-Europa en dichter bij huis in eigen land regelmatig nog in de normale dienst te zien zijn. Raymond Kiès en Maurits van den Toorn geven aan de hand van de geschetste ontwikkelingen een overzicht van wat nog aan oud materieel op het spoor voor de liefhebbers te zien is. In de volgende artikelen wordt aandacht besteed aan de verschillende manieren waarop veteranen in actie zijn en - in ieder geval voorlopig - aan de sloper hebben kunnen ontkomen.
    • “Plandampf” – Een kwart eeuw stoom volgens spoorboekje. Tussen 3 en 5 oktober 1990 werden drie dagen lang tussen Saalfeld en Camburg treinen uit de normale dienstregeling door stoomlocomotieven getrokken. Het was de eerste Plandampf en naar later bleek, zeker niet de laatste. Ook in Nederland kwam Plandampf enkele malen voor. Bart van ’t Grunewold neemt de lezer mee. Met fraaie foto’s van de auteur.
    • “Dieseldinosauriërs op het Britse spoor”. Het Verenigd Koninkrijk heeft de naam vast te houden aan nostalgie en tradities., ook op het gebied van de spoorwegen. Nergens anders ter wereld is de dichtheid van museumspoorlijnen zo groot en het normale spoorwegnet wordt regelmatig gezien als ouderwets en achterhaald, amper ontwikkeld sinds de Victoriaanse tijd, tot handbediende overwegen en mechanische beveiliging aan toe. Op het eerste gezicht is het dus niet een al te grote verrassing dat er in de normale dienst nog aanzienlijke hoeveelheden bejaarde diesellocomotieven te vinden zijn. In een bijdrage door Sicco Dierdorp wordt u meegenomen naar interessante spoorlijnen en fraaie treinen.
    • “De oudjes doen het nog best”, oud trammaterieel in de normale dienst, maar wat is oud en wat is normale dienst? Marco Moerland ging op reis om de vragen te beantwoorden en kwam veel veteranen op tramrails in Europa tegen.
    • “Elektrische veteranen in actie”. In West-Europa rijdt nog een aantal elektrische locomotieven in de normale dienst dat de leeftijdsgrens van vijftig jaar heeft bereikt of zelfs al overschreden heeft. Maar er zijn ook verhuurbedrijven die oudere tractiemiddelen aanbieden en verenigingen en spoorwegmusea zien door de verhuur van hun “stukken” kans om de kas te vullen. In Frankrijk, Zwitserland en Duitsland maken de nationale spoorwegmaatschappijen nog op beperkte schaal van oude trekkrachten gebruik. Raymond Kiès en Bastiaan Luytjes gingen op reis door Europa en kwamen bijzondere machines tegen.
    • “Bolle Neuzen nog actief tussen Noord- en Zuid-Europa”. In de jaren vijftig bracht het Zweedse bedrijf Nydqvist och Holm AB (Nohab) uit Trollhättan onder licentie van General Motors een diesellocomotief op de baan die anno 2016 nog steeds actief is. En tot de verbeelding spreekt! Een markante locomotief met een bolle neus. Date Jan de Vries beschrijft de Nohabs of Kartoffelkäfer.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Oliebollenrit: met de Blokkendoos 794 en de gelede tram 586 wordt op vrijdag 30 december een tramrondrit door Amsterdam gereden. De inschrijving staat open.
      • Verslag van de rondreis onder de naam “Kaiserlich und Königlich smalspoor”, van 3 tot 16 september 2016 door Gert-Jan Hondelink.
      • Verslag van de NTM-excursie op 17 september 2016 door Frank Hoogenboom.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het fotoboek “Treinstellen Plan T en V – Treinen in beeld deel 14” van Harry Peters, 160 blz., 23 x 16 cm met 165 kleuren- en 23 zwart/witfoto’s. Uitgeverij Uquilair, prijs € 19,95.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van GTW’s en Lint-treinstellen van de vervoerders Arriva, Veolia, Breng en Syntus “in vreemde dienst” op 8 oktober 2016, op initiatief en ter gelegenheid van 85 jaar NVBS: op bezoek bij VSM met een line up in Beekbergen en een stoptrein van Breng in Loenen. Foto’s van Milan van Eeden Petersman en Daniel Ohm.
    • Bij deze novemberuitgave is het Jubileummagazine “Mensen in de NVBS” gevoegd, een eenmalige uitgave ter gelegenheid van het 85-jarig bestaan van de NVBS. Een collage van interessante verhalen van NVBS’ers over de diverse invalshoeken van de spoorhobby, met een voorwoord van voorzitter Maikel Rörik.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!



    Op de Rails

    Gepubliceerd op: woensdag 19 oktober 2016

    Het oktobernummer 2016 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 490 t/m 509, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Innotrans 2016”. De tweejaarlijkse vakbeurs Innotrans vond tussen 20 en 25 september in Berlijn plaats. Vanuit de gehele wereld kwamen bezoekers en exposanten naar de stad om de nieuwste producten op het gebied van railvervoer te tonen. Frans Blanker ging op zoek naar de nieuwste materieel-innovaties. Met fraaie foto’s bij dit artikel van o.a. John Krijgsman, Huib den Dulk, Norman Gottberg en Taco Grooters.
    • “Inzet van het NS-materieel”. Materieel- en inzetkenner Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen in 2016. Met de terugkeer van een deel van het DDM-1 is de capaciteit van het materieelpark volgens NS toegenomen, maar daar valt wel wat op af te dingen. De groei van het reizigersverkeer maakt de krapte in het materieel nog niet minder, zo blijkt uit zijn analyse. In afwachting van betere tijden, die aan het eind van dit jaar moeten aanbreken, verandert er aan de inzet van het materieel maar weinig. Vooralsnog zullen, na het verdwijnen van de plan V-tjes van Mat.’64, de verschuivingen in het DDZ, DDAR en SGM nog het meeste merkbaar zijn. En de logistieke puzzels moeten de eindjes aan elkaar knopen.
    • “25 jaar Stadtbahn in Bielefeld”. Frans Blanker beschrijft de ontwikkelingen van het Stadtbahn-systeem in Bielefeld, dat dit jaar het vijfentwintigjarig bestaan vierde. Langzaam maar zeker kwam er een succesvol en goed functionerend vervoernetwerk tot stand en er zijn voor de komende jaren voldoende plannen, maar de realisatie gaat niet altijd zonder slag of stoot. De lange weg naar de Stadtbahn begon al in 1955. De modernisering, de hervatting van de aanleg, de stadstunnel, de netuitbreiding, breed materieel en de toekomstverwachtingen worden uitgebreid beschreven.
    • “Veertig jaar High Speed Train”. Reizigers van Londen naar Bristol stapten in de ochtend van 4 oktober 1976 als eerste in de trein die een nieuw tijdperk inluidde. De diesel-hogesnelheidstrein was eigenlijk bedoeld als tussenoplossing in afwachting van een elektrische hogesnelheidstrein. Dat liep totaal anders, waardoor veertig jaar later de High Speed Train nog steeds niet uit het Britse intercityverkeer is weg te denken. Naast een beschrijving van het Prototype, de Inter-City 125, de aanpassingen in de infrastructuur, uitbreidingen, de elektrische East-Coast en niet onbelangrijk: de privatisering in de eerste helft van de jaren negentig van British Rail hebben het lange afstandsverkeer bepaald. De Great Western Railway, Virgin Trains East Coast, East Midlands Trains, Cross Country en Grand Central zijn heden ten dagen de belangrijke vervoerders. De veertigste verjaardag van de HST werd op 2 mei 2016 gevierd met een line-up van het materieel op het depotterrein van Bristol St. Philips Marsh in een zeer kleurrijke outfit. Bastiaan Luytjes praat de lezer bij met eigen foto’s en andere fotografen.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
      • informatie over de contributie 2017 en abonnementen buitenlandse tijdschriften.
      • vacatures bij de NVBS: voor iedereen is er wat nuttigs te doen; een overzicht op pagina 541.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van het meerdaagse programma van reizen naar Europese bestemmingen en de Verre Reis voor 2017 worden gepresenteerd op zaterdag 3 december 2016 tijdens de jaarlijkse Reisinformatiedag in NVBS Centraal in Amersfoort.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van de afscheidsrit van Mat.’’64 op 25 september 2016. Foto’s van Rob Dammers en Matthijs Schreurs.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!









    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 11 september 2016

    Het septembernummer 2016 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 434 t/m 452, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Een nieuwe tak van sport”. Twintig jaar geleden reed in ons land de eerste treindienst onder regionaal opdrachtgeverschap. De meeste zogeheten contractsectorlijnen maakten onder regionale regie een stormachtige ontwikkeling door. De eerste ideeën voor eigentijds regionaal openbaar vervoer ontstonden al eerder, waarbij Zwitserland en Duitsland de belangrijkste inspiratiebronnen vormden. Frank van Setten beschrijft de ontwikkelingen sinds 1991 toen de eerste stappen werden gezet om regionaal trein- en busvervoer tot één vervoersysteem samen te smelten en komt tot de slotsom, dat decentralisatie, wellicht onbedoeld, Nederland aan een van de beste regionale netwerken in Europa heeft geholpen.
    • “Sleutelproject Breda”: 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in nummer van augustus 2016) Door de aanleg van de Hogesnelheidslijn-Zuid zou Breda rechtstreekse treinverbindingen met Schiphol en Amsterdam en met België krijgen en daarmee de belangrijkste spoorpoort naar het zuiden worden. Dat maakte het nodig de stationsomgeving en de railinfrastructuur aan te passen. Op 8 september 2016 werd het vernieuwde station na 4 jaren bouwtijd feestelijk in gebruik genomen, gevolgd door drie dagen met veel festiviteiten. Afgelopen jaren veranderde het aanzien van het station Breda ingrijpend, inclusief de complete spoorlay-out. Sjoerd Eeftens vervolgt zijn verhaal en blikt nog eens terug op de afgelopen jaren waarbij met name de (beoogde) treindiensten, inclusief Fyra, aan de orde komen, alsook de stedenbouwkundige invulling van het stationsgebied. Tot slot een kijkje in de verdere toekomst.
    • “Trams in twee industriegebieden”. Bij zijn grote tramreis door Frankrijk in de hete zomer van 1949 was het er niet van gekomen om ook het industriële gebied in het noord-oosten te bezoeken. Maar in de jaren 1952 -’53 kwam die gelegenheid wel. Maurits van Witsen was opnieuw op reis en bezocht ook de beide elektrische trambedrijven van het Groothertogdom Luxemburg. Opnieuw een boeiend reisverslag in een naoorlogse tijdgeest.
    • “De Wiederline”. De spoorlijn Nieuweschans – Ihrhove (– Leer), tegenwoordig ook wel bekend als de Wiederline, was oorspronkelijk vooral bedoeld om Harlingen, ooit één van de belangrijkste zeehavens van Nederland, een verbinding met het Duitse achterland te geven. De Grossherzogliche Oldenburgische Eisenbahn (GOE) had vooral in de periode 1876 – 1920 een belangrijke functie als doorvoer van Noord-Nederland naar Bremen en Hamburg. Maar al vrij spoedig werd het een lokale verbinding. Als vrijwel enige internationale spoorlijn in ons land kreeg deze bekendheid in de buitenlandse literatuur. Auteur Jaap Veen vertelt over een “gewenste ijzeren baan” in het noorden van ons land.
    • Treinstel 766 van de Stichting Hondekop. Dit jaar is het twintig jaar geleden dat een aantal enthousiastelingen het lukte om een vierdelig elektrisch hondekoptreinstel te behoeden voor sloop, waarmee een markant treintype voorgoed uit het Nederlandse spoorlandschap dreigde te verdwijnen. Met de oprichting van twee stichtingen, de Stichting Mat.’54 Hondekop-vier en de Stichting Exploitatie en Onderhoud Materieel ’54, kortweg SEOM, werden zowel de juridische eigendom als de exploitatie van het treinstel zeker gesteld. Fermon Bosman, Bas Crijns, Johannes Janssen, Maurice Meuwissen en Edwin van Tienen beschrijven de oprichting van de stichtingen, de inzet van de 766, de diverse beschilderingen en de uiteindelijk noodzakelijk gebleken grote revisie. Na zes jaar sleutelen door zeer trouwe en gemotiveerde vrijwilligers was de grote opknapbeurt in de zomer van 2016 klaar. Op 2 juli vond onder grote belangstelling de eerste rondrit plaats: de oude dame rijdt weer. Uiteraard wordt de hele levensloop van het treinstel met tal van bijzonderheden ook vermeld.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van het Schönes Wochenende: een meerdaagse reis van donderdag 13 tot en met maandag 17 oktober 2016 naar Baden-Württemberg. Inschrijving staat open.
      • Verslag van de lunchrit Panorama Rail Restaurant op 4 juni 2016. Sjoerd Bekhof doet verslag van deze reis.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Gerard de Graaf bespreekt het boek “Gleisbau mit Spitzhacke und Schnellumbauzug” van Udo Kandler, 128 blz., A4 liggend met zeer veel zwart-wit en kleurenfoto’s. Uitgeverij EK-Verlag, prijs € 35,00.
    • Op de achteromslag 2 foto’s (31 december 1968 en 22 juni 2016) van de Amsterdamse lijnen 17 en 27 van het GVB aan de Hoofdweg/Surinameplein. Net als toen…..naast elkaar. Een leuke tijdvergelijking. Foto’s van Frans Boom.
    • Bij deze septemberuitgave is NVBS Jaarkalender 2017 gevoegd.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!







    Op de Rails

    Gepubliceerd op: donderdag 18 augustus 2016

    Het augustusnummer 2016 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 378 t/m 397, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Sleutelproject Breda”. Door de aanleg van de Hogesnelheidslijn-Zuid zou Breda rechtstreekse treinverbindingen met Schiphol en Amsterdam en met België krijgen en daarmee de belangrijkste spoorpoort naar het zuiden worden. Dat maakte het nodig de stationsomgeving en de railinfrastructuur aan te passen. Afgelopen jaren veranderde het aanzien van het station Breda ingrijpend, inclusief de complete spoorlay-out. Breda ligt niet direct aan de HSL-Zuid, maar aan een aftakking ervan. Sjoerd Eeftens beschrijft de complete historie vanaf 20 oktober 1967 toen het Hoogspoorplan Breda (als eerste) van start ging. Lees alles over de geschiedenis, het tracé, de aanleg en de vele spooraansluitingen en raccordementen naar plaatselijke fabrieken zoals de CSM, ENKA en ETNA en de stamlijn Speelhuislaan. Met veel historische foto’s van Kees van de Meene.
    • “De trage groei van het Gentse tramnet”. Een bijdrage van Luc Koenot over het Gentse tramnet. Op 6 november wordt de uitbreiding van het Gentse tramnet naar Zwijnaarde officieel geopend, maar dat is meteen de laatste uitbreiding van de komen de jaren. De geschiedenis van het trambedrijf van Gent bestaat uit een aaneenschakeling van vooral niet uitgevoerde plannen en niet nagekomen beloftes. Een lijnenkaart illustreert het artikel.
    • “25 jaar ICE”, 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in nummer van juli 2016) door Sjoerd Bekhof die terug blikt op de ontwikkelingen in de afgelopen 25 jaar en de opbouw na de Tweede Wereldoorlog van het Hogesnelheidsnetwerk in Duitsland dat vooral vanaf begin jaren tachtig vorm kreeg. Aan bod komen de ontwikkelingen van de ICE, IC en EC-lijnen (met een kaartpresentatie van Dik van der Spek) en de technische vooruitgang van de verschillende materieeltypen van achtereenvolgens ICE Experimental, “Halbzüge” tot ICE 3. Ook de kantelbak ICE’s en de ICE-TD passen in die ontwikkelingen. Ook de export komt in een kadertekst aan bod.
    • “Een baanbrekend tramtype herleeft”. Maurits van den Toorn en Wim Beukenkamp beschrijven de zogenoemde “Tweelingstellen” van de serie A600 van de NZH. Eind 1932 stelde deze maatschappij voor het eerst, de toen als modern ervaren, gelede trams in bedrijf. Dit baanbrekende tramtype is na de opheffing in 1961 van de laatste NZH-tramlijn gesloopt. Maar de oprichting van de Stichting De Nieuwe Blauwe Tram heeft het voornemen om een Tweelingtram te gaan reconstrueren.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een lustrumevenement op zaterdag 8 oktober bij de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij tussen Apeldoorn en Dieren. Met gastoptredens van GTW’s van Arriva, Hermes (Breng) en Veolia en een LINT van Syntus. Inschrijving staat open.
      • Verslag van de Spoorwandelreis 3 naar Graubünden en Gotthard eind juni 2016. Thijs Bennis doet verslag van deze reis.
    • Boekbesprekingen:
      • Bastiaan Luytjes bespreekt het boek “Atlas van de verdwenen spoorlijnen in Nederland” van V.M. Lansink en J.M. ten Broek, 208 blz., 24,5 x 30,5 cm met 400 afbeeldingen. Uitgeverij W Books, prijs € 29,95.
      • Marius Broos bespreekt het boek “Militaire spoorlijnen in België” van Wim De Ridder, 266 blz., 21 x 30 cm, met circa 440 afbeeldingen. Uitgeverij TSP, prijs € 41,00.
    • Er zijn tal van boeiende vrijwilligersfuncties te vervullen, kijk in de NVBS-vacaturebank. In dit artikel komen de metadateerder en de dtp’er / opmaker aan bod.
    • “BelcrumSpoort haalt de HTM 8 “Ooievaar” terug naar Breda. De plannen rond de opening van station Breda op 8 september met pendelritten, met waarschijnlijk de inzet van Hondekoptreinstel 766 als BN De Stem-Express tussen Breda en Roosendaal.
    • Op de achteromslag 2 foto’s (31 augustus 2009 en 24 juli 2016) van station Tilburg met de ontwikkeling van het terrein van de vroegere hoofdwerkplaats, de zogenaamde Spoorzone 013. Foto’s van Raymond Kiès.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!






    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 17 juli 2016

    Het julinummer 2016 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 322 t/m 340, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Afvaltreinen naar de VAM”. Op 30 juni reed de laatste afvaltrein naar de locatie van Attero in Wijster. Containers met huishoudelijk afval van de overlaadstations Noordwijkerhout, Crailoo en Apeldoorn reden - als laatste van een eerder omvangrijker net - jarenlang naar de verwerkingsfabriek in Drenthe. Hiermee eindigde een tijdperk van de inzet van railvervoer voor het transport naar de Vuil Afvoer Maatschappij (VAM), dat in 1932 een aanvang kende. Ad Pellemans beschrijft de lange geschiedenis van het ooit omvangrijke netwerk van de afvaloverslagstations met een spooraansluiting in Nederland.
    • “Trams in Zwitserland” door Bas Schenk. Van oudsher heeft Zwitserland zijn stedelijke railvervoer in ere gehouden, maar er is ook veel verdwenen. De grotere stadstrambedrijven in het Duitstalige landsdeel hebben de opheffingsgolven van de jaren vijftig en zestig redelijk goed doorstaan. Maar in het Franstalige landsdeel bleef van het stadstrambedrijf in Genève maar één lijn over en verdween de tram van Lausanne. Een overzicht van de stand van zaken.
    • Sinds de opening van het vernieuwde Spoorwegmuseum op 4 juni 2005 is het aantal bezoekers gestaag toegenomen tot ruim 420.000 in 2015. Daarmee behoort het Spoorwegmuseum tot één van de aantrekkelijkste musea van Nederland. Momenteel wordt gewerkt aan een vernieuwde presentatie waar onlangs enkele spectaculaire transporten voor nodig waren. Peter van Dorp geeft een overzicht, met bijzondere foto’s.
    • “De Flachbahn – de bouw van de Gotthard-basistunnel”. René Platjouw beschrijft in dit 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het nummer van juni 2016) de bouw van de Gotthard-basistunnel. De tunnel werd op 1 juni 2016 geopend. Aan de bouw van de Gotthard-basistunnel werd in 1999 begonnen. De Gotthard-basistunnel werd aangelegd als onderdeel van het Zwitserse AlpTransit-project, in combinatie met de aanleg van de Zimmerberg-basistunnel en de Ceneri-basistunnel. In dit deel komen onder meer de beveiliging, de natuurherprofilering, de kosten, de infocentra, de opening, de Ceneri-basistunnel en andere projecten aan de orde. Met veel foto’s, ook van de Heilige Barbara en schematische tekeningen.
    • “25 jaar ICE”. Het vertrek om 04:53 uur van ICE 591 “Kommodore” uit Hamburg Altona op 2 juni 1991 luidde een nieuw tijdperk in voor het treinverkeer in Duitsland. Een lange geschiedenis van ontwikkeling van techniek en maatschappij ging hieraan vooraf. In Op de Rails is deze ontwikkeling, vooral op de ICE gericht, in een aantal artikelen vanaf 1989 gevolgd. Sjoerd Bekhof blikt terug op de ontwikkelingen in de afgelopen 25 jaar en de opbouw na de Tweede Wereldoorlog (wordt vervolgd).
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een excursie (op meerdere data !) naar het NTM-net. Op de zaterdagen 13 augustus en 17 september naar het oostelijke deel in de driehoek Groningen – Gorredijk – Assen. NTM-kenner Wytze Wijbenga zal in en rond de bus als deskundige toelichting geven op wat nog wel en niet meer te zien is. Inschrijving staat open.
      • Verslag van de “Ronde van Gallia” van 5 – 13 mei 2016. Erik Meijer doet verslag van deze reis naar o.a Montpellier, Perpignan en de Franse Pyreneeën.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Stoom Stichting Nederland – 40 jaar (1976 – 2016) van Marin Kijzers en Axel de Ru, een boek met 185 kleurenfoto’s en 13 zwart-wit foto’s. Uitgave SSN, 23 x 16 cm, prijs € 19,95 (per post € 22,95).
    • NVBS Lustrumcongres 2016. Ter gelegenheid van de viering van het 85-jarige bestaan van de NVBS wordt op zaterdagmiddag 12 november 2016 in theater LantarenVenster in Rotterdam een congres gehouden met diverse gastsprekers met als thema het verleden, het heden en de toekomst van het railvervoer in Nederland. Sprekers zijn Corina de Jongh, directeur van het onafhankelijke kennisnetwerk Railforum Nederland, Toon Habers, oprichter en mede-eigenaar van Locon Nederland en directeur/mede-eigenaar van Logistic Intermodal Services BV (LIS), Bart Schmeink, directeur van Transdev Nederland (Connexxion en Veolia Transport), Piet Geurts, bestuursadviseur/interim-manager in de OV- en spoorsector, Pedro Peters, algemeen directeur RET. Gespreksleider is John Krijgsman, voormalig perswoordvoerder NS. Een flyer met informaties is bij deze Op de Rails-uitgave gevoegd.
    • Op de achteromslag 2 foto’s (18 en 19 juni 2016): motorwagen 826 op lijn 11 in Den Haag (Haags Openbaar Vervoermuseum) en NZH-motorwagen A327 in het Openluchtmuseum in Arnhem. Foto’s van Maurits van den Toorn en Karel Hoorn.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!



    Op de Rails

    Gepubliceerd op: zondag 12 juni 2016

    Het juninummer 2016 van Op de Rails, uitgave van de NVBS is verschenen met diverse artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 274 t/m 292, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Stoomtrein Katwijk Leiden”. Terugblik op de NVBS-jubileumviering, gehouden op 6 mei 2016. Gerard de Graaf beschrijft hoe dit smalspoormuseum rond het Valkenburgse Meer tot stand kwam, ooit behorend tot het uitgebreide smalspoornet van de Leidse Duinwater Maatschappij (LDM) in de Katwijkse Zuid-Duinen. Zonder Jan Pellenbarg, LDM-directeur ir. C. de Jong en de NVBS-afdeling Den Haag zou de Stoomtrein Katwijk Leiden waarschijnlijk niet hebben bestaan. Jan Pellenbarg had het smalspoor kort na de oorlog op papier “ontdekt” toen hij als militair een papierfabriek van Van Gelder bezocht en daar stafkaarten van het Katwijkse duingebied vond met ingetekend smalspoor. Hij verzocht de LDM-directie in 1969 of hij eens mocht komen kijken. Op zaterdag 8 november 1969 werd een eerste excursie georganiseerd in de Katwijkse duinen voor de NVBS-afdeling Den Haag. De weg naar een smalspoormuseum was geopend. Al op 30 november 1970 kon de Nederlandse Smalspoorweg Stichting (NSS) opgericht worden.
    • “De Flachbahn – de bouw van de Gotthard-basistunnel”. René Platjouw beschrijft in dit eerste deel van een reeks artikelen de bouw van de Gotthard-basistunnel. De tunnel werd op 1 juni 2016 geopend. Aan de bouw van de Gotthard-basistunnel werd in 1999 begonnen. De Gotthard-basistunnel werd aangelegd als onderdeel van het Zwitserse AlpTransit-project, in combinatie met de aanleg van de Zimmerberg-basistunnel en de Ceneri-basistunnel. Door deze tunnels zal een nieuwe hogesnelheidstrein tussen Zürich en Milaan rijden. De reistijd zal met meer dan een uur worden verkort, waardoor de trein een aantrekkelijk alternatief voor zowel auto als vliegtuig zal zijn. De tunnel is 57 kilometer lang en de tunnelingangsportalen bevinden zich in Erstfeld en Bodio. Het uitzicht op het berglandschap ziet er voor de Zwitserland-liefhebber en internationale transit-reiziger vanaf nu heel anders uit.
    • “De Balkanroute afgesloten”. Sinds de zomer van 2015 reisden ruim een miljoen migranten vanuit Turkije via Griekenland, Macedonië en Servië naar het Noordwesten van Europa. Door afspraken met Turkije over het terugsturen van vluchtelingen en het afgrendelen van de Grieks—Macedonische grens zit deze route door de Balkan nu op slot voor reizigers zonder de juiste papieren. John Krijgsman beschrijft wat dit voor de spoorwegen in de betrokken landen betekent; van volledig onder normale omstandigheden opererende spoorbedrijven is nog lang geen sprake.
    • Van lelijk eendje aan de tramhaven van Hellevoetsluis tot een sierlijke zwaan in het duingebied bij Ouddorp: hoe het RTM-museum kon groeien na de opheffing in 1965 van de laatste tramlijnen van de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij. Op 14 februari 1966 reed de laatste tram tussen Spijkenisse en Hellevoetsluis. Marco Moerland beschrijft op overzichtelijke wijze de lange weg die gegaan is van de afvoer (en aankoop) van stoomtrammaterieel op de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden tot een bloeiend smalspoormuseum en welke keuzes gemaakt moesten worden voor behoud van het materieel en de locatie waar een rijdend museumbedrijf mogelijk was.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een reis naar Oostenrijk, Slovenië en Hongarije: “kaiserlich en königlich smalspoor van 3 tot en met 16 september 2016. Inschrijving staat open.
      • Verslag van de Koningsdagrit op 27 april 2016. Thema van deze rit was het bezoeken van drie goederenemplacementen, Moerdijk, Oss Elzenberg en Utrecht Lage Weide. Jan Haasdijk doet verslag.
      • Verslag door Martin Vogelaar van de driedaagse reis naar Brussel met bezoeken aan Schaarbeek en Tramsite Schepdaal in Dilbeek van 18 – 20 maart 2016.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Ludmilla in Nederland, krachtpatser op het spoor”. Treinen in beeld, deel 8, van Patrick Lippes, een boek met 140 kleurenfoto’s. Uitgeverij Uquilair, 23 x 16 cm, prijs € 19,95.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van komende en gaande metro/sneltramstellen in Rotterdam. Foto’s van Marco Verzijl en Alex van Dijk.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!






    Op de Rails

    Het meinummer 2016 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 218 t/m 236, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “SSN viert jubileum – 40 jaar stoom aan de Maas”. Lambiek Knepflé en Hiddo Schultz besteden aandacht aan de Stoom Stichting Nederland die al 40 jaar haar hoofddoel uitvoert: het in stand houden van het rijdend industrieel erfgoed dat wordt voortbewogen met stoomkracht. De stichting wordt ondersteund door iets meer dan duizend donateurs. Daarnaast wordt het werk om de locomotieven op de rails te houden verricht door een honderdtal medewerkers waaronder veel al dan niet gepensioneerde vaklieden op het gebied van elektrotechniek, metaalbewerking, schilderwerk, ICT en catering. Veel van het oude ambachtelijke werk blijft ook op deze wijze voor nieuwe generaties in stand en kan overdragen worden aan jongeren.
    • “De nadagen van de Deense Lynettes”. Date Jan de Vries haalt een karakteristiek treintype voor het voetlicht dat al jarenlang wordt ingezet in Denemarken: de Y-tog. De trein werd midden jaren zestig door het voor die tijd moderne uiterlijk en interieur vergeleken met de nieuwe Deense sneltrein Lyntog en kreeg de bijnaam Lynette. De inzet is anno 2016 beperkt tot twee lokale spoorlijnen in Midden-Jutland.
    • “Hondekoppen in Utrecht en Brussel”. Op 13 april reed een “Gouden Hondekop” door de straten van Utrecht op weg naar het voorplein van het Spoorwegmuseum en ter opluistering van de Nationale Museumweek waarbij meer dan driehonderd musea hun “gouden” pronkstukken mochten leveren. De museum-Hondekop van het Spoorwegmuseum, treinstel 386 werd met 58% van de stemmen van de museumkaarthouders winnaar van de actie. De onthulling van de Hondekop was de officiële aftrap van de Nationale Museumweek. Een nagebouwde replica van piepschuim werd een weekend ten toon gesteld. In Brussel sierde een echte Hondekop in 1958 de NS-stand in het Nederlandse paviljoen op de Expo 58; het transport verliep toen ook door de smalle Utrechtse straten, op weg van de fabriekshal bij Werkspoor. Peter van der Vlist zocht in Het Utrechts Archief en in de schatkamer van de NVBS: het archief NVBS Railverzamelingen de historische beelden op.
    • “Trams in Frankrijk”. Arthur Staal en Boudewijn Deurvorst † belichten de tramhistorie in Frankrijk, 4e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van april en juli 2014 en februari 2015). Aan bod komt het trambedrijf in Bordeaux: het eerste openbaar vervoer, de buitenlijnen, oorlogsjaren en ontmanteling, materieel, modernisering, de depots, het nieuwe trambedrijf, bouwfasen, de huidige en toekomstige situatie (wordt vervolgd).
    • “Spoorwegen in en om Amsterdam”, 4e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013 en januari en augustus 2014) door Michiel ten Broek. Ontwikkelingen rond de CVL Singelgracht, de Hembrug, CVL Zaanlijn, Zaandam en de Hemtunnel, met verklarende en vergelijkende kaartjes van Dick van der Spek.
    • Verder in deze uitgave:
      • Verenigingsnieuws, met tot ereleden geëerde NVBS’ers tijdens de Algemene Ledenvergadering te Amersfoort op 9 april 2016: Roef Ankersmit, Kees van de Meene en Paul Wiggenraad en de tot Lid van Verdienste benoemde leden Evert Heusinkveld en Dick van der Spek, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Boek- en DVD-besprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die Schiefe Ebene, Die legendäre Steilrampe in Oberfranken” van de auteur/fotograaf Steffen Lüdecke, een boek met 384 blz. met 674 afbeeldingen, deels in kleur. Uitgeverij EK-Verlag, 210 x 297 mm., prijs € 49,90.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het jaarboek “Spoor – Editie 27” van Peter van der Meer en Marcel van Ee. Uitgeverij De Alk, 144 blz. 21 x 29 cm, met 250 kleurenfoto’s. Prijs: € 29,90.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van uit Arnhem: 17 mei 1966 met een loc van de bekende Baureihe V200-diesellocomotieven en een VIRM-treinstel in het totaal vernieuwde station op 15 september 2011. Foto’s van Sjoerd Bekhof.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!






    Op de Rails

    Het aprilnummer 2016 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 162 t/m 180, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Het materieel ’64 – De treinstellen plan V”, 5e vervolgartikel (eerdere delen in het meinummer 2014 en januari-, augustus- en oktobernummer 2015). Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen van de grootste materieelserie die NS bezat: 246 tweerijtuig treinstellen in 13 deelseries waren, samen met de 31 viertjes plan T lange tijd beeldbepalend voor het spoorbedrijf. In dit artikel komen onder meer de grote revisies van de deelseries plan V1-V3,, V4-V10, V11-V13, de inzet als gevolg van routemanagement in de periode 1994-1998 en de kleine revisie van plan V4-V13 aan de orde. Tenslotte was er ook nog een “groene Amsterdammer” (stel 419) in ons land te zien. Maar het onvermijdelijke einde van deze allergrootste materieelserie kwam er ook aan: de afvoer en sloop van plan V1-V3. Van deze treinstellen liep vanaf mei 2002 de revisietermijn af, zevenenhalf jaar na de laatste kleine revisie. Door bij het reguliere onderhoud extra controles uit te voeren, kon de revisietermijn enkele jaren gerekt worden. Begin juni 2004 versnelde NS andermaal de afvoer van deze serie, nadat ze door instroom van o.a. VIRM gemist konden worden. Inmiddels rijdt dit materieeltype niet meer sinds 3 april 2016, maar daarover in een volgend deel ongetwijfeld meer.
    • “Metamorfose in Stuttgart”. Maurits van den Toorn beschrijft het trambedrijf van Stuttgart dat in ruim drie decennia veranderde van meterspoor in een normaalsporig Stadtbahn-net, deels ondergronds en vrijwel overal op vrije baan. Een omvangrijke operatie waarbij geld geen rol leek te spelen en in ieder geval een netwerk met veel capaciteit opleverde.
    • “Verlengd naar de sloop”. De beeldbank van de Stichting NVBS Railverzamelingen, de digitale schatkamer van de NVBS levert vaak verrassende beelden op. Peter van der Vlist vroeg zich af hoe een tot een imitatie-DE5 verlengde DE3 (met bakken uit verschillende treinstellen), bestemd voor sloop tot stand was gekomen. Een beknopte levensloop van twee verlengde treinstellen, met foto’s uit 1958, 1959 en 1969 van J.A. Bonthuis en L.J.P. Albers.
    • “Laatste loodjes voor de V160-familie”. Raymond Kiès beschrijft in zijn 2e vervolgartikel (eerste deel in het maartnummer 2016) de bekende en eens zo omvangrijke lijndiesellocomotiefserie V160 en wat daar hedentendage als laatste vertegenwoordiger bij de Deutsche Bahn nog van over is, de Baureihe 218 (na de series 215, 216 en 217).
    • “Varende treinen”. 7e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014, augustus 2014 en januari en augustus 2015) door John Krijgsman. In dit deel varen we langs de kusten van de Oostzee en de Finse Golf, waar de tegenstellingen groot zijn: van de minuscule Wittower Fähre die kleine smalspoorwagons overzette tot zeewaardige dubbeldeksveerboten met complete goederentreinen aan boord. Met een toelichtende kaart van Dick van der Spek.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
      • verslag van de NVBS-jubileumborrel met bijzondere terugblikken door Frits van der Gragt en Peter van der Vlist, gehouden op 27 februari in NVBS Centraal te Amersfoort.
      • de NVBS is op zoek naar vrijwilligers voor enkele nieuwe en bestaande activiteiten en functies.
      • het bestuur nodigt alle leden uit tot het bijwonen van de Ledendag bij de Stoomtrein Katwijk – Leiden op 6 mei, een activiteit in het kader van 85 jaar NVBS.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Lunchrit met het Panorama Rail Restaurant op zaterdag 4 juni. Inschrijving staat open met twee deelnamevarianten.
    • Boek- en DVD-besprekingen:
      • Paul Geerts bespreekt het boek “40 jaar spoor in beeld – deel 2” van de auteur/fotograaf Barco den Ouden, een boek met 164 kleurenfoto’s en 2 zwartwit foto’s. Uitgeverij Lycka till Förlag, A4, 84 blz., prijs € 29,95 afgehaald, 32,95 per post.
      • Rein Korthof bespreekt de DVD “Die Rollbahn – von Hamburg ins Ruhrgebiet”. Speelduur 58 minuten. Uitgeverij EK-Verlag. Prijs: € 19,80 afgehaald, per post € 22,80.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van de Canta LX: een klein autootje. Raymond Kiès en Maurits van den Toorn zagen hem rijden in het Amsterdamse en Haagse stadsbeeld, wel met een railvoertuig erbij….uiteraard.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het maartnummer 2016 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 106 t/m 124, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Goederenvervoer in Nederland – de stand van zaken per februari 2016”. Emiel de Block beschrijft enkele veranderingen ten opzichte van een half jaar geleden.
    • “Vijftig jaar plan-Lehner.” Een halve eeuw geleden, in de periode 1964-’66, lag in Den Haag één naam op ieders lip: Dr. Friedrich Lehner. Heel positief oordeelden de Hagenaars niet over de Duitse verkeerskundige. Hij had een plan ontworpen dat veel stof deed opwaaien. Hij was in opdracht van de gemeente Den Haag en de HTM met het ontleedmes door het noodlijdende stedelijke openbaar vervoer gegaan, had daarmee zijn diagnose gesteld en zijn remedie op tafel gelegd: met een “frisse” blik werd een nieuw, uitgedund openbaar vervoersconcept gepresenteerd. Er waren heldere uitgangspunten geformuleerd: op minder lijnen meer en snellere trams en bussen. Veel behoudende Hagenaars zagen hun trouwe tram of bus verdwijnen. Gerard Scheltens kijkt terug op een bewogen periode. Met twee lijnenkaarten van de HTM, getekend door Dik van der Spek wordt de situatie per 1 juli 1965 (oud) en 1 november 1966 (nieuw) naast elkaar gelegd. In een kadertekst worden de oude lijnen en die (na invoering van de derde fase) van het plan-Lehner op 31 oktober 1966 vergeleken.
    • “Laatste loodjes voor de V160-familie”. Raymond Kiès beschrijft in zijn artikel de bekende en eens zo omvangrijke lijndiesellocomotiefserie V160 en wat daar hedentendage als laatste vertegenwoordiger bij de Deutsche Bahn nog van over is, de Baureihe 218 (na de series 215, 216 en 217).
    • “Hogesnelheidslijnen in Spanje”. In een vorige Op de Rails (2010-03) werd over hogesnelheidslijnen in Spanje geschreven (LAV: Lineas Alta Velocidad). Inmiddels, zes jaar later, heeft de ontwikkeling aldaar niet stilgestaan. Net als vele Europese landen is Spanje zwaar getroffen door de economische crisis. De staatsschuld is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen en dat heeft zijn weerslag gekregen op het investeringsbudget voor aanleg van nieuwe spoorweginfrastructuur. Henry van Amstel beschrijft de stand van zaken. Een aantal hogesnelheidsprojecten is getemporiseerd of op de lange baan geschoven maar de uitbreiding van het HSL-net is nog altijd indrukwekkend. Diverse nieuwe verbindingen kwamen tot stand door nieuwe aanleg of verlenging van bestaande trajecten. De lijnenkaartjes van Dik van der Spek geven weer een verhelderende toelichting. Fraaie foto’s bij dit artikel.
    • “De Wagenwerkplaats Amersfoort”. Binnenkort ontmoetingsplek voor de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering (9 april). Maar op welke historische grond gaan we ons begeven? Hans Nahon beschrijft een bijzondere locatie die lange tijd de belangrijkste plek voor onderhoud aan goederenwagens in Nederland was. Door behoud als Industrieel Erfgoed tegenwoordig ook in gebruik voor evenementen. De wagenloods draagt tegenwoordig de naam De Rijtuigenloods. Ook enkele museale stichtingen hebben er hun thuisbasis en maken gebruik van de faciliteiten.
    • Verder in deze uitgave:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
      • de agenda van de Algemene Ledenvergadering 2016 op 9 april in Amersfoort.
      • de NVBS is op zoek naar vrijwilligers voor enkele nieuwe en bestaande activiteiten en functies.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Spoorwandelreis nr. 3: naar Graubünden en de Gotthard in Zwitserland van 23 juni tot en met 2 juli 2016. Inschrijving staat open.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Raymond Kiès bespreekt het boek “Sporen door de nacht” van de auteur Wesley van Drongelen, een boek met foto’s over nachttreinen. Uitgeverij Lycka till Förlag, A4, 128 blz. 140 kleurenfoto’s, prijs € 39,90.
      • Frans Blanker bespreekt de 39e editie van het Jaarboek over Spoorwegen, uitgave 1916 van Richard Latten. Uitgeverij De Alk, 744 blz., 15 x 21 cm met 750 afbeeldingen in kleur. Prijs: € 26,50.
    • Op de achteromslag 2 recente foto’s van enkele bekende Duitse eenheidslocomotieven. Foto’s van Alexander Wiemer en André Frieberg, respectievelijk loc 113 309 (E10 1309) bij Diedersdorf (AKE-Eisenbahntouristik, historische TEE) en loc 139 314 (met 155 107 in opzending) bij Ibbenbüren-Laggenbeck met een gemengde goederentrein van Emden naar Osnabrück.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het februarinummer 2016 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 58 t/m 75, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Vluchtelingencrisis en de spoorwegen”. John Krijgsman beschrijft een actueel thema: de vluchtelingencrisis en dan met name over de gevolgen die deze voor de spoorwegen heeft gehad (en nog steeds heeft). De voortdurende oorlogssituatie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika maakte dat het aantal vluchtelingen dat naar Europa wil reizen in 2015 enorm toenam. Op het Europese continent met het dichtste spoorwegnet van de wereld werden de spoorwegen tegen wil en dank onderdeel van deze volksverhuizing. Ook te voet volgde een grote massa de spoortracés als leidraad naar het noorden. Met indrukwekkende foto’s uit de media en van diverse fotografen. Kaartjes van Dik van der Spek illustreren de belangrijkste migrantencorridors.
    • “Inzet van het NS-materieel” in de jaardienst 2016. Traditioneel voor het februarinummer is het verhaal over de inzet van het NS-materieel. Michiel ten Broek, kenner bij uitstek van de complexe materie vertelt niet alleen waar bepaald materieel rijdt, maar gaat ook in op een aantal aspecten dat met de materieelinzet te maken heeft.
    • Deze uitgave bevat de Materieeloverzichten van alle vervoerders in Nederland, naar de stand per 1 januari 2016.
    • “Trams in Oost-Frankrijk in 1949”. Maurits van Witsen neemt de lezer mee naar trambelevenissen van zijn reizen door Frankrijk. Dit keer een bezoek aan het oude Lyon en verder via Dijon naar Mulhouse en Colmar. Zijn ontdekkingsreis naar tramsteden in het oostelijk deel van Frankrijk, kort na de oorlog , eindigde voorlopig in Straatsburg.
    • Verder:
      • verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
      • Vanwege de viering van het 85-jarig bestaan van de vereniging wordt op zaterdag 27 februari in NVBS Centraal vanaf 12 uur een lustrumborrel georganiseerd. Frits van der Gragt en Peter van der Vlist zullen enkele korte terugblikken van het wel en wee van de NVBS en de leden geven.
      • Opnieuw is aan iemand die zestig jaar lid is van de vereniging de herinneringsspeld uitgereikt: Jan Willemse (afdeling Rijnland) werd gefeliciteerd en tijdens een klein feestje in Amersfoort Centraal in het zonnetje gezet.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Koningsdagexcursie op woensdag 27 april: met de 2225 naar Moerdijk, Oss en Utrecht Lage Weide. Vertrek rond 09:45 uur in Rotterdam, terugkeer rond 19:15. Inschrijving uiterlijk op 4 maart; lunchreservering in de meerijdende Mitropa-restauratiewagen is optioneel mogelijk.
      • Aankondiging van een treinvakantiereis naar Frankrijk onder de noemer: “de Ronde van Gallia”, van 5 tot en met 13 mei 2016. O.a. bezoeken aan Montpellier, Perpignan, aldaar een dag later een excursie met Le Train Rouge tussen Rivesaltes en Axat. Verder door naar Toulouse(Train jaune), excursie naar de Chemin de Fer touristique du Tarn. Bordeaux is de laatste etappeplaats op deze rondreis.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Tim Boric bespreekt het boek “Trams 2016” van de auteurs B.A. Schenk en M.R. van den Toorn. Uitgeverij De Alk, 272 blz., 15 x 21 cm met ruim 300 kleurenfoto´s, prijs € 18,95.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van recente winterse omstandigheden, lijn 8 in Hannover en interlokale lijn 25 van München naar Grünwald, beide foto's met een dik pak sneeuw. Foto’s van Susanne Großnick en Frederik Buchleitner.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het januarinummer 2016 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 3 t/m 22, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • De nieuwe, 84e jaargang begint met een voorwoord van de voorzitter van de NVBS, Maikel Rörik. Naast het uitspreken van goede wensen voor 2016 wenst hij de leden dat het in alle opzichten een aangenaam jaar mag worden. Terugblikkend op het voorbije jaar kan gesteld worden dat er - ook voor wat onze hobby betreft - aardig wat reuring in de spoorsector is geweest. De hoofdrolspelers op het spoor, NS en ProRail, zijn veelvuldig in beeld geweest. Niet alleen met twee nieuwe directeuren, Rogier van Boxtel respectievelijk Pier Eringa. Memorabel was het rapport van de parlementaire enquêtecommissie over de Fyra-V250-treinstellen van AnsaldoBreda dat de spoorwereld in een bedenkelijk licht plaatste. Zo ook de ongeregeldheden rondom de inschrijving van Abellio voor de concessie Limburg was geen zuivere koffie. Het afscheid nemen van vertrouwd tram- en treinmaterieel was voor menig hobbyist “werk aan de winkel” om allerlaatste (…) beelden nog vast te leggen. De treinstellen Plan V van het materieel 1964 werden geacht per nieuwe dienstregeling ingaande 13 december 2015 niet meer te rijden, maar het materieeltekort bepaalde anders. Het volgen en beschrijven van al deze ontwikkelingen is al sinds haar oprichting op 28 februari 1931 het domein van de NVBS. Dat de NVBS al 85 jaar de vinger aan de pols van de railwereld houdt, zal in 2016 volop gevierd worden. Enkele data kunnen vast in de agenda’s gezet worden. Dat geldt natuurlijk ook voor het afwisselende reisprogramma dat de Stichting NVBS Excursies (SNE) weer te bieden heeft: naast Nederland staan o.a. reizen naar Hongarije, Zwitserland en Noorwegen als bestemming op de rol. Alle extra activiteiten vanwege het 85-jarige bestaan zullen worden aangekondigd in Op de Rails en op de website. De extra gratis nieuwsbrieven en de Facebookpagina(‘s) maken het delen van nieuwtjes en de communicatie makkelijker, actueler en levendiger. Het toegankelijk maken met een eigen leden-login op de website maakt tal van publicaties raadpleegbaar.
    • “Spoorwegen in Kroatië”. Date Jan de Vries beschrijft de ontwikkeling van het spoorwegnet in dit Zuid-Europese land met zijn roerige (Joegoslavische) geschiedenis en de invloed daarvan op de spoorwegen; 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het nummer van november 2015). In dit deel komen de diesel- en elektrische treinstellen en de diesel- en elektrische locomotieven aan bod. Verder Rail Cargo Carrier Croatia (actief sinds 31 maart 2015 als nieuwe vervoerder) en de Spoorwegen in Dalmatië. Als laatste een blik in de toekomst van de Kroatische spoorwegen.
    • “De bovenleiding verdwijnt”. Opvallend verschijnsel bij nieuwe trambedrijven op de continenten is dat de laatste jaren de bovenleiding soms geheel of gedeeltelijk is verdwenen. Met de nog steeds groter wordende capaciteit van batterijen en condensatoren neemt dit verder toe. Ciril van Hattum beschrijft de innovaties in diverse steden binnen en buiten Europa en wat fabrikanten als Alstom, Kawasaki, CAF, KinkiSharyo (Japan), Stadler en Siemens en overige fabrikanten te bieden hebben.
    • “De Friesenbrücke vernield”. Amper een maand nadat op 3 december 2015 de brug over de Eems bij Weener door een zeeschip werd vernield, beschrijft Jacob H.S.M. Veen de historie van deze belangrijke brug in de spoorverbinding (Groningen – ) Nieuwe Schans – Leer. Het is niet de eerste keer dat de Friesenbrücke werd vernield. In eerste instantie lijkt het een langdurig herstel te worden; exploitant Arriva onderhoudt tussen Bad Nieuweschans en Leer een vervangende busdienst. Voor het goederenvervoer lijkt de stremming ingrijpender.
    • “Wisseling van de wacht in Duitsland”. In het regionale spoorvervoer in Duitsland zijn aanbestedingen min of meer verplicht. Gevolg is, dat jaarlijks een aantal nieuwe vervoerscontracten ingaat. Nieuwe vervoerders en vaak nieuw materieel veranderen het beeld van regionale treindiensten. Frans Blanker en Raymond Kiès beschrijven enkele vernieuwingen.
    • “Station Warmond: het laatste station uit de breedspoortijd”. Wat is een normale spoorwijdte? 1945 millimeter, 1435 millimeter of 4 voet 8½ inch. En vanwaar de gemaakte keuzes? Wim Saher bekijkt de herkomst van ons normaalspoor.
    • Verder: verenigingsnieuws, de agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Pleun Benard en Martin Vogelaar van de Flexreis naar Wenen van 10 – 19 september 2015.
      • Aankondiging van een excursie naar België in het voorjaarsweekeinde 18 – 20 maart 2016, o.a. naar het recentelijk geopende spoorwegmuseum Trainworld in het uit 1887 stammende station van Schaarbeek en een bezoek aan Tramsite Schepdaal in Dilbeek.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Treinen die komen en gaan - Het stalen NS-reizigersmaterieel van Nederlandse bodem” van Carel van Gestel. Uitgeverij WBooks, 168 blz., A4, 224 zwart/wit foto’s, prijs € 29,95.
      • Marc Schmitz bespreekt “Atlas ferroviaire de la France/Eisenbahnatlas Frankreich – Tome/Band I Nord” 23,5 x 27,5 cm, Uitgeverij Schweers + Wall, prijs € 34,00.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van uit Nederland afkomstige DH2-treinstellen. De voormalige Wadlopers zijn te vinden in Argentinië en Paraguay. Foto’s van Wouter Radstake.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het decembernummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 574 t/m 593, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • Deze uitgave bevat het jaarregister 83e jaargang, 2015. Deze jaargang bevat 624 bladzijden.
    • “65 jaar geleden: de NS in 1950”. Het jaar 1950 wordt wat het spoorse gebeuren betreft gekenmerkt door de elektrificatie van de Brabantroute: Dordrecht – Lage Zwaluwe – (Roosendaal) - Breda – Boxtel en Leiden - Woerden, de komst van de eerste locs van de serie 1100, de bestelling van de serie 1200 en het in gebruik nemen van het nieuwe station Enschede. Maar ook door het grotendeels afronden van het herstelprogramma na de oorlog en het vernummeringsprogramma van het reizigersmaterieel. De elektrificatiewerkzaamheden op het baanvak Amersfoort – Deventer – Hengelo – Enschede zijn in 1950 in volle gang. Deze aspecten, maar ook de zomer- en winterdienstregeling 1950 komen aan bod in deze derde aflevering van de artikelenreeks waarin teruggeblikt wordt op een bijzonder of specifiek jaar in de spoorweggeschiedenis. Peter van der Vlist beschrijft de ontwikkelingen onder bijvoeging van fraaie en historische foto’s.
    • “De comeback van de Münchense tram”. Maurits van den Toorn belicht het omvangrijke tram- en metronet van de hoofdstad van Beieren, centrum van kunst en cultuur. In 1986 viel het besluit de tram te handhaven en niet slechts alleen de metro. De geschiedenis van een trambedrijf dat een aantal opmerkelijke keuzes heeft gemaakt. Een tramlijnenkaart van Dick van der Spek, met daarop ook het S-Bahn- en U-Bahnnet en de spoorwegen in en rond München illustreert het interessante artikel. Fraaie foto’s toegevoegd, waaronder enkele historische beelden.
    • “Vijftien jaar Euregiobahn”. De Euregiobahn Aachen ontstond als alternatief voor een sneltramnet naar Karlsruher voorbeeld. Het spoorwegnet ontsluit een groot deel van de regio. Voor het eerst in decennia werd zelfs een nieuwe spoorlijn voor regionaal reizigersvervoer aangelegd. Het aantal reizigers groeit sterk, de Euregiobahn wordt alom als een succes gezien. Frans Blanker doet verslag.
    • Het hoofdbestuur nodigt de leden uit voor de Nieuwjaarsreceptie op zaterdag 2 januari 2016 ’s middags van 12 tot 16:30 uur te houden in het verenigingscentrum NVBS Centraal in Amersfoort.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Cees de Rouwe van de SNE-excursie Schönes Wochenende 2015 van 15 – 19 oktober naar onder meer Kassel, Naumburg en Leipzig.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt boek “Stoomlocomotieven Serie SS 1201-1240 (NS-serie 6000) van Paul Henken. Uitgeverij Uquilair, 192 blz., 24 x 30 cm; 280 afbeeldingen, prijs € 37,00.
      • Frans Blanker bespreekt het boek “Moderne trams deel 2 – vierassers (vervolg) en gelede trams” van Frits van der Gragt, Axel Reuther en Wilfried Wolf. Uitgeverij De Alk, NVBS Boekenreeks nr. 48, 336, blz., ca. 600 afbeeldingen, meest in kleur, prijs € 39,90.
      • Maurits van den Toorn bespreekt:
        • “Metro & Tram Atlas Spanien door R. Schwandl, 160 blz, 17 x 24 cm, 300 kleurenfoto’s 10 kaarten. Uitgeverij Verlag Robert Schwandl, prijs € 19,50.
        • “Tramatlas Großbritannien + Ireland” door R. Schwandl, 160 blz., 17 x 24 cm, 450 kleurenfoto’s, Uitgeverij Verlag Robert Schwandl, prijs € 19,50 (beide uitgaven per post € 22,50).
      • Marius Broos bespreekt het boek “De Brossel-motorwagens, deel 1”, door Julien Casier, 360 blz., 21 x 29 cm, circa 700 afbeeldingen, Uitgeverij TSP, prijs € 49,00.
    • Op de achteromslag 2 foto’s van locomotief 1304, in 1974 en 2015, door Hans Scherpenhuizen en Harry Schneider. Een machine in twee tijdperken…

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het novembernummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 526 t/m 545, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • Ook actueel is het op 28 oktober 2015 verschenen rapport van de parlementaire enquêtecommissie Fyra. De commissie kwam met een hard oordeel over de gang van zaken rond de mislukte treindienst over de HSL-Zuid. Alle betrokken partijen – NS, achtereenvolgende ministers en staatssecretarissen, de Tweede Kamer en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en treinenbouwer AnsaldoBreda - hebben op cruciale momenten steken laten vallen. De hoofdconclusie is: “Het oorspronkelijk beoogde vervoer over de HSL-Zuid is niet tot stand gekomen, omdat andere belangen keer op keer prevaleerden boven het verwezenlijken van het reizigersvervoer (die “in de kou is blijven staan”). Staatssecretaris Wilma Mansveld stapte luttele uren na de presentatie op. Haar opvolger is Sharon Dijksma, tot dan secretaris van Landbouw. Maurits van den Toorn analyseert de headlines van een mislukt miljardenproject op pagina 530.
    • “NS-materieelshows vóór 1989”. De materieelshows van de jubilea NS 150 in 1989 en NS 175 in 2014 herinneren we ons nog wel. Maar zeker zo indrukwekkend waren de presentaties in 1952 in Amsterdam en ’s-Hertogenbosch. Er zijn ook manifestaties geweest waar het materieel met veel moeite naar de tentoonstellingslocatie moest worden gebracht, zoals bij het honderdjarige bestaan van NS in 1939, bij Rotterdam Ahoy in 1950 en later de E55 in 1955. Gelukkig zijn daarvan in Het Utrechts Archief, bij het NVBS-archief SNR en bij het archief van het Spoorwegmuseum fraaie foto’s bewaard gebleven. Peter van der Vlist beschrijft enkele gebeurtenissen, waarbij de treinstellen 305 (type materieel 1940) en 256 (type materieel 1946) een bijzondere rol vervuld hebben.
    • “Spoorwegen in Kroatië”. Date Jan de Vries beschrijft de ontwikkeling van het spoorwegnet in dit Zuid-Europese land met zijn roerige geschiedenis en de invloed daarvan op de spoorwegen. Het artikel wordt vervolgd.
    • “Avenio, de nieuwe Haagse stadstram”. Het heeft langer geduurd dan verwacht, maar de eerste Avenio’s in Den Haag rijden inmiddels in de reizigersdienst. Maurits van den Toorn (met medewerking van Harry Hondius) beschrijft het nieuwe type lagevloertram van Siemens. Het is de opvolger van de Combino die is gebaseerd op technieken die zich al bij enkele honderden trams hebben bewezen.
    • “Transpraia”, de strandspoorlijn tussen Costa da Caparica en Fonte da Telha in Portugal langs de kust van de Atlantische Oceaan. Raymond Kiès bezocht dit sympathieke bedrijfje waarvan de toekomst ongewis is.
    • In memoriam. Hans de Goede is enkele maanden geleden overleden. Jan Willem Schaap herdenkt de voormalig penningmeester van de Afdeling Kennemerland en zijn grote verdienste voor het lokale bestuur.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Ronald Bokhove van de SNE-excursie naar MBS en Rijssens Leemspoor in Twente op 3 oktober.
      • Aankondiging van de Reisinformatiemiddag 2016 in NVBS Centraal op zaterdag 21 november.
      • Informatie over de Reiswinkel SNE.
      • De Oliebollenrit 2015 zal plaats vinden op maandag 28 december 2015. De rit wordt uitgevoerd met de railbus van de SGB. Start in Goes.
      • Aankondiging Winterreis 2016: met de SNE naar Noorwegen en Zuidwest Zweden van 25 februari t/m 6 maart 2016.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Raymond Kiès bespreekt fotoboek “It spoar feroaret” (Het spoor verandert) van Wim Hoekema. Uitgeverij Lycka Till Förlag, 168 blz. A4; 400 kleurenfoto’s, prijs € 34,95.
    • Op de achteromslag 2 foto’s die de herfstsfeer op het spoor uitbeelden van Hans Zuyderduyn en Remco Bruggink.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het oktobernummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 478 t/m 497, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Goederenvervoer in Nederland”. Emiel de Block bespreekt de stand van zaken per september 2015. Momenteel zijn er geen grote wijzigingen in het Nederlandse railgoederenvervoer. Wel is er een aantal nieuwe intermodale shuttles vanaf onder andere de Moerdijk en Geleen en naar de zelden gebruikte Holland Container Terminal (HCT) in het Amsterdamse havengebied. En het vervoer van containers, wissellaadbakken en combitrailers van en naar het achterland groeit al enkele jaren. Met recente foto’s.
    • “De terugkeer van de 1315”. Deze locomotief is weer teruggehaald (op 19 en 20 september 2015) uit de Eisenbahn Erlebniswelt in het Duitse Horb (Neckar, Zwarte Woud), waar deze loc sinds maart 2013 verbleef. Raymond Kiès doet verslag. HSL-locomotief 1304 (voor de eerste keer aan de buitenwereld getoond in zijn nieuwe kleuren) verwelkomde zijn soortgenoot in Blerick en dat leverde aardige foto’s op.
    • “Trams rond Gotha”. Een reisverslag door Raymond Kiès. Een groepje Nederlanders met liefde voor auto’s van het merk Trabant en Wartburg keert terug naar de plekken waar ze zo’n vijfentwintig jaar geleden op zoek gingen naar (de aankoop van) auto’s van DDR-makelij om zich in eigen land in stijl (.…) te kunnen verplaatsen. Met een schuin oog werd de liefde ook gedeeld met het railvervoer. Daarbij konden de trams in Gotha en op de Thüringerwaldbahn op grote sympathie rekenen. In juli jl. werd opnieuw koers gezet naar Thüringen. Dit keer niet in een Wartburg of Trabant maar in een airconditioned automobiel. Wat ze anno 2015 aantroffen wordt uitvoerig beschreven.
    • “Het materieel ’64 – De treinstellen plan V”, 4e vervolgartikel (eerdere delen in het meinummer 2014 en januari- en augustusnummer 2015). Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen van de grootste materieelserie die NS bezat: 246 tweerijtuig treinstellen in 13 deelseries waren, samen met de 31 viertjes plan T lange tijd beeldbepalend voor het spoorbedrijf. In dit artikel komt een opsomming aan bod waarbij dit materieel betrokken was bij botsingen en aanrijdingen. Opvallend verschijnsel is, dat met name de stellen uit de serie 801 – 965 vaak bij ongevallen betrokken waren. Plan V’s liepen vaak dermate zware schade op, dat ze soms jaren uit de roulatie waren. In dit artikel worden de stellen genoemd en waar ze bij betrokken waren.
    • “Modernisering in Hongarije”. Maurits van den Toorn gaat uitgebreid in op vier trambedrijven in Hongarije. In de hoofdstad Budapest, en in de provinciesteden Debrecen, Miskolc en Szeged.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur en enkele afdelingen. De contributie-aankondiging voor 2016.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Ronald Bokhove van de SNE-excursie “Spoorzoeken langs de IJzeren Rijn” gehouden op 25 juli (tijdens de zomerstorm!!) en op 5 september 2015.
    • Boekbesprekingen:
      • Kees Wielemaker bespreekt fotoboek “De stoomtram Alkmaar-Bergen aan Zee, “Bello” en daarna” van L.J.P. Albers en W.H. Kentie. Uitgave WBooks, 180 blz. A4. Ca. 150 foto’s. prijs € 29,95.
      • Paul Geerts bespreekt het boek “40 jaar spoor in beeld”, Uitgeverij Lycka Till Förlag 84 blz., A4, 2 zwartwit en 164 kleurenfoto’s, prijs € 29,95.
    • Op de achteromslag 2 foto’s die het culinaire eten op het spoor weergeven. Tram 3035 van de HTM is omgebouwd tot sfeervol restaurant. Hiermee rijdt de “Hoftrammm…” door Den Haag en Scheveningen en kan men een viergangendiner nuttigen en de Panorama Rail Restaurant van Railpromo toert met soortgelijke bedoelingen door het land. Foto’s van Maurits van den Toorn en Alex van Dijk.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het septembernummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 18 pagina's: 422 t/m 439, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Inzet van het NS-materieel”. Een overzicht van de ontwikkelingen in 2015 door Michiel ten Broek.
    • “De serie 701 – 750 van de RET”, 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het nummer van juli 2015). De laatste tramwagens van het door Düwag/Holec (Düsseldorf) gebouwde type ZGT (Zwevend Geleed Tramrijtuig) werden onlangs afgevoerd. Peter Bakker vervolgt in dit artikel de verdere ontwikkelingen, de terugkeer van de conducteurs op de tram, de komst van de Citadis, reclametrams en de laatste schreden op het net van deze tramserie waarvan het eerste tramstel in december 1981 in de Maasstad aankwam. Met een compleet overzicht van de 701-750 van aflevering, indienststelling, wijzigingen, kleurenschema’s, enkele bijzondere incidenten en afvoer.
    • “Aanbesteding van de concessie Limburg”. De aanbesteding van de OV-concessie in Limburg eindigde in een soap die vooral de rechterlijke macht veel overwerk bezorgde. De vervoerders lagen rollebollend (met NS) over straat, terwijl de “regionalen” (Arriva, Connexxion, Syntus en Veolia) zich in 2008 toch in een eigen belangenorganisatie hadden verenigd: de Federatie Mobiliteitsbedrijven Nederland (FMN). Arriva kwam uiteindelijk als winnaar uit de bus in een strijd die eigenlijk alleen maar verliezers kent. Anton Egelie beschrijft het proces van (voorbereiding op) de aanbesteding, de eerste procedures en voorlopige gunning. Met als fraude door NS (Qbuzz/Abellio) als droevige epiloog wat tot het vertrek van NS-topman Timo Huges leidde.
    • “Spoorwegen in Vietnam”. 3e vervolgartikel (het eerste deel verscheen in het nummer van april 2015, het tweede deel in het nummer van juli 2015). Henry van Amstel beschrijft de spoorwegen in Indo China, van Saigon in het zuiden tot Hanoi in het noorden. In dit derde artikel, “de tijden van vrede”, komen de jaren van herstel na de Tweede Wereldoorlog (de periode 1945 – ’54) aan bod, het vijfjarenplan (1976-1980) na beëindiging van de Vietnamoorlog in 1975 met als onderwerp de toekomst van de spoorwegen en de plannen in de jaren tachtig, Doi Moi, en het Decreet nr. 3: “Methoden tot verbetering en ontwikkeling van transport in de jaren 1981-1985.” Vietnam nam in de latere jaren negentig afscheid van de gesloten samenleving die het na de hereniging was geweest. Toerisme deed zijn intrede en ook bij de spoorwegen realiseerde men zich dat de kwaliteitseisen van de zeer welkome en met harde munt betalende reizigers gehonoreerd dienden te worden. Tenslotte wordt Het Masterplan 2002 uitvoerig beschreven.
    • “Trams in Zuidoost Frankrijk in 1949””. Maurits van Witsen vervolgt zijn “Tram Tour de France”. Vervolgartikel op het mei-nummer. Na Toulouse “stoot” hij in 1949 zijn naoorlogse rondreis door Frankrijk door naar de Middellandse Zee in het zuidoosten en komt hij terecht in een idyllisch Perpignan. Doorgereisd werd naar Nîmes en Marseille. Langs de Middellandse Zee, de Côte d’Azur, gaat het per smalspoor richting Grenoble. En hierna was de weg vrij om via Lyon de in het oosten van Frankrijk gelegen tramsteden te bezoeken. Wordt vervolgd dus: Frankrijk kort na de Tweede Wereldoorlog. Het artikel is rijkelijk voorzien van foto’s uit 1949 en 1950.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur, Op de Rails nu ook op Facebook. In 2016 bestaat de NVBS 85 jaar. Het hoofdbestuur is bezig een aantal initiatieven te ontwikkelen voor een feestelijke viering. Verder is het besluit genomen om een proef te nemen met de postverzending van Op de Rails met Sandd, die lagere tarieven hanteert dan PostNL. Het blad van oktober wordt acht dagen later bezorgd. Met de proef wil het bestuur de bezorgkwaliteit beoordelen.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een excursie naar de Botlek en de Sloehaven, in samenwerking met het Britse Mercia Charters op zaterdag 24 oktober 2015. De start is in Hoek van Holland Haven rond 08:45 uur en de rondrit eindigt in Rotterdam Centraal rond19:15 uur.
      • Verslag door Marjolijn van Hilten van de SNE-reis “Boemelen an der Weinstrasse” gehouden van 3 – 9 juli 2015.
      • Verslag door Marjolijn van Hilten van de rondreis Italië 2015: “Treno e tram tussen Como en Colosseum” van 21 – 31 mei.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt fotoboek “Alte Meister der Eisenbahn Photographie: Georg Otte”. Uitgave EK-Verlag, 200 zwart/wit afbeeldingen, 260 x 215 mm, prijs € 29,80.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die V160-familie, Band 1”, Uitgeverij EK-Verlag, 392 blz., 210 x 297 mm., 608 afbeeldingen, prijs € 49,90. De uitgave is het eerste deel van een trilogie waarin de vierassige hoofdlijndiesellocomotieven van de DB worden beschreven. In deel 1 gaat het over de voorserielocomotieven van de serie V 160.
    • Op de achteromslag weer een beeldvergelijking Toen en Nu: twee foto’s, 7 juni 1993 en 12 september 2014 van het Rotterdamse metrotraject tussen de stations Maashaven en Rijnhaven, gemaakt door Jan-Willem Koene. Niet alleen het materieel van de metro is in de afgelopen decennia veranderd maar ook de sky-line.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!






    Op de Rails

    Het augustusnummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 374 t/m 392, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De eerste generatie metromaterieel in Amsterdam”, 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het nummer van juni 2015). Hans de Haan en Arthur Staal beschrijven in hun artikelreeks de Amsterdamse metro. In dit 2e deel komen onder meer aan bod de problemen met de verkrijgbaarheid van onderdelen van de eerste generatie metro’s (van Linke Hofmann Busch in Salzgitter, Duitsland), het remsysteem en de bediening, de reductie van drie naar twee materieeltypen: van de deelseries M1, M2 en M3 bleven uiteindelijk de laatste twee (in technisch opzicht) over: de serie 38-44 en de herbouwde 1-4 vormen gezamenlijk type M3. Daardoor bestaan de 44 Zilvermeeuw-treinstellen uiteindelijk uit drie deelseries: 5-37 als type M2, 38-44 en 1-4 dus als type M3. Verder komen aan bod diverse wijzigingen aan exterieur en interieur, enkele bijzondere voorvallen, bestrijding van vandalisme, de exploitatie van de “Zilvermeeuwen”, en de toekomst van deze generatie na het instromen van het nieuwe materieel, de serie M5, Metropolis van Alstom. In een kadertekst een interview met metrobestuurder Jos Beerman (NVBS’er èn oud bestuurslid van de afdeling Amsterdam) die in 1977 in dienst kwam bij het Gemeentevervoerbedrijf. Hij maakte nog net een deel van het proefbedrijf in de Venserpolder mee en was van de partij toen de metro ging rijden op 14 oktober in dat jaar tussen het tijdelijke eindpunt Weesperplein en Holendrecht en Gaasperplas. In totaal hebben de 44 stuks van deze “Zilvermeeuwen” jarenlang hun diensten op het metronet geleverd.
    • “Het materieel ’64 – De treinstellen plan V”, 3e vervolgartikel (eerdere delen in het meinummer 2014 en januarinummer 2015). Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen van de grootste materieelserie die NS bezat: 246 tweerijtuig treinstellen in 13 deelseries waren, samen met de 31 viertjes plan T lange tijd beeldbepalend voor het spoorbedrijf. In dit artikel komen de deelseries V12 en V13 aan de orde en de onderbrenging van alle series in de zogenaamde Lijnwerkplaatsen (in die jaren). Aan een vast toegewezen lijnwerkplaats kwam in 1998 een einde. Verder wordt inzicht gegeven in de inzet van de plan V’s in de jaren 1966-1983 en tussen 1975 en 1995, enkele ontsporingen in de loop van hun bestaan, schade, herstel en sloop, ook in relatie tot de materieelontwikkelingen in die jaren. Tenslotte de Schipholstellen ten tijde van het stukje (geïsoleerde) Schiphollijn tussen Schiphol en Amsterdam Zuid, dat op 20 december 1978 werd geopend.
    • “Varende treinen”. 6e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014, augustus 2014 en januari 2015) door John Krijgsman, met onder andere de treinveerdiensten tussen Sassnitz en Trelleborg, de “Königslinie” met de directe koerswagens tussen Berlijn en Stockholm.
    • “150 jaar tram in Berlijn”. Sinds 1865 in Berlijn de eerste paardentram ging rijden kunnen zowel de stad als het trambedrijf terugkijken op een gevarieerde geschiedenis. John Krijgsman beschrijft het trambedrijf in Berlijn, een stad die zich in ieder geval op tramgebied van alle andere steden onderscheidt omdat de stad een tijd lang uit twee grondig van elkaar gescheiden delen met twee afzonderlijke trambedrijven bestond als gevolg van de deling.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur, Op de Rails nu ook op Facebook.
    • In memoriam. Willem Leideritz overleed op 28 mei. Willem Leideritz was Amsterdammer van geboorte en daar ontstond zijn belangstelling voor de tram. In zijn werkzame leven was hij voorlichter en archivaris bij de Brabantse vervoersonderneming BBA. Hij schreef een tiental boekjes over het openbaar vervoer met Brabant als belangrijke inspiratiebron en enkele artikelen in Op de Rails en ook onder meer het boek “Van Paardetram tot dubbelgelede”. Karel Hoorn herdenkt hem.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van twee (identieke) excursies op 19 september en 3 oktober naar zowel de Museum Buurspoorweg (MBS) als naar het nabij gelegen Rijssens Leemspoor.
      • Aankondiging excursie Schönes Wochenende, dit jaar naar Leipzig van 15 tot en met 19 oktober.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het “Kursbuch der deutschen Museumseisenbahnen 2015”. Uitgave EK-Verlag, 200 blz., 148 x 210 mm, prijs € 9,50.
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Het grensbaanvak Hengelo – Bad Bentheim 1961-2014” van Alex Wouters, Deel 11, serie Treinen in beeld, Uitgeverij Uquilair, 128 blz., 23 x 16 cm, 138 kleurenfoto’s, prijs € 19,95.
      • Eind augustus 2015 verschijnt het boek “Moderne Trams”, Deel 2 over vierassers en gelede trams (vervolg, eerste deel verscheen in 2013) van de auteurs Frits van der Gragt, Axel Reuther en Wilfried Wolf, uitgeverij De Alk, prijs € 39,90. Dit boek verschijnt als deel 48 in de NVBS-boekenreeks. Boekpresentatie en signeersessie te Amersfoort Centraal (NVBS-winkel) op 29 augustus. Een informatie- en bestelflyer is bij deze OdR gevoegd.
    • Op de achteromslag twee foto’s (1975 en 2015) van Hans Scherpenhuizen en Rob Dammers naar aanleiding van veertig jaar Veluwsche Stoomtrein Maatschappij.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!



    Op de Rails

    Het julinummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 20 pagina's: 326 t/m 345, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De serie 701 – 750 van de RET”. De laatste tramwagens van het door Düwag/Holec (Düsseldorf) gebouwde type ZGT (Zwevend Geleed Tramrijtuig) werden onlangs afgevoerd. De eerste kwam in december 1981 in de Maasstad aan. Na de buitendienststelling van deze serie is de RET het eerste vervoerbedrijf in ons land waar lagevloertrams (Citadis – Alstom) nu de hegemonie hebben. Peter Bakker beschrijft de serie die destijds als een geheel nieuw type tram beschouwd kon worden.
    • “Spoorwegen in Vietnam”. 2e vervolgartikel (eerste deel verscheen in het nummer van april 2015). Henry van Amstel beschrijft de spoorwegen in Indo China, van Saigon in het zuiden tot Hanoi in het noorden. In dit tweede artikel de Tweede Wereldoorlog, de periode 1945 – ’54, het laatste Franse intermezzo en periode na de tweedeling van Vietnam in 1954.
    • “De spoortunnel in Delft”. 4e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van februari, april en juni 2015). Sjoerd Eeftens beschrijft de bouw van de tunnel. In dit 4e deel komen o.a. aan de orde de opening op 28 februari en de eerste, onvoorziene, ervaringen na de ingebruikname, zoals de effecten (en perikelen) die werden veroorzaakt door luchtdrukverplaatsingen. Verder wordt de projectorganisatie beschreven en de sporensituatie per 28 februari, alsmede de toekomstige uitbreidingen tot de viersporige eindsituatie na de bouw van de tweede tunnelbuis. Het herstel van de vaarroutes en enkele archeologische vondsten maken de artikelreeks compleet, met fraaie foto’s, schema’s en overzichten en literatuurverwijzingen en/of bronnen.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur, Op de Rails nu ook op Facebook.
    • In memoriam. Huub van Keulen overleed op 6 juni. Van 2007 – 2013 was Huub hoofdredacteur van Op de Rails en bekleedde tal van andere functies. Harry Peters herdenkt hem.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Boekbesprekingen:
      • Raymond Kiès bespreekt het boek “Rode Diesels – Engelen zonder vleugels” van Frank Oude Elferink, Uitgave Lycka Till Förlag, 80 blz., A4, 150 kleurenfoto’s, prijs € 22,50 (per post € 25,50).
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoor editie 26” van Peter van der Meer & Marcel van Ee, Uitgeverij De Alk, 144 blz., 21 x 29 cm, 306 kleurenfoto’s, prijs € 29,90 (per post € 32,90).
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Eisenbahnmetropole Berlin 1894 – 1934” van Dirk Winkler, 264 blz., met circa 400 afbeeldingen in zwart-wit, 210 x 297 mm. Uitg. EK-Verlag, prijs € 45,00.
    • Op de achteromslag twee foto’s van Aad de Meij en Jeroen Water. Traxx-locomotieven in Bad Bentheim (nachttreinen CNL) en in Putten (conditierit rijtuigen koninklijke trein).

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het juninummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 270 t/m 288, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Edelrenner in blessuretijd” – vijftig jaar Baureihe 103. Deze maand is het vijftig geleden dat de Deutsche Bundesbahn op de Internationale Verkehrsausstellung in München het nieuwe paradepaardje voorstelde: de elektrische locomotief Baureihe E03. Het begin van een tijdperk met een nieuw gezicht. Raymond Kiès gaat terug naar het begin van de jaren zestig toen in West-Duitsland de massamotorisering op gang kwam. De Deutsche Bundesbahn zag in dat het de concurrentie met de auto moest aangaan met nieuwe treinen met hoge snelheid. Een tijdperk dat veertien jaar geleden eigenlijk al afgesloten had moeten zijn, maar waarvan de restanten nog steeds te fotograferen zijn.
    • “De spoortunnel in Delft”. 3e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van februari en april 2015). Sjoerd Eeftens beschrijft de bouw van de tunnel en met name wat daar historisch sinds de opening op 3 juni 1847 van de spoorlijn en het station Delft aan vooraf ging. In dit 3e deel o.a. De Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij, het emplacement met de talrijke spooraansluitingen, zoals bedrijven als Spoorijzer NV, Pletterij Enthoven NV, Nederlandse Kabel Fabriek NV en de Lijm- en Gelatinefabriek NV en de particuliere spooraansluiting van Brandstoffenhandel v/h Oliemans en enkele andere kolenhandelaren. Met foto’s van oude situaties en een schematische emplacementstekening uit 1958.
    • “De eerste generatie metromaterieel in Amsterdam”. Hans de Haan en Arthur Staal starten hun verhaal in 1973 wanneer Linke Hofmann Busch in Salzgitter (Duitsland) de eerste vier metrotreinstellen voor het proefbedrijf van de Amsterdamse metro levert. In totaal doen daarna 44 stuks van deze “Zilvermeeuwen” jarenlang hun diensten op het metronet. Dit robuuste roestvrijstalen materieel maakt in 2015 plaats voor de Metropolis van Alstom, de M5. Tijd voor een historisch overzicht.
    • “De ontsporing van boottrein 43 in Maassluis”. Op woensdag 14 november 1956 kort voor half elf ’s avonds ontsporen de treinstellen 306 en 302 (beide van het type materieel 1940), ingezet als boottrein 43 op de verbinding vanuit Amsterdam naar Hoek van Holland op de beweegbare brug over de haven aan de Govert van Wijnkade in Maassluis. Peter van der Vlist analyseert de aanleiding en oorzaak van dit ongeval, de constructiewijziging aan de brug en de veroorzaakte schades aan materieel en infra èn de gevolgen voor met name het internationale treinverkeer op weg naar en van de veerboot te Hoek van Holland.
    • “Rondom Zevenaar”. Rond Zevenaar is een aantal spoorprojecten in uitvoering die op termijn voor een soepeler verloop van het treinverkeer moeten leiden, maar de komende jaren voor flinke beperkingen voor het goederenvervoer via de Betuweroute zullen zorgen. Emiel de Block geeft een overzicht van wat zich op infragebied rond dit grensstation en het baanvak naar Emmerich afspeelt. De komende periode kenmerkt zich door enkele langdurige stremmingen van de Betuweroute in verband met de aanleg van het derde spoor in Duitsland. Met een bijdrage van Hugo van den Berg en Harald Vas-Visser van ProRail over het stukje internationale goederenroute uitgerust met ETCS.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur, kort verslag van de Algemene Ledenvergadering, gehouden op 11 april 2015 in Zwolle en in het bijzonder nieuws over de uitbreiding van het aanbod van de NVBS-website en de informatiediensten door de Internetdienst, Bibliotheek en NVBS Railverzamelingen.
    • In memoriam Boudewijn Deurvorst overleed op 13 mei. Arthur Staal herdenkt hem.
    • Nieuws van de Afdelingen en ledenmutaties, agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Richard Rood van het weekeinde Bremen en Hamburg van 27 – 29 maart.
      • Verslag door Ronald Bokhove van de Koningsdagrit op 27 april naar de metersporige Brohltalbahn tussen Bonn en Koblenz.
      • Aankondiging van twee spoorzoekerexcursies op 25 juli en 5 september naar de restanten van de goederenspoorlijn IJzeren Rijn Antwerpen - Mönchengladbach tussen Neerpelt en Vlodrop.
      • Aankondiging van de Flexreis naar Wenen van 10 – 19 september.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Sicco Dierdorp bespreekt de NMBS-reeks fotoboeken van Thierry Nicolas e.a., Uitgave Nicolas Collection, prijs € 37,00 – 40,00.
      • Gerard de Graaf bespreekt het boek “Probstzella, Bilder einer DDR-Grenzübergangsstelle” van Thomas Frister, Uitgave EK-Verlag, 112 blz., 20 x 30 cm liggend formaat, met 146 foto’s, prijs € 29,50.
    • Verder de rubrieken Hersporingen, Raillas en Lezers schrijven.
    • Op de achteromslag twee foto’s: het stoomfestival in het Belgische Maldegem op 2 mei dat in het teken stond van de bevrijding en het evenement Sporen naar het Verleden op 16 mei bij de SGB. Foto’s van Edwin Werner en Erwin Voorhaar.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!








    Op de Rails

    Het meinummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 214 t/m 232, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Goederenvervoer in Nederland”, - de stand van zaken per april 2015. Emiel de Block beschrijft het railgoederenvervoer. Weinig opvallends te melden, maar net als in voorgaande jaren blijken eerder zwaar bevochten vervoercontracten niet voor eeuwig te gelden en wisselen verladers regelmatig van vervoerder; het autovervoer is hier een voorbeeld van. Toch opvallend: de komende periode kenmerkt zich door enkele langdurige stremmingen van de Betuweroute in verband met de aanleg van het derde spoor in Duitsland. De belangrijkste spoorvervoerders passeren de revue.
    • Of de terugkeer van het loctype 1300 uit de voormalige NS-serie op het Nederlandse net een reële kans van slagen heeft, is een interessante vraag nu goederenvervoerder HSL Logistiek al langer op zoek is naar geschikte uitbreiding van tractie”park”. Het toegenomen vervoer stelt deze vervoerder voor een luxeprobleem: te veel werk voor de enige eigen locomotief, de 1832. Geen opgeknapte 1700’en en 1800’en, maar het lijkt er op, dat binnen niet al te lange tijd de 1315 (nu in het Eisenbahn Erlebniswelt in het Duitse Horb/Neckar te bewonderen) terugkeert op het Nederlandse spoorwegnet. Of loc 1304 nog een tweede leven zal krijgen is ook nog in studie. Raymond Kiès analyseert de mogelijkheden en recente ontwikkelingen. Op Facebook Op de rails al in de gewenste kleur gephotoshopt, de bruine huisstijl met oranje banen, te bewonderen.
    • “Trams in Zuidwest-Frankrijk”. Maurits van Witsen beleefde in de warme zomer van 1949 al zijn grootste tramreis door Frankrijk. In dit artikel het begin hiervan via het zuidwesten: via Nantes, Bordeaux en over de Pyreneeën naar Toulouse. Na zijn eerste propedeuse-examen studie civiele techniek in Delft was er even tijd om van zijn vrijheid èn die van Frankrijk vlak na de Tweede Wereldoorlog te gaan genieten. Met foto’s uit 1947 en latere jaren.
    • “De Berliner S-Bahn in de 21e eeuw”. John Krijgsman vervolgt zijn artikelreeks over de spoorwegen in en rond Berlijn (vervolgartikel op het maartnummer 2015, themanummer over Berlijn).
    • “Metro, monorail en tram in de woestijn”. Maurits van den Toorn volgt de ontwikkelingen op het gebied van stedelijk railvervoer in Dubai aan de Perzische Golf. Een snel groeiende stad ver buiten de Europese grenzen en zeker een nadere beschouwing waard.
    • “Locomotieven serie 1600/1800”. In de afgelopen periode wisselde een groot aantal locomotieven van de serie 1600/1800 van eigenaar, ging terzijde of verdween naar de sloop. Recent werden de 1618, 1619 en 1621 aan Euro-Express Treincharter verkocht. De stand van zaken in april 2015 (terwijl ook de Dijksgracht nog vol staat met 1700’en). Raymond Kiès turft de serie 1600/1800.
    • “Smalspoor in de Zaanstreek”. Jan van der Male bestudeerde het gebruik van de smalspoorlijnen die nodig waren bij de aanleg van een nieuw netwerk van wegen in Noord-Holland vanaf ca. 1925 waartoe Provinciale Staten toentertijd besloten. In dit artikel de aanleg van de provinciale weg Buitenhuizen – Purmerend en in het bijzonder het gedeelte van Buitenhuizen tot de Zaanoever. Nieuwe wegen moesten een einde maken aan het toegenomen autoverkeer dwars door de dorpen met smalle straatjes. Het smalspoor voor het vervoer van vele grote hoeveelheden zand was een uitstekend hulpmiddel.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur, in het bijzonder de Koninklijke onderscheiding tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau van Kees van de Meene tijdens de Algemene Ledenvergadering te Zwolle op 11 april te Zwolle.
    • Verder een aankondiging van een treinrondreis door Wit Rusland en Litouwen, georganiseerd door Cor de Vos i.s.m. Kras Reizen.
    • Nieuws van de Afdelingen en ledenmutaties, agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een meerdaagse reis van 3 – 9 juli naar Neustadt an der Weinstrasse in Rheinland-Pfalz.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • John Krijgsman bespreekt het boek “Treinen van België, de jaren 1960” van Thierry Nicolas, Michel van Ussel en Jean-Claude Girard. Uitgave Nicolas Collection, 160 blz., met 103 zwartwit en 90 kleurenfoto’s, 30 x 22 cm, prijs € 37,00.
      • Emiel de Block bespreekt het boek “Goederentreinen in Nederland” van Hendrik Bouwknegt e.a., Uitgave Uquilair, 176 blz., A4, met 200 kleurenfoto’s en 12 kaarten. prijs € 39,95.
    • Op de achteromslag een beeldvergelijking (een Toen en Nu), Den Haag, tolhuis Scheveningseweg, een prentbriefkaart uit ongeveer 1906 en dezelfde situatie met een foto van Maurits van den Toorn op 6 juni 2013.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!






    Op de Rails

    Het aprilnummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 21 pagina's: 158 t/m 178, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De spoortunnel in Delft”. Vervolgartikel op het februarinummer 2015. Sjoerd Eeftens beschrijft de bouw van de tunnel en met name wat daar historisch sinds de opening op 3 juni 1847 van de spoorlijn en het station Delft aan vooraf ging. Met foto’s van oude situaties en schematische emplacementstekeningen uit de verschillende episodes.
    • “Spoorwegen in Vietnam”. Weinig landen zullen in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw zo vaak en indringend in het nieuws zijn geweest als Vietnam. Beelden van gebombardeerde steden, verwoeste dorpen, ontploffingen, helikopters in de jungle en door napalm gewonde kinderen zijn ook in Nederland in veler geheugens gegrift. Na de hereniging van Noord- en Zuid-Vietnam in 1975 duurde het jaren voordat het land zich had hersteld van alle oorlogsschade. Tegenwoordig is Vietnam uit de as herrezen en maakt het land een economische groei door met in snel tempo moderniseringen. Henry van Amstel beschrijft de spoorwegen in Indo China, van Saigon in het zuiden tot Hanoi in het noorden. Ook Thailand, Laos en Cambodja zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden. In het kader van dit artikel is vooral de geschiedenis in de laatste 150 jaar interessant.
    • Arthur Staal beschrijft in zijn artikel “Stadtbahn Type B” de succesvolle serie trams die vanaf 1973 uit de fabriek van Düwag in Düsseldorf rolden. Ruim vijfhonderd wagens zijn er gemaakt. Ontwikkeld voor het geplande Stadtbahn-net in Nordrhein-Westfalen werd het type een internationaal succes dat nog steeds maatgevend is voor sneltramsystemen over de hele wereld. Ruim veertig jaar na de introductie is verreweg het grootste deel van de Stadtbahn B-wagens nog in dienst. En er is al een museumwagen.
    • “150 jaar tram in Nederland” - 4e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van juni, oktober en november 2014). Johan Blok belicht in zijn artikelreeks de geschiedenis van de tram in Nederland, waarbij – van paardentrams tot stoomtrams - extra aandacht wordt besteed aan ontwikkelingen die hun tijd (ver) vooruit waren. In dit deel komen o.a. diverse aanvullingen aan bod, het begrip Hüpfers wordt uiteen gezet en informatie over diverse spoorstaafprofielen.
    • “Een spoorlijn op IJsland?” In studie is een mogelijke aanleg van een spoorlijn tussen de hoofdstad Reykjavik en de ongeveer vijftig kilometer westelijker gelegen internationale luchthaven Keflavik. Het project wordt actueel omdat de in 2008 grotendeels tot vierbaans weg verbouwde weg 41 tussen de twee steden al vaak overbelast is en men om milieutechnische redenen deze weg niet verder wil uitbreiden. Remmo Statius Muller analyseert de haalbaarheid van een spoorlijn.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, lezersreacties en hersporingen.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Boekbesprekingen:Hans Scherpenhuizen bespreekt twee boeken:
      • “Veluwse Stoomtrein Maatschappij 1975-2015 – Treinen in Beeld band 11” van Jos Burgemeester. Uitgave Uquilair, 96 blz., 23 x 16 cm, met 200 kleurenfoto’s s, prijs € 19,95.
      • “Trains de France, Anneés 1950” van Thierry Nicolas e.a., 160 blz. 30 x 22 cm, 158 zwart/wit foto’s, achteromslag in kleur. Uitgeverij Nicolas Collection, prijs € 37,00.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!






    Op de Rails

    Het maartnummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:
    Themanummer Berlijn

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit het binnenland, op 12 pagina's: 106 t/m 117, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied. Door de omvang van de artikelen in dit themanummer vervallen deze maand de rubrieken met het buitenlandse spoor- en tramnieuws.
    • “Berlijnse veranderingen”. Maurits van den Toorn beschrijft de veranderingen in Berlijn in de afgelopen kwart eeuw. Veertig jaar lang was het reizen naar en door Berlijn iets avontuurlijks, want de tocht voerde destijds (1950 – 1990) door de Deutsche Demokratische Republik. In de nacht van 12 op 13 augustus 1961 werd begonnen met de bouw van de Berlijnse Muur. Veel mensen van de generatie na 1989 realiseren zich niet dat West-Berlijn een door de DDR omsloten enclave was met alle beperkingen die dat met zich meebracht. Zo’n reis door de DDR vormde vaak een eerste kennismaking met wat in veel opzichten een andere wereld was, de wereld van de Koude Oorlog.
    • “De Berliner S-Bahn in de 21e eeuw”. John Krijgsman verdiept zich in zijn artikel in de spoorwegen in en rond Berlijn. De S-Bahn heeft heel wat moeilijke tijden doorstaan: de economische crisis van de jaren dertig, de Tweede Wereldoorlog en de verwoesting aan het einde daarvan, de Duitse tweedeling, de Koude Oorlog en de Berlijnse Muur en begin jaren negentig de Berlijnse hereniging. Wat dat voor een spoorbedrijf betekende en nog voelbaar is in de 21e eeuw, met als recente geschiedenis de negentigste verjaardag op 8 augustus 2014 van de Berliner S-Bahn wordt uitvoerig beschreven (wordt vervolgd).
    • “De tram in Berlijn na de Wende”. Op 9 november 1989 openden Oost-Duitse grenswachten in vertwijfeling (over de politieke besluitvorming) de grensovergang Bornholmerstrasse. De apotheose van een onrustig en rommelig jaar in de Oostbloklanden. Het vrije verkeer van mensen en de val van het Oostblok was een feit. Marco Moerland gaat terug naar die tijd en beschrijft de krimp, groei en crisis van het tramnet in Berlijn. Met historische en actuele foto’s.
    • Het middenkatern van dit themanummer bevat een volledige lijnenkaart van de S-Bahn en Regionalverkehr van Berlijn.
    • “Per regionale trein rond Berlijn”. Frans Blanker beschrijft het reizigersvervoer per trein in en rond Berlijn, dat zich vooral richt op de grote vervoersstromen naar andere delen van Duitsland en Europa. Maar er zijn ook soms kleine lijnen te vinden, met soms verrassende plattelandsromantiek, die in schril contrast staat met bijvoorbeeld het futuristische Hauptbahnhof (in gebruik sinds 2006). Uitgangspunt is het assenkruis in de spoorweginfrastructuur van Berlijn: met als basis het oost-westverkeer met het Hauptbahnhof als middelpunt en de daar kruisende nieuwe drieënhalve kilometer lange noord-zuidtunnel voor het noord-zuidverkeer. Een overzicht met alle vervoerscontracten voor de regionale treindiensten en hun exploitanten in en rond Berlijn maakt het artikel compleet.
    • “Ondergrondse ontwikkelingen na de Wende”. Een belangrijke tak van het stedelijk vervoer is de Berlijnse U-Bahn. Qua belangstelling altijd in de schaduw van de S-Bahn, maar ook deze vervoersvorm heeft ten tijde van de Muur en de periode daarna de nodige ontwikkelingen doorgemaakt. Maurits van den Toorn belicht het U-Bahnnet.
    • Verenigingsnieuws met daarin opgenomen de agenda van de Algemene Ledenvergadering op zaterdag 11 april in Zwolle.
    • In memoriam. Afgelopen 12 februari is tramicoon Theo Barten op 78 jarige leeftijd overleden. Réne Platjouw herinnert zich deze ras Rotterdammer.
    • Roef Ankersmit en Kees van de Meene zestig jaar lid van de NVBS. Beiden werden hiervoor gehuldigd.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de Koningsdagrit: stoom op de Brohltalbahn. Deze eendagsklassieker wordt gehouden op maandag 27 april.
      • Aankondiging van een elfdaagse reis naar Italië: “Treno e tram tussen Como en Coloseum” met bezoeken aan Toscane, tramrit door Rome en Florence en Firenze. Vertrek op donderdag 21 mei.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Jung-Lokomotiven Band 2 (Lokomotivfabrik in Jungenthal 1885 – 1987 Bauarten und Typen) van Stefan Lauscher en Gerhard Moll. Uitgave EK-Verlag, 384 blz., met ca. 600 afbeeldingen en een DVD met gegevens, films, 210 x 297 mm, prijs € 49,90.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!





    Op de Rails

    Het februarinummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, op maar liefst 19 pagina's: 50 t/m 68, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “De ontsporing in Hilversum”. Op 15 januari 2014 ontspoorde een Intercity van Enschede naar Schiphol op een overloopwissel even buiten station Hilversum. De trein en de bovenbouw raakten zwaar beschadigd, maar onder de passagiers vielen gelukkig slechts twee lichtgewonden. Het artikel belicht niet alleen de feitelijke oorzaak: een gebroken breekring en ontijdige wisselstandverandering, waardoor de trein op twee sporen belandde. René T. Jongerius analyseert aan de hand van de rapporten en bevindingen van de Onderzoeksraad ILT, kamerbrieven, pers- en nieuwsberichten van de NOS en ProRail deze ontsporing en gaat ook uitvoerig in op het prestatiegericht onderhoud (PGO). Waren de EBI-switch-wisselstellers de enige oorzaak? Welke problemen bij het onderhoud en de (eerdere) inspecties speelden er en, niet op de laatste plaats: welke verbeteracties zijn in gang gezet naar aanleiding van het eerdere PGO-onderzoek uit 2013 en de daarin geconstateerde overtredingen van de beheersconcessie van ProRail? Het artikel is rijk geïllustreerd met foto’s van Henk Koster, Rienk Nauta en uit de verslagen van ProRail en de Onderzoeksraad.
    • “De dienstregeling 2015: de inzet van het NS-materieel”. Michiel ten Broek, kenner bij uitstek van de NS en haar organisatie beschrijft ontwikkelingen en verschuivingen bij de materieelinzet. DDZ, DDAR, ICR en VIRM, SGM en SLT èn zelfs Mat.’64 vormen de huidige ingrediënten om de omloop sluitend te krijgen.
    • “Trams in Frankrijk” (vervolgartikel op het april- en julinummer 2014). Arthur Staal en Boudewijn Deurvorst belichten de tramhistorie in Frankrijk. Aan bod komt de stad Nantes, de hoofdstad van het departement Loire Atlantique aan de monding van de Loire, de stad die feitelijk het voortouw nam bij de herintroductie van de tram in Frankrijk. Beschreven worden het openbaar vervoer sinds 1825, de persluchttechniek, de elektrische tram met haar materieel, de plannen voor een nieuw trambedrijf, de bouwwerkzaamheden en de tegenspoed en de kennismaking voor het publiek eind 1984 (kort voor Kerstmis) en de start van de dienst op 7 januari 1985. Tenslotte de verdere uitbouw van het lijnennet daarna.
    • Op de pagina’s 91 t/m 94 de materieeloverzichten van de railbedrijven in Nederland, stand per 1 januari 2015.
    • “De spoortunnel in Delft”. Aan de vooravond van de in gebruik te nemen spoortunnel in Delft op 28 februari beschrijft Sjoerd Eeftens de bouw van de tunnel. In een vervolgartikel zal dieper ingegaan worden op de historie van het station Delft.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, ledenmutaties, en hersporingen.
    • De Stichting NVBS-excursies heeft afscheid genomen van twee van haar reisleiders en bestuursleden: Paul Bosman en Clemens Boomers. Een terugblik op en woorden van dank voor hun jarenlange inzet.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!




    Op de Rails

    Het januarinummer 2015 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Voorzitter Maikel Rörik beziet op de eerste pagina van het eerste nieuwe nummer het jaar 2014. Naast allerlei (materieel)ontwikkelingen in binnen- en buitenland ziet hij ook groei bij de vervoersmaatschappijen. Ook de NVBS kent de nodige groei. De jaargang 2014 van Op de Rails heeft maar liefst het recordaantal van 628 pagina’s opgeleverd, een inspanning waar het bestuur de redactie en auteurs dankbaar voor is. In 2014 heeft de NVBS zich op diverse evenementen kunnen profileren, o.a. op de Spoor Parade in Amersfoort t.g.v. 175 jaar Spoorwegen. Het lijkt er ook op, dat de NVBS op weg is naar een stijging van het aantal leden. De hoop wordt uitgesproken dat de stijgende lijn kan worden voortgezet door te blijven doen waar de leden behoefte aan hebben. Ook de ledendiensten kennen een gestage groei: collecties van bibliotheek en railverzamelingen bieden voor ieder wat wils. De online-bibliotheekcatalogus heeft meer dan twintigduizend titels! Ook reislustige leden kunnen in 2015 weer bij de NVBS terecht. Trips naar Berlijn, Wenen, Italië staan op het programma. Hij hoopt dat we ook in 2015 met elkaar een actieve en gezellige vereniging zullen zijn met plezier in het beleven van de gezamenlijke hobby.
    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 19 pagina's: 3 t/m 21, met tal van actuele foto’s geeft een beeld van actuele gebeurtenissen op railgebied.
    • “Het materieel ’64 – De treinstellen plan V” (vervolgartikel op het meinummer 2014). Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen van de grootste materieelserie die NS bezat: 246 tweerijtuig treinstellen in 13 deelseries waren, samen met de 31 viertjes plan T lange tijd beeldbepalend voor het spoorbedrijf. In dit artikel en in komende afleveringen van de serie artikelen over materieel ‘64 wordt plan V gevolgd door de jaren heen. Achtereenvolgens komen de deelseries V1-3, V4-6, V7-8 en V9-11 aan de orde. Fabrieken als Werkspoor (Utrecht)en het Duitse Talbot/Düwag hadden er jaren werk aan. Wordt vervolgd.
    • Maurits van Witsen bespreekt de trams in Noord-Frankrijk na 1945 (vervolgartikel op het septembernummer 2014). In 1948 (na de reisbeperkingen van de Tweede Wereldoorlog) bezocht hij het meest nabije Noordwest-Frankrijk. Een reisverslag van Londen naar Duinkerken, via Calais naar Boulogne sur Mer, via Amiens naar Rouen en de doorreis naar Le Havre en terug in Parijs als slot een bezoek aan Saint Quentin en Valenciennes.
    • “Varende treinen”. 5e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014, mei 2014 en augustus 2014) door John Krijgsman, met onder andere de treinveerdiensten Bodensee 1869-1976, spoorveerdiensten op de Zwitserse meren en goederenwagens op schuiten in Italië. Ook treinen naar de eilanden Sardinië en Sicilië worden uitgebreid beschreven.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een driedaagse reis naar Hamburg vertrek op 27 maart.
      • Informatie over de Stichting Garantiefonds Reisgelden.
      • Het SNE-reisprogramma 2015.
      • Verslag van het Schönes Winterwochenende (11 – 15 december 2014) door Cees de Rouwe.
    • Boekbesprekingen:
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Die Baureihe 52 80, die Reko-52 der Deutschen Reichsbahn van Dietmar Schlegel e.a.. Uitgave EK-Verlag, 288 blz., met 404 afbeeldingen, waarvan 64 in kleur, 210 x 297 mm, prijs € 45,00.
      • Arthur Staal bespreekt het boek “Ontwerpen aan het spoor” van Michelle Provoost, Wijnand Galema e.a., Uitgave “nai010-uitgevers”, 184 blz., 23 x 28 cm, met 250 kleurenfoto’s. prijs € 44,50.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • De coördinator Kalendercommissie, Gert Jan Binkhorst vraagt om foto’s en verhalen voor de Kalender 2016 waarvan het voorbereidende werk alweer gestart is.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, ledenmutaties, en hersporingen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!




    Op de Rails

    Het decembernummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 19 pagina's: 578 t/m 596, met een speciale kadertekst over de nieuwe jaardienstregeling die op 14 december ingaat. In vergelijking met andere jaren vertoont deze opmerkelijk weinig verschillen met die van het voorgaande jaar. Niettemin is wel een aantal wijzigingen en vooral verbeteringen aan te wijzen.
    • “65 jaar geleden: de NS in 1949”. In het decembernummer van de vorige jaargang werd in vogelvlucht het jaar 1948 doorgelopen. Het ging om gebeurtenissen die het waard waren om het geheugen een beetje op te frissen. Geen uitgebreide materieeloverzichten, geen standplaatswisselingen of nummerlijsten, maar wél vermeldenswaardigheden op het gebied van spoorse zaken in Nederland in een periode van wederopbouw en vernieuwingen na de Tweede Wereldoorlog. Zonder ook nu compleet te willen zijn beschrijft Peter van der Vlist enkele nieuwsfeiten van het in veel opzichten boeiende jaar 1949. Aan bod komen onder meer de aflevering van de nieuwe locomotieven serie 1000 en daarmee parallel de stoomverwarmingswagens. De levering van de viertjes en tweetjes mat ’46 komt goed op gang. Ook de diesellocomotieven serie 511 verschijnt als vervolg op de al rijdende serie 501-510. Van groter belang is de komst, in mei, van drie gehuurde Franse elektrische locomotieven. Ook nieuwe locomotoren en nieuw goederenmaterieel verschijnen op de baan. De stand van zaken van het herstelprogramma komt aan bod en in januari 1949 meldt NS-directeur Drs. D.J. Wansink een nieuw exploitatiemodel, mede mogelijk door de versnelde elektrificatie. Verder een uitgebreide beschrijving van de inzet van de DE3’en, de treinrelaties op het Middennet en in Noord/oost en Zuid Nederland. De tijd van modernisering van de railinfrastructuur en invoering automatisch blokstelsel dient zich aan. Zo komt op 12 mei 1949 de elektrificatie van Eindhoven – Maastricht/Heerlen in dienst en is Eindhoven niet langer eindpunt van de elektrische exploitatie tussen Utrecht en Eindhoven. De DE5’en komen weer in dienst. Tenslotte was 1949 ook een boeiend en zelfs cruciaal jaar voor de NBM en LTM. De datum 8 februari 1949 is memorabel voor de NVBS: op die dag werden het bestuur en drie functionarissen van de vereniging ontvangen door de president-directeur van NS tijdens een bezoek. Een aantal NS-hoogwaardigheidsbekleders schuift aan…...
    • “Wisseling van de wacht in Duitsland” Frans Blanker en Raymond Kiès zetten de belangrijkste mutaties op een rij in de exploitatie van spoorlijnen bij onze oosterburen. Met ingang van de nieuwe dienstregeling op 14 december vindt opnieuw een aantal veranderingen plaats.
    • “Metro de Madrid”. De Spaanse hoofdstad heeft een van de oudste metronetten van Europa. In oktober van dit jaar is op bescheiden wijze het 95-jarige bestaan gevierd. De afgelopen twintig jaar is het ambitieus tot een omvangrijk net uitgebreid, dat met een lengte van bijna driehonderd kilometer het op twee na grootste van Europa is. Maurits van den Toorn beschrijft de ontwikkelingen en stelt ook vast, dat op sommige plaatsen de grootscheepse uitbreidingen en moderniseringen tot overhaaste planning en overinvestering heeft geleid.
    • “De Portugese spoorwegen” - 3e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van juli 2014 en september 2014). Ernst Kers kijkt hoe de Portugese spoorwegen er nu voor staan.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag door Jan Heemstra van de Verre Reis naar Zuid-Korea en Taiwan van 2 – 23 oktober 2014.
      • Verslag door Hans Brouwer van een Kriskrasrondreis per Autorail en tram door Frankrijk van 30 augustus – 7 september 2014.
    • Boekbesprekingen:
      • Aad de Meij bespreekt het boek “Bello de stoomtram van Bergen” van Ad van Kamp. Eigen uitgave, 48 blz., 30 x 25 cm, 45 zwart-wit foto’s, prijs € 19,95.
      • Paul Muré bespreekt “Het Grote Spoorboek, het officiële jubileumboek bij 175 jaar spoor” van Guus Veenendaal, Jos Zijlstra en Johan de Bruijn. Uitgeverij WBooks i.s.m. Het Spoorwegmuseum, 368 blz., 24,5 x 31 cm, 450 foto’s, prijs € 49,95.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, ledenmutaties, hersporingen en contributie 2015.
    • Deze uitgave bevat het Jaarregister 2014, 82e jaargang. Deze jaargang bevat de genummerde bladzijden 1 t/m 628.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!




    Op de Rails

    Het novembernummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 21 pagina's: 530 t/m 550, met – het kan haast niet anders – een terugblik op SpoorParade Amersfoort.
    • “Goederendienst in Nederland” – de stand van zaken per oktober 2014. Emiel de Block beschrijft enkele veranderingen ten opzichte van een half jaar geleden.
    • “150 jaar tram in Nederland” - 3e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van juni 2014 en oktober 2014). Johan Blok belicht in zijn artikelreeks de geschiedenis van de tram in Nederland, waarbij – van paardentrams tot stoomtrams - extra aandacht wordt besteed aan ontwikkelingen die hun tijd (ver) vooruit waren. In dit deel komen o.a. aan bod de schakeltrams/trekduwtrams, eenman(s)wagens, nieuwe ontwikkelingen, vierassers als stadstram, drieassers, PCC-cars, trambanen en bovenleidingen, gelede trams en lagevloertrams. Veel (ook historische) foto’s.
    • “Blauwe Belgische diesellocomotieven”, de elektrische treinverwarming bij de NMBS. Sicco Dierdorp verdiept zich in de techniek van treinverwarming. Of diesellocomotieven reizigerstreinen wel of niet elektrisch kunnen verwarmen is voor velen niet meer dan een triviaal gegeven. Bij NS kwamen diesellocomotieven voor reizigerstreinen bijna nooit voor. We kennen de 2200’en met hun plan E-stammen en specifieke energiewagens in typische spitsdiensten in het koude seizoen, maar dat was het dan wel. Hoe anders was dat bij de NMBS. Het verhaal van de blauwe diesels, reeks 55 maakte het zelfs mogelijk met moderne internationale rijtuigen treinen te rijden over dieselbaanvakken.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van de jaarlijkse oliebollenrit op 27 december 2014 met drie gekoppelde PCC’s van het Haags Openbaar Vervoer Museum (HOVM).
      • Aankondiging van de Winterreis 2015: Noord-Tsjechië. Van zaterdag 14 februari tot en met maandag 22 februari 2015.
    • Boekbesprekingen:
      • Hans Scherpenhuizen bespreekt het boek “Spoor editie 25” van Peter van der Meer en Marcel van Ee. Uitgeverij De Alk, 160 blz., 21 x 29 cm, 322 kleurenfoto’s en 2 zwart-wit foto’s, prijs € 29,90.
      • Rein Korthof bespreekt het boek “Rheingold – Legende auf Schienen” van Peter Goette, Uitgeverij EK-Verlag, 168 blz., 210 x 297 mm, ca. 325 afbeeldingen in kleur en zwart-wit, prijs € 39,90.
    • Agenda en NVBS-winkel, diverse boeken, tijdschriften DVD’s.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, fotorondzendingen en contributie 2015.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!




    Op de Rails

    Het oktobernummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 21 pagina's: 474 t/m 494.
    • “Innotrans 2014”, ’s werelds grootste vakbeurs op het gebied van railvervoer. De tiende editie vond tussen 22 en 26 september plaats in Berlijn. Traditiegetrouw was een deel van de beurs in het daaropvolgende weekend toegankelijk voor het gewone publiek. Frans Blanker doet verslag van de wereld van materieelbouwers zoals Alstom, Bombardier, Siemens, Stadler, Vossloh en overige fabrikanten van spoorwegmaterieel en trams, met veel foto’s van de nieuwste producten.
    • “Feest: 175 jaar spoorwegen”. Het eerste deel van de festiviteiten is achter de rug: in het weekend van 20 en 21 september werd stilgestaan bij het 175-jarige jubileum van de spoorwegen in Nederland. Het meest in het oog sprongen de activiteiten tussen Amsterdam en Haarlem, maar ook bij het Spoorwegmuseum en de Museumspoorlijn STAR viel veel te vieren. Voor wie niet overal tegelijk kon zijn een overzicht. Tim Goorman en Raymond Kiès blikken terug op deze evenementen als de ouverture naar de grote Spoor Parade in Amersfoort van 16 – 21 oktober. Ook de Open Dag van de NedTrain-vestiging Haarlem komt aan bod.
    • “150 jaar tram in Nederland” (vervolgartikel op het juninummer). Johan Blok belicht in zijn artikel de geschiedenis van de tram in Nederland, waarbij – van paardentrams tot stoomtrams - extra aandacht wordt besteed aan ontwikkelingen die hun tijd (ver) vooruit waren. In dit deel komen aan bod de stoomtramrijtuigen, stoommotorrijtuigen, motortrams en trams met petroleummotor en benzol/benzinemotor, benzinemotorwagens en benzine-elektrische trams, tractortrams, diesel-elektrische trams en accutrams. We zien enkele bekenden terug, o.a. de RTM en Gooische Stoomtram. Ook gastrams hebben we in Nederland gekend.
    • “De Hoekse lijn” – 3e vervolgartikel (op eerdere artikelen in het maart- en julinummer). Sinds 1 juni 1893 is Hoek van Holland per trein bereikbaar. De lijn naar Schiedam (van Rotterdam) was lange tijd de spil in de verbindingen tussen het continent en Groot-Brittannië. De inzet van boottreinen is al geruime tijd geleden beëindigd. Binnenkort krijgt de spoorlijn met een verbouwing de status van metrolijn. Kees van de Meene en Sjoerd Eeftens vervolgen hun beschrijving van de Hoekse lijn, haar kenmerken en de toekomst na de verbouwing tot light rail-metrolijn.
    • “175 jaar materieel”. Als iets het spoorlandschap veranderd heeft is het wel de variëteit aan spoormaterieel dat in 175 jaar het aanzien van het spoor in Nederland bepaald heeft. Locomotieven als de Arend en De Snelheid trokken toen hun eerste baantjes tussen Amsterdam en Haarlem. Maar ook Jumbo’s, de Beelen, de Duizenden, Blokkendozen, Muizenneuzen, Hondekoppen, plan V’s, SGM, Blauwe Engelen en Rode Duivels, DH’s, ICM, Buffels, Bakkies, Bizons, ICE en ook nog even de Albatros (Fyra) doorkruis(t)en Nederland. In een evenzo gevarieerd beeldoverzicht laten Michiel ten Broek en Raymond Kiès de ontwikkelingen op materieelgebied zien.
    • Boekbespreking: Gepke Bisschops bespreekt het boek “Het verhaal van de Maas Buurttram” van Rudi Liebrand. Eigen uitgave, 426 blz., 21 x 29 cm, 550 afbeeldingen. Prijs € 35,00.
    • Agenda en NVBS-winkel.
    • Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, ledenmutaties.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!



    Op de Rails

    Het septembernummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 19 pagina's: 418 t/m 436.
    • Tachtig jaar Sik. Tim Goorman beschrijft de ontwikkeling, de bediening, wijzigingen en inzet van de locomotoren van de NS waarvan de eersten tachtig jaar geleden werden afgeleverd. Een markante serie, waarvan de helft (85 stuks) nog aanwezig is. Geen enkele Sik is nog commercieel in bedrijf, maar wel zijn er veel bewaard bij musea, stichtingen, als monument en bij enkele particulieren: van de 54 stuks is meer dan de helft rijvaardig.
    • In het meinummer van Op de Rails sloot Maurits van Witsen zijn artikelenreeks over de Belgische trambedrijven af (“De ontdekking van de Belgische stadstrambedrijven”). Een nieuwe serie artikelen start in dit nummer onder de titel: “De ontdekking van de Franse trambedrijven”. In het voorjaar 1945, toen de grenzen binnen West-Europa weer waren opengesteld lokten voor de auteur ook andere landen. In het voorjaar 1945 had hij na een rit met lijn 1 vanuit Doornik naar Toufflers aan de Franse grens al ontdekt dat er meer te beleven viel. In dit eerste deel reisverslagen van bezoeken aan Lille en Versailles.
    • “Op rails over het mooie eiland Taiwan”. Ciril van Hattum bezocht het eiland voor de kust van China, een gebied met een bijzondere geschiedenis.
    • “Inzet van het NS-materieel”. Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen in 2014 rond de materieelinzet bij NS. DDZ, trekduwstammen ICR, benodigde rijtuigen voor de IC Direct en teruggekeerde Benelux en de herrezen treinstammen DDAR passeren de revue. Zelfs het oude plan V (waarvan enkele stellen uit de nog bestaande deelserie 441-483 de leeftijd van 45 gaan halen in 2015) is nog altijd nodig om de omloop rond te krijgen.
    • “De Portugese spoorwegen” (vervolgartikel op het julinummer). Ernst Kers kijkt hoe de Portugese spoorwegen er nu voor staan.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een excursie van 11 – 15 december 2014: Schönes Winterwochenende naar het Ertsgebergte.
      • Verslag (door Pleun Benard) van de Flexreis naar Barcelona en Zaragoza van 3 – 10 april 2014.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers.


    Op de Rails

    Het augustusnummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 20 pagina's: 362 t/m 381.
    • “175 jaar stations”. De introductie van de spoorwegen in Nederland in 1839, dit jaar 175 jaar geleden, bracht een geheel nieuw type gebouw met zich mee: het station. De ontwikkeling van statige en majestueuze tempel tot overstapmachine en van een echt gebouw tot de aangeklede liftschacht in een notedop. Victor Lansink beschrijft in een rijk geïllustreerd artikel het aanzien en de functie van het stationsgebouw als draaischijf voor de treinreiziger, op weg naar zijn bestemming.
    • “Varende treinen”. 4e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013, januari 2014 en mei 2014) door John Krijgsman, met onder andere de spoorveerdiensten op het Duitse deel van de Rijn, de veerdienst over de Elbe in Lauenburg en de veerdienst Le bac de Barcarin over de Rhône.
    • “Drie Haagse trams gerestaureerd”. Dit jaar bestaat de Haagse tram 150 jaar. Dit wordt gevierd met allerlei manifestaties, zoals de onlangs gehouden optocht van Haags trammaterieel en ritten met museummaterieel voor publiek. In 2014 zijn ook drie Haagse tramwagens in gerestaureerde vorm weer in dienst gesteld. Johan Blok bericht over de levensloop en de gang van zaken rond de restauratie van deze drie wagens, de motorwagens 58 en 77 en aanhangwagen 779.
    • “HTM 150 in beeld”. Arthur Staal biedt een beschrijving met foto-impressie van de recente activiteiten tot nu toe van de viering van het honderdvijftigjarige bestaan van de tram in Den Haag, o.a. de optocht op 5 juli en de publieksritten die een week later plaats vonden.
    • “Spoorwegen in en om Amsterdam”. 3e vervolgartikel (eerdere delen verschenen in de nummers van november 2013 en januari 2014) door Michiel ten Broek. Ontwikkelingen rond de Enkhuizerlijn, zoals de sterke stijging van het vervoer in de loop van de jaren zestig, spoorverdubbeling, elektrificatie, materieelinzet, verkeersleiding en beveiliging en de ontwikkeling van de dienstregeling. Het tijdsbeeld veranderde in die van oude DE5’en naar een drukke (spits)spoorlijn. Met veel rode dieselfoto’s!!
    • Boekbesprekingen:
      • Maurits van den Toorn bespreekt het boek “De buitenlijnen van de HTM” van Johan Blok. Uitgeverij De Alk, 400 blz., 21 x 29,7 cm, 100 kleurenfoto’s en 600 zwart/wit foto’s, prijs € 39,90.
      • Victor Lansink bespreekt “De Spoorweg Lage Zwaluwe – ’s Hertogenbosch 1886 – 2014 – De Halvezolenlijn in beeld” van Paul Henken, Uitgeverij Uquilair, 160 blz. 23 x 23 cm, 180 zwart/wit foto’s, 16 kleurenfoto’s, 14 tekeningen, prijs € 28,00.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, o.a. een oproep van het Hoofdbestuur voor NVBS’ers die beschikbaar willen zijn voor 175 Jaar Spoor.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een weekendexcursie op 27 en 28 september 2014 met getrokken treinen door de Groningse Ommelanden, georganiseerd door het Britse Mercia Charters.
      • Verslag van de spoorzoekersexcursie op 7 en 14 juni 2014 naar het voormalige tramnet van de WSM.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers.


    Op de Rails

    Het julinummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 22 pagina's: 314 t/m 335, met op pagina 323 een (voorlopig) overzicht van de tot nu bekend gemaakte plannen van de feestvieringen en festiviteiten rond 175 jaar Spoorwegen in Nederland.
    • “De Hoekse lijn” – (vervolgartikel op het maartnummer). Sinds 1 juni 1893 is Hoek van Holland per trein bereikbaar. De lijn naar Schiedam (van Rotterdam) was lange tijd de spil in de verbindingen tussen het continent en Groot-Brittannië. De inzet van boottreinen is al geruime tijd geleden beëindigd. Binnenkort krijgt de spoorlijn met een verbouwing de status van metrolijn. Kees van de Meene en Sjoerd Eeftens vervolgen hun beschrijving van de Hoekse lijn, haar kenmerken en de toekomst na de verbouwing tot light rail-metrolijn.
    • De Portugese spoorwegen maakten de afgelopen periode een zowel positieve als negatieve ontwikkeling door. Aan de ene kant werden spoorlijnen gemoderniseerd, maar voor een aantal regionale verbindingen viel het doek. Voor Ernst Kers reden genoeg om te kijken hoe de Portugese spoorwegen er nu voor staan. Met twee fraaie kaarten van Dick van der Spek van het totale netwerk.
    • “Trams in Frankrijk” (vervolgartikel op aprilnummer). Arthur Staal en Boudewijn Deurvorst belichten de tramhistorie in Frankrijk (o.a. Angers, Caen, Tours). Aan bod komt ook een bijdrage van Maurits van den Toorn over de wederopstanding van de Franse tramindustrie.
    • Boekbespreking: Gerard de Graaf bespreekt het boek “Die Kleinbahnen Rees – Empel und Wesel – Rees – Emmerich” van Evert Heusinkveld. Uitg. Verlag Kenning, 144 blz., A4, 37 kleurenfoto’s en 239 zwart/wit foto’s, 23 schetsen en 10 tabellen, prijs € 29,95.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, o.a. de fototentoonstelling “Indonesisch industriespoor toen en nu", vanaf 5 juli in het Nationaal Smalspoor Museum in Valkenburg (ZH), de DVD “RTM in heden en verleden”, voor een speciale prijs tot en met 31 juli 2014 te koop en een box met vier DVD’s “175 Spoor, de geschiedenis van 175 jaar Spoorwegen in Nederland”.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers.


    Op de Rails

    Het juninummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 18 pagina's: 266 t/m 283.
    • “175 jaar Oude Lijn”. In een kort artikel van Michiel ten Broek, voorzien van tal van (historische) foto’s uit diverse jaren, wordt één van de oudste en belangrijkste spoorlijnen van Nederland beschreven en met name de vele uiterlijke veranderingen die het traject tussen Amsterdam en Rotterdam in de loop van zijn bestaan heeft ondergaan. De beelden met fotobijschriften geven die veranderingen goed weer: zowel de infrastructuur, de stationsgebouwen én het materieel hebben het beeld van deze spoorlijn in 175 jaar zichtbaar gewijzigd.
    • “F.W. Conrad, spoorwegpionier”. Jos Zijlstra, werkzaam als conservator in het Spoorwegmuseum, haalt een belangrijk spoorwegpionier (1800-1870) uit de begintijd van de spoorwegen voor het voetlicht aan wie in het kader van de 175e verjaardag van de spoorwegen in Nederland ook een tentoonstelling in het museum is gewijd (van 21 juli tot en met 21 september 2014). Frederik Willem Conrad was betrokken bij allerlei projecten van Rijkswaterstaat in die periode en een belangrijke wegbereider van de (aanleg van de) eerste spoorlijn in Nederland. Diverse afbeeldingen uit de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum illustreren zijn artikel en het werk van deze ontwerper van bouwkundige spoorwerken zoals spoorbruggen.
    • Johan Blok belicht in zijn artikel de geschiedenis van de tram in Nederland, waarbij – van paardentrams tot stoomtrams - extra aandacht wordt besteed aan ontwikkelingen die hun tijd (ver) vooruit waren. De eerste tram in de vorm van de paardentram van Den Haag naar Scheveningen luidde vanaf 25 juni 1864 een nieuw tijdperk in, gevolgd door de eerste interlokale (intercommunale) tram naar Delft op 25 juni 1866; 150 jaar later een terugblik waarin ook de op 12 november 1878 opgerichte RTM uiteraard aan bod komt en de variatie in spoorwijdten van de diverse tramlijnen.
    • “NS in Engeland: Greater Anglia" (vervolgartikel op het februari- en aprilnummer). Michiel van Ballegooijen de Jong vervolgt zijn reisverslag waarin de spoorse veranderingen in Engeland zijn opgetekend. Liverpool Street Station, Crossrail 1 (en 2), West Anglia Inners en Abellio Greater Anglia van NS komen ruim aan bod.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag van de Koningsdag op 26 april 2014.
    • Van het Bestuur:
      • Kort verslag van de Algemene Ledenvergadering, gehouden op 12 april 2014.
    • Boek- en DVD-besprekingen door:
      • Ton van Wielink: Amsterdamse trams, From horse car to Combino. 258 blz. A4, 70 zwart/wit foto’s 325 kleurenfoto’s, 24 kaarten en 20 overzichten door Ray Deacon. Uitg. LRTL, € 38,00. Een uistekend boek over de Amsterdamse tram dat qua geschiedschrijving bij is tot begin 2013.
      • Harry Hondius: Bestemming Front. Spoorwegen in België tijdens de Grote Oorlog, 142 blz., 22 x 28 cm, Ruim 100 illustraties, € 24,99/€ 27,99 per post. Het boek beschrijft onder meer de ontwikkeling tot 1918 en de moeizame ontwikkeling met en tussen de geallieerden en de investeringen in extra spoorlijnen en emplacementen in de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog. Uitg. Lannoo.
      • Theo Gramser: Creatieve cabineritten op DVD. DVD’s van Creative Imagineers. € 17,50.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers.


    Op de Rails

    Het meinummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 19 pagina's: 210 t/m 228.
    • Het materieel ’64 – De techniek (vervolgartikel). Albert Koch en Huub van Soest beschrijven de techniek van dit materieeltype. Rijden, remmen en de verdere bediening.
    • “Varende treinen”. Vervolgartikel (op het januari 2014 en november 2013 nummer) door John Krijgsman, met onder andere de spoorveerdiensten naar Groot-Brittannië over de Noordzee en Het Kanaal.
    • “150 jaar tram in Den Haag”. Maurits van den Toorn staat stil bij het heuglijke feit, nu honderdvijftig jaar geleden, op 25 juni 1864, dat de tram in Den Haag zijn intrede deed. Inwoners konden zich acht keer per dag per paardentram naar Scheveningen laten vervoeren. De residentie was daarmee een van de eerste steden in Europa met een tram. De komende maanden is dat feit reden voor een aantal festiviteiten. Artikel met veel historische beelden.
    • “De ontdekking van de Belgische stadstrambedrijven”. In het afgelopen jaar zijn in drie afleveringen van Op de Rails de persoonlijke ontdekkingsreizen van het Belgische buurtspoorwegnet beschreven door Maurits van Witsen. Hoewel de NMVB in niet minder dan vijftien steden ook afzonderlijke lokale tramdiensten heeft onderhouden, beschikten zes steden over een eigen trambedrijf. Ter afsluiting van de artikelenreeks komen die in deze aflevering aan de orde. In het mei 2003 nummer van Op de Rails kwam al het omvangrijke trambedrijf van Brussel aan de orde.
    • Britse verlofgangerstreinen. Tot 1961 reden treinen met Britse verlofgangers uit Duitsland naar Hoek van Holland. Om de in Duitsland gelegerde manschappen de gelegenheid te geven naar hun thuisfront te kunnen reizen had de Britse legerleiding een onderdeel aangewezen om dit vervoer in goede banen te leiden, het Royal Corps of Transport. Hans Zwetsloot (met medewerking van Sjoerd Bekhof) beschrijven onder meer de organisatie van het verlofgangersvervoer. Aan de orde komen Nederland als transitland, het rollend materieel, de restauratierijtuigen en de beëindiging van dit bijzondere vervoer. Historische foto’s !
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging van een kriskrasreis per autorail en tram door Frankrijk van 30 augustus tot 7 september 2014.
      • Verslag van de Winterreis naar de Harz en Thüringen van 7 – 15 februari 2014.
      • Verslag van het stationsbezoek Groningen op zaterdag 29 maart 2014.
    • Boekbesprekingen door:
      • Victor Lansink: Langs het Spoor – Het fotografische oog van Kees van de Meene, Anouk Gielen, 208 blz. 28x22 cm, 194 z/w foto’s, Uitg. 99 Uitgevers.
      • Rein Korthof: Wittes Neubaulokomotiven. Die letzten Dampfloks der Deutschen Bundesbahn ind ihre Schöpfer 1949 – 1977 door Alfred Gottwaldt. 184 blz., 210x 297 mm. Uitg. EK-Verlag.
      • Huub van Keulen: Lijnenspel, 150 jaar tram in de Haagse regio (HTM jubileumuitgave), Maurits van den Toorn, 180 blz., 22,5 x 22,5 cm, 135 foto’s waarvan 25 in kleur Uitg. Krikke Special Books.
    • Op bezoek bij Jaap Fransen, 60 jaar lid van de NVBS. Boudewijn Deurvorst en René Platjouw bezochten de 85 jarige jubilaris namens de NVBS op 10 april 2014.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers


    Op de Rails

    Het aprilnummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 18 pagina's: 162 t/m 179.
    • Goederendienst in Nederland – Stand van zaken maart 2014. Een lichte stijging van het vervoerde volume per spoor, de beëindiging van de tractieactiviteiten van Husa en de daarop volgende verdeling van treindiensten en de plannen in het kader van het Programma Hoogfrequent Spoor bepaalden het beeld van het railgoederenvervoer in het eerste kwartaal van 2014. Een analyse door Emiel de Block.
    • “Trams in Frankrijk” (vervolgartikel op maartnummer). Arthur Staal en Boudewijn Deurvorst belichten de tramhistorie in Frankrijk (o.a. Rouen, Brest, Le Mans).
    • “NS in Engeland: Greater Anglia" (vervolgartikel februarinummer). Michiel van Ballegooijen de Jong vervolgt zijn reisverslag waarin de spoorse veranderingen in Engeland zijn opgetekend en waarin Tommy, de LNER 6000, natuurlijk niet ontbreekt.
    • De tram van Krasnoturinsk, een onbestaanbaar trambedrijf in de Oeral. Rusland is een land met miljoenensteden en omvangrijke trambedrijven, maar er zijn ook kleine provinciesteden met marginale trambedrijfjes die slechts met moeite het hoofd boven water kunnen houden. Maurtis van den Toorn zocht er een op.
    • Fotograferen voor de eeuwigheid. Het belang van een goede beeldregistratie. René T. Jongerius is coördinator digitalisering van de Stichting NVBS/railverzamelingen (SNR). Er wordt een digitale beeldbank opgezet, die in de loop van 2014 voor leden via de NVBS-website toegankelijk zal worden. Tips, aanbevelingen en hulp om negatieven en dia's te digitaliseren en bestanden centraal te bewaren.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging twee identieke dagtochten naar de restanten van de WSM op 7 en 14 juni 2014.
      • Aankondiging Verre Reis: Zuid-Korea en Taiwan: 2 t/m 24 oktober 2014.
    • Verslag van de PCC-rit ter ere van de 1000e Op de rails.
    • DVD-bespreking Theo Gramser bespreekt Welsh Highland Railway/108 minuten DVD. Uitgeverij Video 125.
    • Verslag van de signeersessie boek Langs het spoor met Kees van de Meene en Anouk Gielen op 15 maart in NVBS Centraal.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Magazine Op de Rails van de NVBS viert nummer 1000

    Persbericht NVBS Op de Rails van 23 februari 2014

    Gepubliceerd op: dinsdag 25 februari 2014

    Op 13 maart verschijnt het duizendste nummer van het maandblad Op de Rails. Om dit te vieren werd de cover van dit bijzondere nummer op zaterdag 22 februari 2014 officieel gepresenteerd in het Spoorwegmuseum.Op de Rails is het maandblad van de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen (NVBS).

    Op de Rails houdt de lezers uitstekend op de hoogte van de relevante ontwikkelingen bij de spoorwegen en trambedrijven in binnen- en buitenland. Ieder nummer bevat naast een aantal nieuwsrubrieken meerdere artikelen over diverse onderwerpen.

    83 jaar geleden, in maart 1931, verscheen het NVBS-maandblad voor het eerst, toen nog onder de titel NVBS Orgaan. In februari 1947 verscheen voor het eerst de titel Op de Rails op het blad. Zaterdag overhandigde NVBS-voorzitter Maikel Rörik de duizendste Op de Rails aan oud-hoofdredacteur en erelid Frits van der Gragt. Frits van der Gragt was verantwoordelijk voor vele jaargangen Op de Rails en schreef talloze artikelen. Het decor voor de overhandiging was museumlocomotief 1010 van het Spoorwegmuseum. Die was speciaal hiervoor uitgekozen omdat dit locomotieftype onder liefhebbers bekend staat als ‘de duizend’. In het kader van dit bijzondere getal wordt in het maartnummer van Op de Rails aandacht geschonken aan treinen en trams die het nummer 1000 dragen.

    Foto's: via NVBS Facebook Op de Rails, Koen Brouwer. Uiteraard is de webmaster van deze site lid van de NVBS, sinds 1962.

    Preview van de cover van de 1000ste Op de Rails. De winnende coverfoto is gemaakt door Bart van ‘t Grunewold. Over de foto schreef hij het volgende:
    “Op 28 juni 1979 gingen Jos van Kan – met wie ik destijds veel trips maakte – en ik op stap om foto’s te maken op de IJmondlijn. We liepen die van IJmuiden naar Santpoort Noord te voet af en fotografeerden elke trein die we tegen kwamen. Aan het einde van de lijn hadden we nog een stuk dag over. Voordat we naar Roermond terugreisden besloten we nog iets met 1000-en te gaan doen. Via via hadden we een (Duitse) omloop van de serie 1000 weten te bemachtigen (ik denk van Lok Report). Daaruit bleek dat als we naar Dordrecht Zuid zouden gaan, we om 18:35 en om 18:40 ‘prijs’ zouden hebben. En inderdaad: om 18:35 verschijnt loc 1005 met trein 41163 van Dordrecht naar Venlo, de autotrein die nu de cover mag sieren. Dat laatste had ik natuurlijk destijds – en tot vorige week vrijdag - nooit kunnen bevroeden.” Het nummer is op 13 maart 2014 verschenen. Bron: Facebook Op de rails.

    Op de Rails

    Het maartnummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Het blad opent met de feestelijke constatering, dat dit de 1000ste uitgave is sinds de oprichting van de NVBS in 1931. Na dagen puzzelen (de rekensom is niet simpel aantal jaren maal 12) bleek het maartnummer 2014 de kwantitatieve eer te hebben het duizendste nummer te mogen zijn. De NVBS heeft niet altijd een maandblad uitgegeven en toen dat eenmaal wèl zo was, kwam het door omstandigheden niet altijd uit. In de oorlogsjaren bleek het - ondanks alle inspanningen - begrijpelijkerwijs niet steeds uit te kunnen komen. Daar tegenover staat dat onder de noemer Op de Rails ook extra nummers zijn gemaakt zoals het bekende en inmiddels beroemde Seinwezennummer, en bij het jubileum van 150 jaar Spoorwegen in Nederland of het 75-jarige bestaan van de NVBS in 2006. Op de Rails begon ooit als NVBS Orgaan, een gestencild blaadje met vijf pagina’s. Het contrast met het full colour-maandblad zoals dat nu maandelijks verschijnt is groot. De (digitale) technieken om het maken nog wel groter. Op 22 februari 2014 werd in het Spoorwegmuseum in Utrecht de cover overhandigd aan Frits van der Gragt, erelid van de NVBS die 21 jaar hoofdredacteur van Op de Rails is geweest en auteur van 285 (!) artikelen.
    • Een overdruk van de eerste jaargang nummer 1 uit maart 1931 siert vervolgens de eerste vijf pagina’s. De vereniging telt dan 35 leden en 1 aspirant-lid. Verslag wordt gedaan van het besluit tot naamgeving van de “Nederlandsche Vereeniging van Belangstellenden in het Spoorwegwezen”, later meer “dekkend”, c.q. omvattend gemaakt door:..... Spoor- en Tramwegwezen. En de samenstelling van het Bestuur na schriftelijke stemming en "eenige huishoudelijke Mededeelingen". “De Heer L. Derens heeft zich bereid verklaard eene lezing met lichtbeelden te houden over locomotieven en deze zal gehouden worden op Zaterdag 28 maart 1931 in Hotel “Neuf”, Kalverstraat 41 in Amsterdam". Uitgebreid wordt de omloop besproken “der electrische treinen”, het Blokkendoosmaterieel, toen bestaande uit 193 rijtuigen.
    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 19 pagina's: 112 t/m 130.
    • Een artikel door Maurits van den Toorn draagt de titel: “Duizend!” Een kijkje in de wereld naar railvoertuigen die voorzien zijn van dit eerbiedwaardige nummer of – wat vaker voorkomt – onderdeel uitmaken van een “serie duizend”. Het woord duizend is niet zomaar wat, aldus de auteur. Het is een begrip dat vaak wordt gebruikt om ongedifferentieerd “groot” of “veel” aan te duiden, zoals een duizendkoppige menigte. Dan heeft een ieder zich de moeite van het tellen bespaard. De auteur noemt meer vergelijkingen, zoals het Duizendjarig Rijk (Bijbelboek Openbaring) na de wederkomst van Christus op aarde, maar ook een duizendpoot of duizendblad (achillea millefolium). Maar de locomotiefserie 1000 bij NS kende slechts een tiental locomotieven; het getal symboliseert meer iets nieuws of een breuk met het verleden. Gevarieerde foto’s illustreren het begrip 1000 bij railvoertuigen.
    • “Trams in Frankrijk”. Arthur Staal en Boudewijn Deurvorst belichten de tramhistorie in Frankrijk. Na een lange periode van opheffingen (Lille, Marseille en Saint-Étienne) betekende de herintroductie van de tram in Nantes in 1985 een ware ommekeer. Anno 2014 telt het land 25 tramnetwerken en er komen nog steeds nieuwe bij.
    • “De Hoekse lijn”. Sinds 1 juni 1893 is Hoek van Holland per trein bereikbaar. De lijn naar Schiedam (Rotterdam) was lange tijd de spil in de verbindingen tussen het continent en Groot-Brittannië. De inzet van boottreinen is al geruime tijd geleden beëindigd. Binnenkort krijgt de spoorlijn met een verbouwing de status van metrolijn. Kees van de Meene en Sjoerd Eeftens verdiepten zich in de geschiedenis van Hoekse lijn, haar kenmerken en enkele ongevallen.
    • “HSL in Zuid-Korea en Taiwan”. Henry van Amstel analyseert de stand van zaken in beide landen, met exclusieve foto’s van hogesnelheidstreinen en -projecten.
    • Boekbespreking: Rein Korthof bespreekt het boek “Alte Meister der Eisenbahn-Photografie van Gerhard Moll (Uitg. EK-Verlag, 144 blz., 260 x 215 mm. Met 207 zwart/wit foto’s, prijs € 29,80) en Hans Scherpenhuizen beoordeelt het boek “Sporen in de sneeuw. Treinen in beeld deel 5” door Gijs van Appeldoorn Uitg. Uquilair, 128 blz., 230 x 160 mm. Met 124 kleurenfoto’s, prijs € 19,95).
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Aankondiging Zomerreis 2014: kriskras door Zweden van 26 juni t/m 7 juli 2014.
      • Aankondiging Koningsdag 2014: Rondje Zuid-Limburg met Veolia.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van het Hoofdbestuur en de Afdelingen, o.a. de Algemene Ledenvergadering 2014 op zaterdag 12 april in Apollo Hotel Breda City Centre, Stationsplein in Breda.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!










































































    Op de Rails

    Het februarinummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 19 pagina's: 50 t/m 68.
    • “Inzet van het NS-materieel in de dienstregeling 2014”. Op 15 december 2013 ging een nieuwe jaardienstregeling van start. Michiel ten Broek beschrijft de ontwikkelingen bij DDZ. ICR, ICM en VIRM en SGM bij NS en de gevolgen daarvan voor de materieelomlopen. Verbouwingen, revisies en beschikbaarheden bepalen in hoge mate de (verschuivingen in de) treinsamenstellingen. Zelfs de inzet van plan V (Mat.’64) blijft nog altijd onmisbaar. Aan de horizon verschijnt ook de terugkeer van stammen DDAR. Saai lijkt het bij de materieelinzet nog steeds niet te worden, zo concludeert hij in een informatief artikel, waarin ook de recente wijzigingsbladen (de momenten om wijzigingen in te kunnen voeren in het lopende dienstregelingjaar) van januari en februari 2014 bezien worden.
    • “De Amsterdamse tramlijn 25 exit”. Vervolgartikel (op het decembernummer) door Frits van der Gragt, die uitvoerig lijn 25 beschrijft welke op 15 december 2013 ophield te bestaan.
    • In het binnenkatern: de jaarlijkse Materieeloverzichten in Nederlanden van de verschillende vervoerders en eigenaren naar de stand op 1 januari 2014.
    • “Het spoor van Noord-Borneo”. Robert M. Boer belicht de 134 kilometer lange spoorlijn tussen Tanjung Aru en Tenom, in de deelstaat Sabah, de op een na grootste staat van Maleisië, ook wel “Negeri di Bawah bayu” wordt genoemd: het land onder de wind.
    • “NS in Engeland: Greater Angila”. De toekenning aan Greater Anglia (GA) met Liverpool Street station is het eerste stand alone UK-railcontract van NS. Michiel van Ballegooijen de Jong nam de boot van Hoek van Holland naar Harwich en ontdekte, dat na 57 jaar veel veranderd is in Engeland. In een boeiend reisverslag gaat hij op zoek naar de nieuwe vervoerders, zoals onder meer Albellio.
    • “Mestvervoer per tram”. Peter Kranenburg en Dick van der Spek verdiepten zich in het goederenvervoer bij de in de tweede helft van de negentiende eeuw opgerichte interlokale trambedrijven. Bij de Eerste Nederlandse Electrische Tram Maatschappij (ENET) die op 3 juli 1899 de tramlijn Haarlem – Zandvoort opende, werden niet alleen maar reizigers vervoerd, maar vooral ook……stalmest.
    • Boekbespreking: Henk Zwoferink bespreekt het boek “Elektrische Locomotieven made in Europe”, door Simon Wijnakker (Uitg. Uquilair, 176 blz., 230 x 297 mm. Met 300 kleurenfoto’s, prijs € 34,00).
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Station Groningen in de schijnwerpers. Op zaterdag 29 maart organiseert de SNE een kleinschalige excursie naar het hoofdstation van Groningen.
      • Verslag van de Oliebollenrit van 28 december 2013 door Paul Muré.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van de Afdelingen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het januarinummer 2014 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Bij het begin van jaar 84. Op 28 februari van dit jaar zal de NVBS haar 84e verjaardag vieren. Voorzitter Maikel Rörik blikt in zijn voorwoord terug wat de NVBS ons sinds 1931 gebracht heeft. Maar hij kijkt liever vooruit. Een woord van dank aan de vele tientallen vrijwilligers. De vereniging manifesteert zich niet alleen op haar vaste locatie in Amersfoort Centraal. Op maar liefst 25 locaties in het land worden regelmatig boeiende lezingen gegeven of kunnen leden met elkaar in contact komen. Het verenigingsblad wordt elke maand opnieuw samengesteld door een enthousiaste redactie. De NVBS-winkel, de bibliotheek en tal van diensten zoals de digitalisering van het archief, inclusief Op de Rails vanaf 1931 maken de hobby voor velen toegankelijk. De schatkamer aan informatie die de Stichting NVBS Railverzamelingen beheert moet zeker ook genoemd worden: een grote hoeveelheid documentatie, foto's, dia's, films, topografische kaarten en vervoerbewijzen zijn hier in vakkundig beheer. Ook in 2014 valt veel te ondernemen, samen met en voor elkaar: de ongeveer vijfduizend NVBS'ers.
    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's op maar liefst 19 pagina's: 3 t/m 21.
    • “Een rondreis met de buurtspoorwegen in 1945”. Auteur Maurits van Witsen maakte een meerdaagse rondreis in het voorjaar van 1945 in het (begin september 1944) bevrijde België. Een verslag in twee etappes, eerst oostwaarts in Wallonië , daarna westwaarts in Vlaanderen.
    • “Spoorwegen in en om Amsterdam”. Vervolgartikel (op het novembernummer) door Michiel ten Broek. Ontwikkelingen rond Amsterdam Amstel, Duivendrecht Aansluiting. Amsterdam Bijlmermeer en Abcoude rond de jaren zeventig en later passeren met fraaie foto's uit die jaren de revue.
    • “Varende treinen”. Vervolgartikel (op het novembernummer) door John Krijgsman. Op dinsdag 21 januari geeft John Krijgsman bij de afdeling Het Gooi een presentatie over de spoorveerdiensten in Europa. Locatie: Zorgcentrum Gooiers Erf, Van Riebeeckweg 50, Hilversum.
    • Boekbesprekingen:
      • Wadlopers en Buffels, GTW's en Lints (auteur Peter van der Meer), besproken door Hans Scherpenhuizen.
      • Das Raw Görlitz - Vom Bahnbetriebswerk zum Ausbesserungswerk für Schmalspurlokomotiven (auteur Wilfred Rettig), besproken door Rein Korthof.
      • Het grensbaanvak Nijmegen - Kleve, 1957 - 1991. Treinen in beeld deel 6 (auteur Alex Wouters), besproken door Hans Scherpenhuizen.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Informatie over de Flexreis 2014: Spoor en cultuur in Barcelona. Achtdaagse reis van 3 t/m 10 april 2014.
    • Agenda en NVBS-winkel. Verder nieuws van de Afdelingen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij vijfduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het decembernummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's.
    • "65 jaar geleden bij NS: een terugblik" op wetenswaardigheden uit het jaar 1948 door Peter van der Vlist. Een uitgebreid artikel met een reeks aan vermeldenswaardige feiten: de herelektrificatie (na oorlogsvernielingen), instroom van nieuw materieel, enkele bijzondere exploitatievormen, het einde van de tram in Friesland, het trammuseum Kühne in Weert, de spoorwerken in Eindhoven en Rotterdam, automatische halve overwegbomen, de opening van de Noordertunnel Utrecht CS, de Arend in Delft, een nieuwe Koninklijke Trein en andere bijzondere kenmerken uit dat jaar.
    • "Amsterdam lijn 25 exit". Op 15 december 2013 komt na ruim 83 jaar een eind aan het bestaan van deze tramlijn. Frits van der Gragt beschrijft hoe de drukste tramlijn van Amsterdam de slechtst bezette tramlijn kon worden.
    • Hans Scherpenhuizen geeft een toelichting op de spoorwegdienstregeling 2014, die op 15 december 2013 in gaat.
    • "Venus: de treindiensten over de HSL Zuid". Wat is de toekomst na het wegvallen van de Fyra V250 begin 2013? Michiel ten Broek blikt vooruit op recente ontwikkelingen: de tijdelijke vervanging, de alternatieven, de treinen voor het binnenlandse verkeer en de Beneluxdienst keert terug als (goedkoper en langzamer) alternatief voor de hogesnelheidstreinen Amsterdam - Brussel. De rol van Thalys en Eurostar en het plan IC200 voor de wat langere termijn komen ter sprake.
    • "De Rittnerbahn, toekomst verzekerd". Hans Vollebregt geeft een vervolg op het eerder in Op de Rails 2007-7 verschenen artikel over het honderdjarig bestaan van de Rittnerbahn in de Italiaanse Dolomieten. Wat is er sinds die tijd gebeurd?
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag van de op 31 augustus 2013 gemaakte excursie onder de naam Via Baltica.
      • Informatie over de geplande Verre Reis in oktober 2014.
    • Verenigingsnieuws met o.a. twee boekbesprekingen door Rein Korthof:
      • Alte Meister der Eisenbahn-Photografie, Günter Meyer - Uitgeverij EK-Verlag.
      • Triebwagen der deutschen Reichsbahn, die Baureihen VT 133 bis VT 137, Uitgeverij EK-Verlag.
    • Agenda en NVBS-winkel, Nieuwjaarsreceptie op 4 januari. Verder nieuws van de Afdelingen.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het novembernummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's.
    • Spoorwegen in en om Amsterdam. Michiel ten Broek beschrijft de sfeer, het gebruik en de veranderingen in de jongste vier decennia van het Amsterdamse Centraal Station en zijn omgeving. Zijn eigen waarnemingen en ervaringen als spoorman vormen de leidraad voor de zichtbare ontwikkelingen van wat ooit een dubbel kopstation was.
    • Varende treinen. John Krijgsman duikt in de periode van meer dan een eeuw waarin spoorveerboten op honderden plekken op de hele wereld werden ingezet om rivieren, meren en zeeën over te steken, met aan dek of in hun buik railvoertuigen. De technische ontwikkelingen om dit mogelijk te maken, van bewegende scheepsdekken tot schuifwissels en meersporige veerboten, passeren de revue.
    • Tramnostalgie in the middle of nowhere. Een artikel van Vincent Vreeken over een museumtramlijn in het buurtschap Crich, Groot-Brittannië. Een voormalige zandsteengroeve, bepaald geen plaats waar men een tram zou verwachten.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Oliebollenrit op 28 december 2013 met mat '46 naar Zeeland.
      • Winterreis 2014 naar de Harz en Thüringen: 7 - 15 februari 2014. Aankondiging en inschrijving.
      • Stichting Garantiefonds Reisgelden. De Stichting NVBS-Excursies is aangesloten bij SGR.
      • Verslag British Trail, 27 juni - 6 juli 2013. Een terugblik door Gerard Slokkers.
    • Verenigingsnieuws met o.a. Contributie 2014, Verslag afdeling Jongeren: Schöner Tag naar Keulen op 23 agustus 2013 door Bruno Batenburg, Vakantiefotowedstrijd, Themamiddag Op de Rails op 5 oktober 2013, Raymond Kiès bericht hierover, Agenda en NVBS-winkel.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het oktobernummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's.
    • Goederendienst Nederland. Emiel de Block belicht de stand van zaken per september 2013.
    • Kleurrijke tractie rond Westbury. Een artikel door Sicco Dierdorp over de oorsprong van de opkomst van het locomotieftype JT42CWR, beter bekend als class 66, in het fraaie, glooiende landschap van oostelijk Somerset in Engeland.. Het sterke verhaal van de meest voorkomende lijndiesellocomotief, Mendip Rail en waartoe de aankoop van een Amerikaanse switcher leidde.
    • Een DE3 van NS naar Denemarken. Een artikel van Peter van der Vlist over een net van oorlogsschade herstelde dieseldrie die een wel erg lange proefrit maakte naar Kopenhagen. Aan boord een voetbalelftal en een muziekkapel.
    • De Elektrische Staatsspoorwegen op Java. Harry Hondius beschrijft de technische innovatie en ontwikkeling van het Java-draaistel. Vooruitstrevendheid in de jaren tussen 1920 en 1941 als gevolg van efficiënte competentie.
    • Tatra's in Duitsland, Maurits van den Toorn verdiepte zich in de trams van de Tsjechische fabrikant ČKD. Beste klant was de vroegere DDR. Een beknopt overzicht van de huidige situatie geeft inzicht in wat nog waar kan worden aangetroffen.
    • Het verzamelen van spoorkaartjes. Een stukje karton, rechthoekig met een gaatje in het midden. Gerrit C. van Straaten over het reizen met een vervoerbewijs en de kunst om na een reis zo'n trofee te mogen houden. Over collecties, verzamelaars, is op internet en in boeken over treinkaartjes veel beschikbaar.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag Schönes Wochenende van 1 tot 5 augustsus 2013 door Gert-Jan Hondelink.
      • Verslag Excursie Onderhoudsbedrijf Onnen op 10 augustus 2013 door Geert Gorissen.
      • Verslag Sporen uit het Groningse verleden: spoorzoeken op 17 augustus en 7 september 2013 door Ronald Bokhove.
    • Verenigingsnieuws met o.a. Railkalender, Agenda, Boek- en DVD-besprekingen en NVBS-winkel.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het septembernummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's.
    • Het ontdekken van de Belgische buurtspoorwegen, artikel van Maurits van Witsen.
    • Inzet van het NS-materieel, ontwikkelingen in 2013 beschreven door Michiel ten Broek, met o.a. een uitbreiding van de inzet van plan V, waarvan tot kort geleden werd gedacht dat het einde van dit materieeltype, ook wel bekend als Mat.'64 zeer nabij zou zijn.
    • De spoorweg van San Marino. De Republiek San Marino heeft tussen juni 1932 en juli 1944 een smalspoorverbinding gekend. Daarvan is nog zoveel bewaard gebleven dat men op 21 juli 2012, ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag, met een originele motorwagen op een klein stukje op de lijn heeft kunnen rijden. Auteur Ron Smith beschrijft alle voor- en naoorlogse aspecten van dit bedrijf. Vertaling en bewerking door Huub van Keulen en Raymond Kiès.
    • Dieselhydraulische aandrijving bij de DB door Sjoerd Bekhof. Inzicht in de ontwikkeling en toepassing van hydraulische overbrenging bij railvoertuigen. In 1905 bedacht door prof. Hermann Föttinger. In Nederland leidde dit tot de aanschaf van de DH-treinstellen (Wadlopers, 1981 - 1983).
    • In memoriam Frans Duffhues. Op 25 juli 2013 overleed NVBS-bestuurder Frans Duffhues op 74-jarige leeftijd. Frans de Klerk herdenkt hem.
    • Verenigingsnieuws, o.a. vakantiefotowedstrijd van de Afdeling Jongeren.
    • Stichting NVBS-Excursies. Op zaterdag 5 oktober 2013 organiseert de SNE een excursie naar Bielefeld waar een groot deel van het net zal worden bereden met de partytram van het vervoerbedrijf moBiel, de zogeheten SparrenExpress.
    • Railkalender, Agenda, Boekbesprekingen en NVBS-winkel.
    • Op 21 oktober 2013 verschijnt het boek "Opkomst en ondergang van de Noord-Friesche Locaal-Spoorwegmaatschappij" van Oege T. Kleijne. Tijdens de winkelopening in Amersfoort Centraal op zaterdag 2 november signeert de auteur zijn boek tussen 13 en 15 uur. Het boek heeft 512 blz., is 31 x 24,7 cm groot (liggend formaat), heeft ruim 500 zw/w en 55 kleurenfoto's, 33 tekeningen, 15 grafieken en meer dan 50 plattegronden en kaarten. Deel 47 in de NVBS-boekenreeks, voor NVBS-leden 49,95 euro, incl. verzendkosten naar een adres binnen Nederland. Ook in NVBS-winkel te koop. Met dit rijk geïllustreerde standaardwerk krijgt de lezer een uitgebreide beschrijving van de opkomst en de ondergang van de spoorwegmaatschappij NFLS en haar lijnen in handen, met onder meer aandacht aan de met het lokaalspoor concurrerende (stoom)tram- en buslijnen.
    • De NVBS-jaarkalender 2014 is verschenen!. Met spraakmakende foto's. Gratis toegezonden aan NVBS-leden.

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het augustusnummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's.
    • Elektrische spoorwegen in het moderne Batavia door Henry van Amstel (vervolgartikel)
    • Laatste DB-stoomtractie in Twente, artikel van Roef Ankersmit
    • De Amsterdamse serie 9G-10G door Hans de Haan en Arthur Staal (vervolgartikel). In dit tweede deel komt de dagelijkse exploitatie aan de orde.
    • De CC 300, een nieuwe locomotief voor de Indonesische Spoorwegen. Artikel door W. Widoyoko. De auteur is vertegenwoordiger van fabriek PT INKA Madiun in Nederland en NVBS-lid
    • Verenigingsnieuws, o.a. excursies van de Afdeling Jongeren
      • op vrijdag 23 augustus dagtrip naar een Duitse bestemming
      • verslag van de reis naar Hannover op 29 juni 2013
    • Het Hoofdbestuur van de NVBS is op zoek naar versterking; nieuwe bestuursleden gezocht vanaf 2014
    • Railkalender, Agenda, Boekbesprekingen en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het julinummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's.
    • De Amsterdamse serie 9G-10G. In twee artikelen wordt stilgestaan bij de trams van dit type, beter bekend als de Blokkendozen. Na ruim drie decennia staan de resterende exemplaren op de nominatie om uit de actieve dienst te verdwijnen. In het eerste deel komen het ontwerp en de techniek aan de orde. Hans de Haan is de auteur.
    • DoorStroomStation Utrecht (DSSU). Op 18 april maakte het Ministerie van Infrastructuur en Milieu bekend, dat er 270 miljoen euro wordt uitgetrokken ten behoeve van betere doorstroming, minder verstoringen en ruimte voor meer treinen op Utrecht Centraal. Het emplacement wordt hierop aangepast. Henry van Amstel en Eric Terwolbeck zijn werkzaam bij Movares en leden van het projectteam VleuGel/DSSU.
    • De Borkumer Kleinbahn. Het grootste Oost-Friese Waddeneiland heeft al 125 jaar een bijzondere spoorlijn. Kars Cleveringa belicht in zijn artikel het verleden en heden dit spoorbedrijf.
    • Jacobus Enschedé Joh.zn, een spoorwegman met een merkwaardige spoorwegcarrière. René T. Jongerius verdiepte zich in de loopbaan van deze spoorwegingenieur met o.a. een affaire rond het Noorderspoor van de Nederlandse Rhijnspoorweg Maatschappij (NRS).
    • Verenigingsnieuws, o.a het bezoek aan de STAR in Stadskanaal.
    • Stichting NVBS-excursies: informatie en verslagen over excursies en reisbestemmingen:
      • Verslag bezoek DB-Museum Koblenz Lützel op 22 juni 2013
      • Verslag van de NVBS-fotografenmiddag op 8 juni 2013
    • Railkalender, Agenda, Boek- en DVD-besprekingen en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het juninummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met veel foto's
    • Het materieel 1964 - de treinstellen plan T door J.M. ten Broek (vervolgartikel)
    • Elektrische spoorwegen in het moderne Batavia, artikel van Henry van Amstel
    • De interlokale tram van Milaan. Terug- en vooruitblik door Tim Boric
    • Verenigingsnieuws; verslag van de Algemene Ledenvergadering, gehouden op 13 april 2013 in Hooglanderveen
    • Stichting NVBS-excursies: informatie over excursies en reisbestemmingen:
      • Excursie onderhoudsbedrijf Onnen op 10 augustus 2013
      • Spoorzoekersexcursies: op zoek naar sporen uit het verleden, deel 12: Groningen op 17 augustus en 7 september 2013
      • Verslag Winterreis Zwitserland 15 - 24 februari 2013
      • Verslag van de excursie Kesteren - Amersfoort op 13 april 2013
      • Verslag Koninginnedagrit op 27 april 2013
    • Railkalender, Agenda, Boekbespreking en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het meinummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland
    • De opmerkelijke reis van loc 1315: presentatie en verslag door het Team 1315 van een locomotief op transport naar Horb
    • Mijn ontdekking van de Brabantse buurtspoorwegen door Maurits van Witsen
    • Het materieel 1964 - de treinstellen plan T door J.M. ten Broek
    • Variatie op het Belgische spoor. Auteur Gijs Kool beschrijft de gevolgen van de vernieuwde concurrentiewetgeving van de Europese Unie in België
    • Verenigingsnieuws met o.a. nieuwe benoemingen in de ledenvergadering van 13 april, lezersreacties, boekbespreking, fotografenmiddag op 8 juni in Amersfoort Centraal en aanbiedingen
    • Stichting NVBS-excursies: informatie over excursies en reisbestemmingen:
      • "Schönes Wochenende", een vijfdaags bezoek o.a. aan Hellenthal, Bahnbetriebswerk Gerolstein, Trier, Bahnwelt Darmstadt-Kranichstein van 1 t/m 5 augustus 2013. Terug via Lahn en Limburg an der Lahn
      • "Via Baltica" van 31 augustus tot en met 14 september een reis naar de noordoosthoek van Europa om in de Baltische Staten een aantal afgelegen spoorlijnen te bezoeken
    • Railkalender, Agenda en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het aprilnummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland
    • Goederenvervoer in Nederland: de stand van zaken in maart 2013 door Emiel de Block (vervolgartikel)
    • De Stadtbahn M/N van Düwag – overgangsmodel op zijn retour door Arthur Staal
    • Het Belgische spoorwegmuseum door Arno Verhagen
    • DE3’en in de elektrische dienst – de afronding van de herelektrificatie in mei 1948 en de kortstondige inzet van de DE3 in een afwijkend werkterrein door P.W. van der Vlist
    • Het naoorlogse SBB-materieel - de treinstellen door Raymond Kiès (vervolgartikel)
    • Verenigingsnieuws met o.a. de ledenmutaties, lezersreacties, boekbespreking en aanbiedingen
    • Stichting NVBS-excursies: informatie over excursies en reisbestemmingen:
      • Bezoek aan de Bovenbouwwerkplaats Crailoo (Voestalpine Railpro) op 7 juni 2013
      • Verslag Flexreis 2012 naar Nürnberg
      • Verslag Oliebollenrit op 29 december 2012
    • Railkalender, Agenda en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het maartnummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland, met o.a. een samenvatting van het NS-Jaarverslag 2012 en het Vierde Spoorpakket EU
    • Goederenvervoer in Nederland: de stand van zaken in maart 2013 door Emiel de Block
    • Tramheraldiek, wapens, emblemen en logo's op trams - auteurs Marco Moerland en Maurits van den Toorn
    • Vorsten ontdekken de trein - een artikel van Marius Broos naar de historische ontwikkelingen (al sinds 1874) rond het gebruik van koninklijke rijtuigen, treinen en reisroutes
    • Bizarre ongevallen in Amsterdam - André van der Smaal belicht enkele bijzondere tramongelukken in de hoofdstad
    • Het railvervoer in Parijs en de banlieue (slotartikel uit een reeks van drie) - auteur Ambrosius Baanders
    • Verenigingsnieuws met ook de agenda voor de Algemene Ledenvergadering 2013, te houden op zaterdag 13 april in Restaurant Houtrust te Hooglanderveen (bij Amersfoort Vathorst)
    • Stichting NVBS-excursies: informatie over excursies en reisbestemmingen:
      • Kesteren - Amersfoort op 13 april 2013 (Sporen in het verleden)
      • Konininnedagrit naar de Tweede Maasvlakte op 27 april 2013
      • de Balkan- en Adria 13-daagse rondreis, vertrek 24 mei 2013
      • plannen voor een Verre Reis 2014 en
      • bezoek aan DB-Museum in Koblenz op 22 juni 2013.
    • Railkalender, Agenda en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het februarinummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland
    • De dienstregeling 2013: Inzet van het NS-materieel - auteur J.M. ten Broek
    • Zelfbedieningstrams in Nederland: Kruisen en ballen - auteurs Marco Moerland en Arthur Staal
    • De treinbotsing in Amsterdam (op 21 april 2012) - auteurs Jaap van den Top en Albert Sloetjes
    • Het naoorlogse SBB-materieel (vervolg) - auteur Raymond Kiès
    • Materieeloverzichten Nederland: stand per 1 januari 2013
    • Verenigingsnieuws
    • Stichting NVBS-excursies: British Trail; sportieve reis naar Noord-Engeland: 27 juni - 6 juli 2013
    • Boekbesprekingen
    • Railkalender, Agenda en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het januarinummer 2013 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Plussen en minnen: redactioneel commentaar en terugblik 2012
    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland
    • De Hanzelijn
    • De laatste dag van de Beneluxtrein
    • Railvervoer in Parijs en de banlieue
    • San Francisco, meer dan cable cars
    • Verslagen Stichting NVBS-excursies
    • Verenigingsnieuws, Agenda en NVBS-winkel

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het decembernummer 2012 van Op de Rails bevat de volgende artikelen:

    • Actueel spoor- en tramnieuws uit binnen- en buitenland
    • De Bayerische Oberlandbahn
    • De spoorwegdienstregeling 2013
    • De Antwerpse premetro
    • De nieuwe tunnels van Amsterdam Centraal
    • Het volledige jaarregister Op de Rails, 80e jaargang, 2012

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!


    Op de Rails

    Het novembernummer 2012 van Op de Rails is een themanummer over Parijs en bevat de volgende artikelen:

    • Het railvervoer in Parijs en de banlieue
    • St.Lazare en het voorstadsverkeer
    • Wedergeboorte van de tram in Parijs
    • Rollend materieel op de voorstadslijnen

    Word lid van de NVBS en sluit u aan bij zesduizend spoor- en tramwegliefhebbers!




    Boeken over de Harzer Schmalspurbahnen – HSB

    Ter gelegenheid van “125 Jahre Schmalspurbahnen im Harz” werd door uitgever Verlag Dirk Endisch in 2011 een dubbelboek uitgegeven onder de titel “Von der GHE zur HSB” met als ondertitel “Tradition und Innovation auf Meterspurgleisen im Harz”.
    De uitgave bestaat uit een Band 1 en een Band 2 en wordt geleverd in een kartonnen omslagbox; deze box is fraai afgewerkt, geplastificeerd en van foto’s voorzien. De uitgave beschrijft gedetailleerd de ontwikkeling van de smalspoorlijnen in de Harz van de GHE tot en met de tegenwoordige HSB.

    In Deel 1 wordt de Selketalbahn beschreven. Zowel de geschiedenis van het spoornetwerk tot 1989 worden ook de economische en politieke achtergronden verklaard die tot de aanleg van de spoorlijnen in de Harz hebben geleid.
    In Deel 2 wordt de geschiedenis van Harzquer- und Brockenbahn beschreven, inclusief de onderbrekingen in de DDR-tijd tot 1989 als gevolg van de Spergebiet-periode, de geschiedenis van de HSB als onderneming van 1989 tot heden en de omsporing van normaalspoor naar meterspoor van het traject Quedlinburg – Gernrode.
    Talrijke historische foto’s illustreren beide boeken en maken deze tot standaardwerk voor iedere geïnteresseerde spoorweghobbyist. Met materieeloverzichten, technische gegevens en emplacementtekeningen (Gleispläne) is de uitgave zeer compleet te noemen. Beide boeken bevatten elk 240 bladzijden, formaat 210 x 280 mm gebonden met harde omslagkaft.
    D
    e uitgave is in de HSB Dampfshop verkrijgbaar, in Nederland bij de gespecialiseerde boekwinkel en bij de NVBS in Amersfoort Centraal.

    Verzamelband, omslag met 2 delen
    Boek:
    Von der GHE zur HSB
    Deel 1: Die Selketalbahn
    Uitgever: Verlag Dirk Endisch
    Jaar van (eerste) uitgave: 2011
    Auteur: Dirk Endisch
    ISBN 978-3-936893-70-0
    Verzamelband, omslag met 2 delen
    Boek:
    Von der GHE zur HSB
    Deel 2: Die Harzer Schmalspurbahnen GmbH
    Uitgever: Verlag Dirk Endisch
    Jaar van (eerste) uitgave: 2011
    Auteur: Dirk Endisch
    ISBN 978-3-936893-70-0

    Boek: Harzquerbahn ü. Südharz-Eisenbahn
    Uitgever: ALBA Verlag
    ISBN 3-87094-214-2
    Jaar van (eerste) uitgave: 1990
    Auteur(s): Hans Röper ua.
    Boek: Die Harzer Schmalspurbahnen
    Uitgever: Transpress Verlag - Stuttgart
    ISBN 3-613-71103-6
    Jaar van (eerste) uitgave: 1999
    Auteur(s): Gerhard Zieglgänsberger / Hans Röper



    Koninklijke Onderscheiding voor Kees van de Meene

    Burgemeester Henk Jan Meijer van Zwolle reikte op zaterdagmiddag 11 april 2015 de Koninklijke onderscheiding Ridder in de Orde van Oranje-Nassau uit aan de heer J.G.C. (Kees) van de Meene.
    De heer Van de Meene kreeg de onderscheiding voor zijn belangrijke bijdrage in het documenteren van de spoorweggeschiedenis in de meest ruime zin (fotografie, archieven en boeken) en zijn jarenlange activiteiten en vrijwilligerswerk daarvoor. Voor het 60-jarig lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en Tramwegwezen (NVBS) werden hij en Roef Ankersmit in januari 2015 in afzonderlijke bijeenkomsten al gehuldigd door het Bestuur van de vereniging.

    Ook de Stichting NVBS Railverzamelingen (SNR) was zeer verguld met deze publieke waardering.

    De uitreiking vond plaats tijdens de Algemene Ledenvergadering van de NVBS in de Nieuwe Buitensociëteit te Zwolle.

    Foto's: Sjoerd Bekhof

    Voor wie hem wat langer kent, is het gewoon Kees. Maar "gewoon" is hij zeker niet. Vanaf het moment dat hij in 1954 lid werd van de NVBS heeft hij een bijzonder grote bijdrage geleverd aan de geschiedschrijving van de gebeurtenissen op spoorweggebied in Nederland. Door het verzamelen, documenteren, verwerken, archiveren en verstrekken van technisch inhoudelijke en historische informatie heeft hij een substantiële bijdrage geleverd aan onder andere het Historisch Archief van NS, ProRail NS en het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedschrijving. Daarnaast schrijft Kees van de Meene boeken, verzorgt publicaties en verleent medewerking aan talloze boekwerken van anderen. Zijn kennis op het gebied van seinstelsels en beveiligingssystemen bij het spoor is onovertroffen. Als je hem iets vraagt, hij tovert het uit zijn archieven.

    Ook geeft hij lezingen en presentaties. Als vrijwilliger bij het Nederlands Spoorwegmuseum heeft Kees van de Meene zich 17 jaar lang als vrijwilliger ingezet en was adviseur van de Raad van Toezicht. Zijn kennisoverdracht heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de ontsluiting van de wetenschappelijke bibliotheek en het archief van het Spoorwegmuseum. Ook de Stichting NVBS Railverzamelingen (SNR), waar hij medeoprichter en bestuurslid was, beheert onder andere een grote verzameling knipsels, dienstregelingen, vervoersbewijzen en andere documenten waaronder tekeningen van de railinfrastructuur.

    Toen Kees van de Meene en zijn goede vriend Roef Ankersmit zestig jaar geleden lid werden van de NVBS, besloten ze samen dat het goed was om de spoorweginfrastructuur in Nederland te documenteren. Dit werd grondig aangepakt. Er werd een manier ontwikkeld om de gehele fotocollectie te kunnen indexeren. Daartoe werden de spoorlijnen van Nederland van een vast nummer voorzien. Daardoor kon een systematiek opgebouwd worden waarvan nog steeds de vruchten geplukt kunnen worden. In het tijdschrift Op de Rails van de NVBS staan talrijke artikelen en beiden waren (co-)auteur van veel boeken. Een samenvatting van zijn fotografisch oeuvre werd in 2014 uitgegeven in een fotoboek over zijn fotografisch werk, samengesteld door beroepsfotografe Anouk Gielen. Zie hieronder.

    Opvallend en opmerkelijk hoe hij al in de jaren vijftig en zestig een vooruitziende blik had het spoorlandschap van toen te fotograferen aan de vooravond van diverse moderniseringen. Het oude, klassieke armseinstelsel werd gaandeweg vervangen door moderne daglichtseinen en gecentraliseerde seinhuizen, om over de opgebroken zijlijntjes en raccordementen en de vele los- en laadplaatsen bij "het spoor" die nog overal te vinden waren, maar niet te spreken. Ze werden systematisch vastgelegd, met notitieboekje en camera.

    Kees van de Meene heeft diverse foto’s en tekeningen beschikbaar gesteld voor deze website en talrijke adviezen gegeven over historische ontwikkelingen op spoorgebied.
    Zijn kennisoverdracht is een bijzonder plezierige ervaring voor de jongere generaties die de spoorweggeschiedenis ook na aan het hart liggen. Hij houdt het allemaal niet voor zichzelf en die eigenschap wordt alom zeer gewaardeerd.

    Een woord van dank is hier op zijn plaats.

    Website Archief Edward Bary feliciteert Kees van de Meene van harte met zijn Koninklijke benoeming.

    Bronnen:


    Langs het spoor. Het fotografische oog van Kees van de Meene

    Het boek is verschenen op vrijdag 14 maart 2014 (boekpresentatie) bij de gelijknamige tentoonstelling in het Limburgs Museum in Venlo (t/m 29 juni 2014, adres Keulsepoort 5). De expositie zal later nog te zien zijn in Het Spoorwegmuseum in Utrecht.

    Decennia lang trok Kees van de Meene (1935) door Nederland en delen van Duitsland en België om, gewapend met een camera en een speciale fotovergunning, een grote verzameling beelden aan te leggen van zo ongeveer alles wat met treinen en het spoor te maken heeft. Al reizende hield Van de Meene nauwkeurig bij wat hij deed en waar hij fotografeerde door aantekeningen te maken van de locatie, datum van de foto, treinstelnummer en de fotografisch-technische informatie: het soort film en de belichtingstijd, maar ook de kleinbeeldcamera’s waarmee hij fotografeerde. Alles werd systematisch bijgehouden in kleine schoolschriftjes, aanvankelijk zelfs met ingeplakte contactafdrukjes en hier en daar een schets van de situatie ter plekke. Deze combinatie van technische nauwgezetheid met de aanstekelijke geestdrift voor zijn onderwerp verlenen aan Van de Meene’s spoorfoto’s vanuit historisch perspectief een bijzondere betekenis.


    Wachtpost 33 bij de overweg in de Papesteeg in Tiel, 7 mei 1964. Foto: Kees van de Meene. Zie ook het thema Uitgelicht, "De Betuwelijn in perspectief" op deze site, klik hier.

    Fotografe Anouk Gielen (1974) stelde uit de fascinerende reizen van Kees van de Meene door de wereld van het spoor een uniek boek samen, waarin zij vooral de fotografische kwaliteit van deze historische beelden aan ons wil laten zien. Het boek verschijnt op 15 maart bij de gelijknamige tentoonstelling in het Limburgs Museum in Venlo (t/m 29 juni 2014). De expositie zal later nog te zien zijn in het Spoorweg-museum in Utrecht. Het boek kost € 29,50. Meer informatie, klik hier of hier.

    Op vrijdag 14 maart 2014 vond in het Limburgs Museum in Venlo, op steenworp afstand van “het spoor” in een aparte zaal de boekpresentatie plaats, in aanwezigheid van zijn vrouw en kinderen en een groot aantal genodigden. Een toepasselijke foto van Kees, gemaakt aan de “Bovenste Molen”, even buiten Venlo aan de lijn naar Kaldenkirchen, illustreerde via een beamerpresentatie de sfeer. Kees van de Meene werd toegesproken door Jos Schatorjé, directeur van het Limburgs Museum. Zijn zoon Jan van de Meene overhandigde het eerste exemplaar aan zijn vader na een toelichting hoe het ontstaan van het boek de weg doorlopen heeft van een idee voor een verjaardagscadeautje tot een boek en een tentoonstelling. Anouk Gielen belichtte de keuze van de foto's en met name de achtergronden daarvan. Na afloop werd de fotogalerij bezichtigd en werd in het Museun Café de start van de tentoonstelling feestelijk beklonken. Na een kleine signeersessie door Kees in het boek vertrokken de aanwezigen met een historisch document onder de arm. Hieronder enkele foto's, welwillend beschikbaar gesteld door het Limburgs Museum. Met dank aan Astrid Stevens, medewerker marketing & communicatie van het Limburgs Museum.

    Jos Schatorjé, directeur van het Limburgs Museum, spreekt de auteur en fotograaf Kees van de Meene en het gezelschap toe met een toelichting over het onstaan van het boek. Hij noemde nadrukkelijk de naam van Paul van Vlijmen, directeur Spoorwegmuseum als stimulator van het idee en die helaas niet aanwezig kon zijn. "Een tentoonstelling met treinenfoto's van Van de Meene? Ja, dat moet je doen", luidde de aanbeveling. Foto: Limburgs Museum.

    Zoon Jan van de Meene overhandigde het eerste exemplaar aan zijn vader na een toelichting hoe het ontstaan van het boek de weg doorlopen heeft van een idee voor een verjaardagscadeautje (75e verjaardag) tot een boek. Een paar jaar later was het gerealiseerd. Foto: Limburgs Museum.

    Kees van de Meene en Anouk Gielen, beiden trots op het behaalde resultaat. Binnen de wereld van de spoorfotografen valt Kees van de Meene op, omdat zijn foto’s meer laten zien dan alleen treinen en treintechniek. Hij heeft vooral oog voor de directe omgeving van de spoorlijnen, zoals de stationsgebouwen en –emplacementen, spoorwegovergangen, bruggen, viaducten, en de uitgestrekte – vaak industriële – landschappen waar de treinen doorheen rijden. Hij combineerde daarbij technische nauwgezetheid met een aanstekelijke geestdrift voor zijn onderwerpen, waardoor diens spoorfoto’s vanuit historisch perspectief een bijzondere betekenis hebben. In het boek geeft Kees zelf ook een inkijk hoe hij daarbij te werk is gegaan, zijn archiefsysteem, gebruikte fototoestellen en films en het zelf ontwikkelen en afdrukken van zijn fotografisch materiaal. Hij beschrijft zijn jeugd en tienerjaren waarin zijn spoorwegbelangstelling ontstond en groeide. Het boek is een historisch document, maar laat ook (nog beter) kennis maken de fotograaf. Foto: Limburgs Museum.

    In zijn dankwoord was Kees er stil van. Maar hij memoreerde graag hoe hij en vriend Roef Ankersmit in de jaren vijftig door het Nederlandse, Duitse en Belgische spoorlandschap kruisten. Niet alleen voor de treinen, maar ook vooral de (spoor)landschappen, de industriële omgevingen en de mensen daarin, in beelden vast te leggen. Het boek volgt die wijze van fotograferen in hoofdstukken. Foto: Limburgs Museum.

    Tentoonstelling in het Spoorwegmuseum

    Op woensdag 2 juli 2014 vond de opening plaats van de tentoonstelling die Het Spoorwegmuseum in Utrecht heeft samengesteld n.a.v. het verschijnen van het fotoboek “Langs het spoor. Het fotografisch oog van Kees van de Meene”. De tentoonstelling is een van de drie tentoonstellingen die Het Spoorwegmuseum organiseert in het kader van de viering van 175 jaar Spoorwegen in Nederland.

    Directeur Paul van Vlijmen opende de mooi ingerichte expositie van een deel van de foto’s uit het fotoboek en hield een korte toespraak. Daarna spraken fotografe en samensteller van het fotoboek Anouk Gielen en Kees van de Meene enkele woorden.

    Directeur Paul van Vlijmen, Kees van de Meene en Anouk Gielen (v.l.n.r.).

    Vlak voor de opening vond een telefonisch interview plaats tussen de heer Van Vlijmen en Radio 5, waarin hij o.a. uitleg gaf over de term “spoorfotograaf” en op beeldende wijze over het fotografisch werk van Kees sprak. Dit interview is terug te luisteren via deze link. Het fragment met het interview start bij 22:39 (tot 26:44).
    Ook andere media en websites besteedden aandacht aan de opening van de tentoonstelling, zoals de Weekkrant Utrecht en Verkeerswereld.nl

    Het Spoorwegmuseum heeft een eigen tentoonstelling samengesteld uit het beeldverhaal van Anouk Gielen. Deze foto’s zijn van 2 juli t/m 6 oktober 2014 in het museum te zien. Daarnaast is het boek te koop in de museumwinkel.
    De locatie maakt het bekijken van de foto’s extra speciaal: zo is locomotief 3737, die op een aantal foto’s in het boek als werkende locomotief te zien is.
    De tentoonstelling viel eerder dit jaar al te bewonderen in het Limburgs Museum in Venlo. Deze website maakte daarvan een verslag. Zie de pagina Van de leestafel, klik hier.

    Meer informatie, klik hier. en hier.

    Over Kees van de Meene

    Kees (J.G.C.) van de Meene (1935) heeft sinds het midden van de jaren 50 een uitgebreide collectie van spoorwegfotografie gebouwd. Hij heeft het spoorwegnet op systematische wijze gefotografeerd, waarmee hij ook de vele (technologische) veranderingen op het spoor in beeld heeft gebracht. In de wereld van het spoor is Kees naast zijn omvangrijke fotografische collectie bekend vanwege zijn kennis van de spoorinfrastructuur, het seinwezen en de spoorwegarchitectuur als ook zijn talrijke publicaties over het spoor.


    Kees van de Meene bekijkt een proefdruk.
    Bron: Blog 99Uitgevers/Publishers.

    Ook voor deze website heeft Kees van de Meene tal van foto's beschikbaar gesteld. Neem bijvoorbeeld een kijkje op de pagina NS/Infrastructuur, pagina 9 over Utrecht, klik hier of in het speciale thema NS/Uitgelicht, pagina 1 over de Betuwelijn, klik hier.




    Rook waait over het Westland

    De Westlandse stoomtram, het Delflandspoor en de Westlanders, 1881 – 1970

    Gepubliceerd op: dinsdag 6 november 2012

    De aanleg van de Westlandsche Stoomtramweg-Maatschappij bood de bevolking veel betere reismogelijkheden en liet de tuinders profiteren van de aansluiting in Maassluis en Delft op het landelijke en internationale spoorwegnet. In Hoek van Holland kreeg de WSM verbinding met de Harwichboot en bood daardoor een uitvalsbasis voor producten naar Groot-Brittannië. Van een leien dakje ging het allemaal niet, noch in het begin, noch later. Aanlegproblemen, twee wereldoorlogen, diverse crises en de concurrentie van het wegverkeer zorgden soms voor zware tijden.

    Door de autobusconcurrentie staakte de WSM in 1932 het reizigersvervoer per stoomtram en op den duur nam de vrachtauto ook het goederentransport van de rail over. In 1970 kwam er een einde aan de goederentram. Een tweede railverbinding in het Westland - de werkspoorweg van het Hoogheemraadschap van Delfland - speelde een rol bij de verbetering van de zeewering. De Duitsers gebruikten hem daarna ten behoeve van de bouw van de Atlantikwall. Bij de verzwaring van de zeewering in het kader van de Deltawet, na de Watersnoodramp van 1953, werd het spoor opnieuw ingeschakeld.

    Bedrijfsjournalist Hans van Lith (*1936) schreef dit rijk geïllustreerde boek over de mensen en hun railvervoer in het Westland. Ook het wel en wee van de ‘Tuin van Nederland’ zelf komt aan de orde. Het boek is daardoor niet alleen bedoeld voor belangstellenden in spoor en tram, maar ook voor geïnteresseerden in het Westland. Van Lith werkte in voorlichtingsfuncties bij de N.V. Nederlandse Spoorwegen en het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Hij sloot zijn loopbaan af als Chef Voorlichting en PR van de N.V. Elektriciteitsbedrijf Zuid-Holland in Voorburg.

    Het boek heeft 456 blz., is rijk geïllustreerd en 22x28 cm groot, genaaid gebonden en is uitgegeven door Uitgeverij KIMABO BV te Zaltbommel. De prijs bedraagt € 55,00, incl. verzendkosten naar een adres binnen Nederland. Verzendkosten naar een adres buiten Nederland op aanvraag.

    Bestellen kunt u door gebruik te maken van de, met Op de Rails oktober 2012 toegezonden acceptgiro, via de NVBS webwinkel op www.nvbswinkel.com of door overschrijving op ABN Amro-rekening 54.20.79.984, onder bestelnummer 014-0268 of in de NVBS Winkel in NVBS Centraal te Amersfoort.

    Deel 45 in de NVBS-boekenreeks

    Het boek is ook verkrijgbaar via de boekwinkel, o.a. Van Stockum in Den Haag (filteren op Spoorwegen).

    ISBN: 978 94 9092 006 7




    1887–2012: 125 jaar Lokaalspoorweg Medemblik – Hoorn

    Gepubliceerd op: zondag 27 mei 2012

    Ter gelegenheid van 125 jaar Lokaalspoorweg Medemblik – Hoorn heeft de Museum Stoomtram Hoorn – Medemblik een heel bijzondere uitgave gemaakt van het blad “De Stoomtram”, geheel gewijd aan de historie van deze lokaalspoorweg. Deze speciale uitgave werd gecombineerd met het verschijnen van De Stoomtram nummer 132 medio mei 2012.

    Vanaf Hemelvaartsdag 17 mei 2012 tot en met de herfstvakantie wordt op verschillende manieren aan dit jubileum aandacht besteed.

    “Iedereen kan zien, dat zowel de spoorweg als het mobiele deel van de museumcollectie onze grote aandacht heeft. Deze bijzondere uitgave bewijst echter ook, dat ons Museum graag uitdraagt wat in haar papieren deel van de collectie huist. Dat zou overigens nooit zo uitgebreid zijn geweest zonder de bijdragen van heel verschillende partijen, zoals andere archieven en historische verenigingen”, zo schrijven beide directeuren, Jaap Nieweg en René van den Broeke in hun begeleidende flyer.

    Auteur Rein Korthof schrijft – namens de samenstellers – dat in de huidige Haagse politiek het begrip “privatisering” tegenwoordig zoveel opgeld doet. Maar reeds meer dan 125 jaar geleden nam een aantal doortastende bewoners van de streek tussen Medemblik en Hoorn het particuliere initiatief hun woon- en werkgebied door middel van een lokaalspoorweg te doen ontsluiten. De streek zelf had zijn schouders gezet onder het realiseren van een aansluiting op belangrijke afzetgebieden voor de sterk in opkomst zijnde tuinbouw door verbetering na te streven van de reis- en vervoermogelijkheden naar Hoorn, Amsterdam en andere steden. De lokaalspoorweg heeft – zeker in het begin bij gebrek aan het nog niet gemotoriseerde wegvervoer – een grote bijdrage geleverd aan de ontwikkeling en de bloei van de streek. In de jaren dertig was de spoorweg van groot belang voor de uitvoering van de Zuiderzeewerken: brandstoffen, materialen en werklieden werden naar de haven van Medemblik vervoerd.

    De brochure gaat uitgebreid in op:

    • de voorgeschiedenis
    • de opneming op 31 oktober 1887
    • de HIJSM-periode 1887 – 1920
    • de NS-periode 1921 – 1972
    • de stoomtram vanaf 1968
    • het materieel van 1887 - 1936
    • het spoorwegpersoneel op het stoomlocomotievendepot in Hoorn
    • het stoomlocomotievendepot te Hoorn
    • spoorwegpersoneel in Medemblik
    • de openbare overwegen en de beveiliging van de spoorlijn
    • gebouwen langs de lijn
    • de haltechefs
    • stationsgebouwen te Hoorn, Zwaagdijk, Midwoud-Oostwoud, Twisk en Opperdoes
    • de kruising met de paardentram te Westblokker
    • de bouw van de Overlekersluis te Medemblik
    • de Zuiderzeewerken
    • het goederenvervoer
    • het postvervoer
    • de veilingen langs de lijn
    • de stationskoffiehuizen
    • een ongeval in 1887
    • de herdenking 40 jaar spoorlijn Hoorn – Medemblik in 1927
    • een rit anno 2012.

    Als laatste wordt aandacht besteed aan het monument: een 20 kilometer lang cultuurerfgoed met een belangwekkende collectie aan materieel en infrastructuur, die attractief aan bezoekers gepresenteerd wordt en de herinnering levend houdt aan een rijke spoorgeschiedenis.
    Al met al is de lokaalspoorweg het waard om zo compleet en authentiek mogelijk bewaard èn gebruikt te worden.

    De voor- en achterplaat geven een beeldvergelijking van het station Opperdoes anno 1912 en 2012.

    Voor wie geïnteresseerd is in de Westfriese streek en haar historie is deze brochure een waardevol document; verkrijgbaar als donateur van de Museum Stoomtram Hoorn – Medemblik.










    De RTM - van Oud naar Goud

    Verschenen is het jubileumboek ”De RTM – van Oud naar Goud” t.g.v. het 50-jarig bestaan (1966 – 2016) van de Stichting v/h Rotterdamsche Tramweg (RTM) te Ouddorp. Het boek omvat 247 pagina's, 352 veelal unieke foto's uit het omvangrijke RTM-archief, 67 tekeningen en 13 kaarten en plattegronden. De schrijvers, 4 medewerkers van RTM, Mark Grootendorst, Jan de Bruin, Cor Boelhouwers en Eric van der Reiden hebben veel tijd en energie gestoken in het beschrijven van de unieke geschiedenis van een uniek trambedrijf en museum. Dit boek valt niet alleen op doordat plaats wordt ingeruimd voor vaak onderbelichte onderwerpen, maar ook doordat veel illustraties nog nimmer zijn gepubliceerd, zoals veel kleurenfoto’s en tekeningen uit het eigen archief. Van de meeste voertuigen in het RTM-museum zijn prachtige kleurentekeningen opgenomen, die speciaal voor dit boek werden vervaardigd. Ook zijn in dit boek netkaarten en gedetailleerde plattegronden van emplacementen te vinden. De weg naar succes bleek voor het RTM-museum lang en moeilijk. De ups en downs, het wel en wee, de verhuizing van Hellevoetsluis naar Ouddorp in 1989 en het uiteindelijke resultaat van 50 jaar museumtram komen in dit boek ook uitvoerig aan bod. Als bijlage wordt een dvd geleverd met de geluidsfilm “De Eilandentram” uit 1954 en drie vrijwel onbekende historische geluidsopnamen uit 1955 en 1961.

    Voor de liefhebber van de RTM en de geïnteresseerde in het interlokaal openbaar vervoer uit reeds voorbije tijden, een fraaie aanvulling op andere reeds bestaande boeken over de RTM.
    Het boek is te bestellen door overmaking van € 44,75 (afgehaald in Ouddorp) of € 48,75 (verzonden) met vermelding van uw naam, adres en woonplaats op rekening NL58 RABO 0351 2008 00 t.n.v. Stichting RTM.

    Het boek wordt uitgegeven door Uitgeverij Uquilair BV. ISBN: 978-90-71513-93-0.


    RTM 1878 - 1978

    Gepubliceerd op: woensdag 16 mei 2012

    Uitgeverij Deboektant te Klaaswaal heeft een fotoboek uitgegeven onder de titel N.V. Rotterdamsche Tramweg Maatschappij – RTM 1878 – 1978

    Het boek is een nieuw deel in de serie boeken op A4-formaat over Rotterdam en zijn omgeving.

    Uitgeverij Deboektant richt zich bij voorkeur op de historie van Nederland. Zij doet dit in hoofdzaak in de vorm van fotoboeken van dorpen en steden, met daarnaast historische onderwerpen zoals stoomtrams, autobussen en stadstrams. Deze serie werd uitgegeven onder de titel ‘in vroeger tijden’. Het zijn de bekende boeken 20 x 20 cm met filmstrips op de voorzijde. Deze boeken worden momenteel niet meer uitgegeven.
    Daarnaast bestaat er sinds enkele jaren een serie ‘in de 20e eeuw’. Dit zijn A4 boeken met foto’s uit het begin vorige eeuw, uit de jaren ’50 tot en met de jaren '90.
    Naast deze fotoboeken houdt de uitgeverij zich bezig met historische dorpsverhalen, al dan niet in het dialect van de streek. Ook jubileumboeken voor bedrijven, scholen en verenigingen behoren tot de mogelijkheden.

    ISBN: 978 90 5534 280 8
    Auteur: Bas van der Heiden
    Prijs: € 29,95
    Omvang: 96 pagina’s A4

    De auteur geeft met uitgebreide fotobeschrijvingen bij de foto’s, ansichtkaarten, plaatsbewijzen, advertenties, dienstregelingen en aandelenbewijzen een gedetailleerd inzicht het beeldmateriaal. Ook portretfoto’s van voormalige Directieleden ontbreken niet. Een uitgebreide bronnenlijst geeft aan dat tal van eerdere publicaties over de RTM zijn geraadpleegd.
    Ook oudgedienden zoals RTM-conducteur Fer Huizer en wagenvoerder Theo Barten zijn de auteur van dienst geweest met het aanleveren van herinneringen. Henk Ontrop was bereidwillig de teksten van commentaar te voorzien. Het beeldmateriaal laat de veelzijdigheid van het voormalige RTM-bedrijf zien: stoom- en dieselmaterieel, veerdienstschepen, autobussen en het opbreken van de trambaan na de opheffing. Het boek volgt de geschiedenis van de RTM vanaf de oprichting in 1878 totdat het bedrijf in 1977 opgaat in de opgerichte N.V. Streekvervoer Maatschappij Zuid-West Nederland (ZWN).

    Zoals de auteur zelf opmerkt: “het boek is geen complete geschiedenis, maar een greep uit de vele belangrijke geschiedkundige momenten van de RTM. Het geeft een globaal beeld”.

    Als die momenten ons blijven herinneren aan 100 jaar geschiedenis, dan is dit boek een waardevolle aanvulling op andere publicaties over de RTM.

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:
    Uitgeverij Deboektant
    Oud-Cromstrijensedijk wz. 98 te 3286 BV Klaaswaal
    Tel.: 0186 – 576818
    Email: info@deboektant.nl
    Website: www.deboektant.nl/

    Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel en bij de NVBS-winkel: NVBS Centraal in Amersfoort.



    Spoor editie 27

    Gepubliceerd op: dinsdag 24 mei 2016

    Bij Uitgeverij De Alk is verschenen (in april) het jaarboek Spoor, editie 27: actualiteiten en achtergronden spoorwegen in Nederland 2015.

    ISBN: 978 90 5961 169-6
    Auteurs en redactie: Peter van der Meer / Marcel van Ee
    Met medewerking van: Johan Blok, Rob van Ee, Carel van Gestel en Henk Heiden en diverse fotografen
    Prijs: € 29,90
    Omvang: 144 pagina’s A4 (21 x 29,7 cm)

    SPOOR, editie 27 geeft ook dit jaar weer in woord en beeld een uitgebreid overzicht van de spoorwegen in Nederland (in 2015), met niet alleen veel aandacht voor het rollend materieel, maar ook voor exploitatie en infrastructuur. Afvoer, sloop en verkoop van materieel komt ook aan bod. Hedendaagse ontwikkelingen in het reizigers- en goederenvervoer worden nader belicht, terwijl ook het verleden niet wordt vergeten. Een boek om bij te blijven, van jaar tot jaar.

    Deze editie is ingedeeld in de volgende hoofdstukken:

    • Reizigersvervoer: NS Reizigers en Internationaal, overige spoorwegen
    • Goederenvervoer
    • Afvoer, sloop en verkoop van materieel
    • Railmusea
    • Infrastructuur

    Speciale aandacht is er voor:

    • DH-inzet in Roemenië
    • De Pannekoektrein
    • Stoomtramrijtuig RTM 334 gerestaureerd
    • Locomotief NS 162 gerestaureerd
    • Train Lodge Amsterdam Sloterdijk
    • Replica NS 6313 Preston Palace
    • Zwolle – Kampen 150 jaar
    • Elektrificatie spoorlijnen
    • Spoortunnel Delft (deel 4 en slot)

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    Tel: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl

    De portokosten bedragen € 2,50 (NL). Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel en bij de NVBS-winkel Amersfoort Centraal.




    Spoor editie 26

    Gepubliceerd op: zaterdag 16 mei 2015

    Bij Uitgeverij De Alk is verschenen het jaarboek Spoor, editie 26: actualiteiten en achtergronden spoorwegen in Nederland 2014.

    ISBN: 978 90 6013 375-0
    Auteurs en redactie: Peter van der Meer / Marcel van Ee
    Met medewerking van: Johan Blok, Rob van Ee en Carel van Gestel en diverse fotografen
    Prijs: € 29,90
    Omvang: 144 pagina’s A4

    SPOOR 26 geeft ook dit jaar weer in woord en beeld een uitgebreid overzicht van de spoorwegen in Nederland (in 2014), met niet alleen veel aandacht voor het rollend materieel, maar ook voor exploitatie en infrastructuur. Hedendaagse ontwikkelingen in het reizigers- en goederenvervoer worden nader belicht, terwijl ook het verleden niet wordt vergeten.
    Een boek om bij te blijven, van jaar tot jaar.

    Deze editie is ingedeeld in de volgende hoofdstukken:

    • Reizigersvervoer: NS Reizigers en Internationaal
    • Goederenvervoer
    • Afvoer, sloop en verkoop
    • Railmusea
    • Infrastructuur

    Speciale aandacht is er voor:

    • DH-inzet in Argentinië en Paraguay
    • DH inzet in Polen en Roemenië
    • Arrivederci Fyra 250!
    • Decauville Spoorweg Museum
    • 30 jaar Industrieel Smalspoor Museum
    • 175 jaar Spoor, met Iconen van het Spoor, het evenement Stoom! in het Spoorwegmuseum, ritten Amsterdam-Haarlem en Spoorparade 175 Spoor Amersfoort
    • Elektrificatie spoorlijnen
    • Spoortunnel Delft (3)

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    Tel: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl

    De portokosten bedragen € 2,50 (NL). Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel en bij de NVBS-winkel Amersfoort Centraal.




    Spoor editie 25

    Gepubliceerd op: vrijdag 12 september 2014

    Bij Uitgeverij De Alk is verschenen het jaarboek Spoor, editie 25: actualiteiten en achtergronden spoor- en tramwegen in Nederland 2013.

    ISBN: 978 90 6013 498 6
    Auteurs en redactie: Peter van der Meer / Marcel van Ee
    Met medewerking van: Johan Blok, Rob van Ee en Carel van Gestel en diverse fotografen
    Prijs: € 29,90
    Omvang: 160 pagina’s A4

    Deze jubileumeditie is 16 pagina's dikker dan de afgelopen jaren, onderverdeeld onder de verschillende hoofdstukken. Er wordt een korte terugblik gegeven op de afgelopen edities.

    SPOOR 25 geeft ook dit jaar weer in woord en beeld een uitgebreid overzicht van de spoor- en tramwegen in Nederland (in 2013), met niet alleen veel aandacht voor het rollend materieel, maar ook voor exploitatie en infrastructuur. Hedendaagse ontwikkelingen in het reizigers- en goederenvervoer worden nader belicht, terwijl ook het verleden niet wordt vergeten.

    Een boek om bij te blijven, van jaar tot jaar.
    Deze editie is ingedeeld in de volgende hoofdstukken:

    • Reizigersvervoer
    • Goederenvervoer
    • Afvoer, sloop en verkoop
    • Railmusea
    • Infrastructuur

    Met speciale aandacht voor:

    • DH-inzet in Polen
    • DH inzet in Roemenië
    • voormalige NS 2400-en in Frankrijk
    • Sporen naar het front
    • D-treinrijtuig naar SGB
    • NTM-locomotief rijdt weer
    • Indienststelling Pullmanrijtuig WSP 4129 bij de ZLSM
    • Hanzelijn, in gebruik (5, slot)
    • Eén jaar Hanzelijn en de toekomst van het Kamperlijntje
    • Combiproject Nijverdal (3, slot)
    • Spoortunnel Delft (2)

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    Tel: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl
    De portokosten bedragen € 2,50 (NL).

    Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel en bij de NVBS-winkel Amersfoort Centraal.




    Spoor editie 24

    Gepubliceerd op: woensdag 12 juni 2013

    Bij Uitgeverij De Alk is verschenen het jaarboek Spoor, editie 24: actualiteiten en achtergronden spoor- en tramwegen in Nederland 2012.

    ISBN: 978 90 6013 339 2
    Auteurs en redactie: Peter van der Meer / Marcel van Ee
    Met medewerking van: Johan Blok, Rob van Ee en Carel van Gestel en diverse fotografen
    Prijs: € 29,90
    Omvang: 144 pagina’s A4

    SPOOR 24 geeft ook dit jaar weer in woord en beeld een uitgebreid overzicht van de spoor- en tramwegen in Nederland (in 2012), met niet alleen veel aandacht voor het rollend materieel, maar ook voor exploitatie en infrastructuur. Hedendaagse ontwikkelingen in het reizigers- en goederenvervoer worden nader belicht, terwijl ook het verleden niet wordt vergeten.

    Een boek om bij te blijven, van jaar tot jaar.
    Deze editie is ingedeeld in de volgende hoofdstukken:

    • Reizigersvervoer
    • Goederenvervoer
    • Afvoer, sloop en verkoop
    • Railmusea
    • Infrastructuur

    Met speciale aandacht voor:

    • Treinbotsing Amsterdam
    • Afscheid Beneluxtrein
    • DH-inzet in Argentinie en Uruguay, Polen en Roemenie
    • Lokaalspoorrijtuigen naar MBS
    • Stoom en diesel bij de RTM
    • Hanzelijn naar testfase en opening
    • Combiproject Nijverdal
    • Spoortunnel Delft
    • Randstadrail-voertuigen op HTM-lijn 2
    • Groningen niet opnieuw tramstad

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    Tel: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl
    De portokosten bedragen € 2,50 (NL).

    Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel en bij de NVBS-winkel Amersfoort Centraal.




    Spoor editie 23

    Gepubliceerd op: woensdag 16 mei 2012

    Bij Uitgeverij De Alk is verschenen het jaarboek Spoor, editie 23: actualiteiten en achtergronden spoor- en tramwegen in Nederland 2011.

    ISBN: 978 90 6013 330 9
    Auteurs en redactie: Peter van der Meer / Marcel van Ee
    Met medewerking van: Johan Blok, Rob van Ee en Carel van Gestel en diverse fotografen
    Prijs: € 29,90
    Omvang: 144 pagina’s A4

    SPOOR 23 geeft ook dit jaar weer in woord en beeld een uitgebreid overzicht van de spoor- en tramwegen in Nederland (in 2011), met niet alleen veel aandacht voor het rollend materieel, maar ook voor exploitatie en infrastructuur. Hedendaagse ontwikkelingen in het reizigers- en goederenvervoer worden nader belicht, terwijl ook het verleden niet wordt vergeten.

    Een boek om bij te blijven, van jaar tot jaar.
    Deze editie is ingedeeld in de volgende hoofdstukken:

    • Reizigersvervoer
    • Goederenvervoer
    • Afvoer, sloop en verkoop
    • Railmusea
    • Infrastructuur

    Speciale aandacht gaat uit naar:

    • heropening lijn Veendam - Zuidbroek
    • opening Albertterminal
    • DH-inzet in Argentinië en Uruguay
    • DH-inzet in Polen
    • Voormalige NS 2400'en in België, Italië en Saoedi-Arabië
    • Blauwe en gele tram 50 jaar geleden opgeheven
    • De 252 terug naar Nederland
    • De Stoomtram tussen 1940 en 1945
    • update Hanzelijn in aanbouw
    • Combiproject Nijverdal
    • RijnGouwelijn
    • Groningen opnieuw tramstad

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    Tel: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl
    De portokosten bedragen € 2,50 (NL).

    Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel en bij de NVBS-winkel Amersfoort Centraal.




    Spoor editie 22

    Gepubliceerd op: maandag 30 mei 2011

    Bij Uitgeverij De Alk is verschenen het jaarboek Spoor, editie 22.

    ISBN: 978 906013 353 8
    Prijs: € 29,90
    Omvang: 144 pag. A4

    SPOOR 22 geeft ook dit jaar weer in woord en beeld een uitgebreid overzicht van de spoor- en tramwegen in Nederland (in 2010), met niet alleen veel aandacht voor het rollend materieel, maar ook voor exploitatie en infrastructuur. Hedendaagse ontwikkelingen in het reizigers- en goederenvervoer worden nader belicht, terwijl ook het verleden niet wordt vergeten.
    Een boek om bij te blijven, van jaar tot jaar.

    Deze editie is ingedeeld in de volgende hoofdstukken:

    • Reizigersvervoer
    • Goederenvervoer
    • Afvoer, sloop en verkoop
    • Railmusea
    • Infrastructuur

    Met speciale aandacht voor:

    • Vrijheidstrein
    • Aanbestedingen
    • Circustrein naar Nederland
    • DH-inzet in Polen
    • verkoop NS/HTM-lightrailtrams type A32
    • Koninklijke trein naar Kopenhagen
    • Stoomtramrijtuig AB 8 van de ZVTM
    • Meten is Weten
    • Ongeval in Stavoren
    • Spooromgeving, hinderlijke randvoorwaarde of praktische partij?
    • Hanzelijn in aanbouw (3)
    • Metrolijn E (RandstadRail) compleet

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    T
    el: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl

    De portokosten bedragen € 2,50 (NL). Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel.
    Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel en bij de NVBS-winkel Amersfoort Centraal.




    De Betuweroute
    - goederen sporen van zee naar Zevenaar -
    door Gerrit Nieuwenhuis

    Gepubliceerd op: woensdag 25 april 2012

    De Betuweroute is een veelbesproken onderwerp geweest in de periode vanaf 1990 tot de opening in 2007. Veel discussie was nodig over nut en noodzaak en zelfs bij de opening van de lijn waren er nog twijfels. Aan de andere kant kan geconstateerd worden dat deze spoorlijn, die speciaal voor het goederenvervoer is aangelegd, zijn rol vervult als hoofdas voor de afvoer van lading uit vooral de Rotterdamse haven.

    Met de ingebruikneming van de Tweede Maasvlakte vanaf 2014 zal de druk op alle infrastructuur naar het achterland van de havens sterk gaan toenemen. De Betuweroute zal dan belangrijker zijn dan ooit.

    In dit boek wordt uitvoerig ingegaan op de ontwikkeling van het railgoederenvervoer in Nederland in het algemeen en dat in de Rotterdamse haven in het bijzonder. In de afgelopen decennia is duidelijk geworden dat het railgoederenvervoer voor alle havens een belangrijke rol is gaan vervullen.
    De historie van de Betuweroute is in drie fasen in te delen:

    • fase 1: de besluitvorming, waarbij ondanks alle weerstand in de samenleving uiteindelijk toch een positief besluit voor de lijn tot stand kwam;
    • fase 2: de bouwperiode, waarbij politiek en samenleving het genomen besluit nog altijd aanvochten;
    • fase 3: de geleidelijke ingebruikname van de lijn.

    Door alle, vooral politieke wensen is de lijn weliswaar duurder geworden, maar er is geen sprake geweest van kostenoverschrijdingen tijdens de bouw. Ook toen de lijn nagenoeg klaar was, verstomden de discussies niet. In dit boek is te lezen dat er nog veel gepraat moest worden over wie de Betuweroute zou mogen exploiteren en tegen welk tarief over de lijn gereden mocht worden. Ondanks alle problemen en discussies werd de lijn in 2007 geopend; sindsdien wordt er in toenemende mate gebruik van gemaakt van deze exclusieve goederenverbinding van Zee naar Zevenaar en het verdere achterland in Europa.

    Het boek heeft 176 blz. is 21 x 29,7 cm groot, genaaid gebonden in harde band. Het is uitgegeven door Uitgeverij De Alk te Alkmaar. Het aantal kleurenfoto’s bedraagt ongeveer 300 en het aantal kaarten ongeveer 15. De prijs bedraagt € 29,90 incl. verzendkosten naar een adres binnen Nederland. Verzendkosten naar een adres buiten Nederland op aanvraag. Het gewicht is 1080 gram.
    ISBN: 978-906013298-2

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    T
    el: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl

    De kwaliteit is bij deze uitgever in goede handen. Aanbevolen koop. Verschenen op 21 april 2012.
    U kunt dit boek aanschaffen bij:


    D.E.-locomotieven serie 2200/2300 en 2400/2500

    Gepubliceerd op: maandag 30 mei 2011

    Bij Uitgeverij De Alk is verschenen een boek over de bekende diesellocomotieven van NS, serie 2200/2300 en 2400/2500 van de auteurs S. Dierdorp en D. Beumer.

    Het is niet de eerste keer dat deze locomotiefseries in boekvorm gepresenteerd worden. Toch mag hier gesproken worden van een lijvig document waarbij de auteurs diepgravend in de historie gedoken zijn. Het is niet alleen een fotoboek; zeer uitvoerig gaan de auteurs in waarom NS dit type diesellocomotief aanschafte ter vervanging van de stoomlocomotief.

    Om die stoomlocomotief definitief te vervangen, hadden de Nederlandse Spoorwegen begin jaren 1950 behoefte aan een groot aantal diesellocomotieven. Ondanks dat de ontwikkeling van de diesellocomotief nog in de kinderschoenen stond, werden twee verschillende ontwerpen naar Nederland gehaald. De serie 2200 kende zijn oorsprong in een Amerikaans ontwerp, terwijl de serie 2400 oorspronkelijk was ontworpen voor de Franse Koloniën. Beide series zouden decennia lang beeldbepalend zijn in het goederenvervoer per spoor en ook menig reizigerstrein werd door hen getrokken.

    Beide series, totaal 280 exemplaren, kenden grote overeenkomsten in hun levensloop. Dit boek vergelijkt de beide locomotiefseries en beschrijft hun ontwikkeling, technische aanpassingen en geleidelijke afvoer in functie van de ontwikkelingen in het vervoer in Neder­land.

    Ruim 900 foto's illustreren daarbij hun inzet door de jaren heen in het personen-, stukgoed-, wagenladingen- en treinladingenvervoer. De beschrijving van de levensloop eindigt niet bij de NS, maar volgt tot ver in het buitenland ook de door NS verkochte locomotieven. Tevens geeft dit boek ook een overzicht van de direct van de series 2200/2300 en 2400/2500 afgeleide locomotieven, die gebouwd zijn voor andere spoorwegmaatschappijen en industriële netwerken in de wereld.

    Kortom, door de aanschaf van deze locseries kon NS al in 1958 het stoomtijdperk definitief vaarwel zeggen.

    ISBN: 978 906013 310 1
    P
    rijs: € 49,90
    Omvang: 464 pag. A4

    Wilt u deze uitgave bestellen, neem dan contact op met:

    Uitgeverij De Alk B.V.
    Koedijkerstraat 39, 1823 CR Alkmaar, Postbus 9006, 1800 GA Alkmaar
    T
    el: 072 - 5 11 39 65
    Fax: 072 - 5 12 99 89
    Email: info@alk.nl
    Website: www.alk.nl

    De portokosten bedragen € 2,50 (NL). Dit boek is ook verkrijgbaar in de boekhandel.

    Dit boek is tegen gereduceerde prijs te verkrijgen voor leden van de NVBS.




    Langs de rails 10 jaar
    Graag wil ik wijzen op enkele artikelen die ik als gastauteur geschreven heb en op de website van Nico Spilt (www.nicospilt.com) geplaatst zijn en daar ook zullen blijven staan, inclusief oude foto’s:

    Thema: Het verleden herleeft: oude beelden en geschiedenis:

    • Hilversum in vroeger tijden
    • Vakantiehulp in Naarden-Bussum
    • Bussum in vroeger tijden
    • Baarn in vroeger tijden
    • Weesp in vroeger tijden

    Thema: werkzaamheden railinfrastructuur:

    • Ombouw Hilversum
    • Ombouw Breukelen
    • Ombouw Abcoude
    • Utrechtse Lijn viersporig
    • Ombouw Baarn

    Thema: Beveiliging, Treindienst en Verkeersleiding:

    • Procesleiding op het spoor
    Henk Koster feliciteerde Nico Spilt op originele wijze met zijn 10-jarige website. De redactie van archiefedwardbary.nl sluit zich daar van harte bij aan. Bekijk Langs de rails eens op uw gemak en blader door de honderden items en duizenden foto’s die op en langs de rails zijn gemaakt. Ook de niet-spoorse thema’s zijn zeer informatief. En inderdaad: geniet ook een beetje van de humor. Van harte gefeliciteerd Nico !



    ProRail Spoorkaart van Nederland

    Gepubliceerd op: donderdag 1 augustus 2013 (update 2008)

    ProRail heeft in januari 2008 voor het eerst een “Spoorkaart van Nederland” uitgegeven op de schaal 1:300.000 in meerkleurendruk. De realisatie van deze kaart werd verzorgd door ProRail afdeling Infra-Informatie, Infraconfiguratiebeheer en Infradatacenter.
    De kaart werd ontwikkeld en uitgegeven ter gelegenheid van de oprichting van het Infra-informatie Bedrijfsbureau en de Infra-informatie Service Desk van ProRail.

    Als ondergrond is een wegenkaart van Nederland schaal 1:250.000, uitgave 2004 van de Topografische Dienst Kadaster gebruikt. Het copyright berust bij ProRail en voor de ondergrond bij de Dienst Kadaster.

    Als uitgangssituatie is de situatie van de spoorinfrastructuur van eind 2007 genomen. De Legenda van de kaart biedt uitgebreide informatie. Naast de spoorlijnen in allerlei variaties (geëlektrificeerd of niet, enkel-, dubbel- of meersporig, museumspoorweg en lightrail) wordt ook de functionaliteit van de stations en het spoor alsmede de diverse voorzieningen (rangeerstation, emplacement, revisie- of onderhoudsbedrijf, laad- en losplaats voor goederen) goed in beeld gebracht.
    Onderscheid in de vervoerders en exploitanten van de spoorlijnen wordt in kleur aangegeven. De kaart is zeer actueel: Betuweroute, Hanzelijn (in ontwerp) en HSL Zuid staan erop. Tenslotte wordt in uitsnedes de railinfrastructuur rond Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht vergroot weergegeven.

    Nieuwste versie

    Na deze eerste uitgave werden recentere kaarten uitgegeven waarin nieuwe of gewijzigde situaties werden geactualiseerd. De topografie en schaalverhouding is dezelfde gebleven, evenals de meerkleurendruk. Aan de uitsnedes is nu ook het gebied rond Dordrecht (inclusief Kijfhoek en Barendrecht) toegevoegd. De uitsnede Rotterdam bevat ook Europoort en Maasvlakte.

    De kaart is een uitgave van ProRail Assetmanagement Informatie.

    De meest recente versie is de april 2013-uitgave. Hierin zijn uiteraard verwerkt de Hanzelijn, Maasvlakte 2 en 9 nieuwe stations, die sinds december 2012 in gebruik zijn. De kaart is te downloaden via de internetsite van ProRail:

    http://www.prorail.nl/sites/default/files/spoorkaart_prorail_april_2013.pdf

    De extensie van de tekening is PDF. Lees wel even de voorwaarden m.b.t. gebruik en printen van de kaart.

    De kaart is ook in papieren, gedrukte uitgave gemaakt, formaat ongevouwen plm. 95 x 110 cm, gevouwen plm. 12 x 26 cm, kleurendruk.

    Voor vragen over de spoorkaart kan contact worden opgenomen met ProRail, afdeling Publiekscontacten (gebruik daarvoor het contactformulier op de website, klik hier), of het gratis telefoonnummer 0800 – 7767245, of per brief naar Postbus 2038 – 3500 GA Utrecht.

    Spoorkaart van Nederland, uitgave ProRail - april 2013.



    Utrecht Centraal 1843 – 2016

    De geschiedenis van het spoorknooppunt van Nederland in vogelvlucht

    In een samenwerking tussen Het Utrechts Archief en het Spoorwegmuseum in Utrecht heeft Uitgeverij WBooks in Zwolle in het najaar een prachtig boek uitgebracht: Utrecht Centraal, wat een geïllustreerde impressie van formaat is geworden. Beide instellingen hebben een uitgebreide verzameling historisch beeldmaterieel van het station in hun collecties en voor deze bijzondere terugblik hebben ze hun krachten gebundeld. Utrecht Centraal weet een spoor aan te leggen van het alle vroegste begin tot aan de moderne tijd. Beide auteurs Jos Zijlstra en Victor Lansink hebben een meesterlijk boek weten te maken. Dit boek is ruim een maand voor de officiële opening van het vernieuwde station verschenen, begin november 2016.

    Het Utrecht Centraal is het spoorweghart van Nederland: duizenden reizigers stappen er dagelijks in of uit de trein en zo gaat het al bijna 175 jaar. Vanaf de opening in 1843 heeft het station allerlei gedaanteverwisselingen ondergaan, waarvan de laatste in december 2016 officieel voltooid werd. Utrecht Centraal is een historisch mozaïek, een boeiende geschiedenis en tegelijkertijd levendige beeldkroniek van een station dat niet meer weg te denken is. Het fotoboek bevat zo’n 150 bijzondere, soms niet eerder gepubliceerde afbeeldingen uit de collecties van Het Spoorwegmuseum en Het Utrecht Archief. De beide auteurs beschrijven in korte, bondige teksten het verhaal van Utrecht Centraal vanaf 1843 tot en met 2016. Maarten van Rossum beschrijft in zijn voorwoord de sfeer en nostalgie van de oude, historische omgeving van het station van architect Sybold van Ravesteyn tot het station medio 1975 “...gewetenloos werd gesloopt en vervangen door de nieuwbouw van Hoog Catharijne (en feitelijk daarin opging) en die het jarenlang een zo’n armetierige, doodse indruk maakte (…). Het heeft het station beroofd van ademruimte en van een organische, ruimtelijke verbinding met de stad”. Jarenlang heeft Utrecht CS geen eigen gezicht gehad, geen façade, geen herkenbaar stationsgebouw, geen fraai stationsplein. De inzichten zijn gelukkig veranderd. Het zijn deze elementen die men in het nieuwe station van 2016 probeert terug te geven. “Het beste wat de stationsbewuste reiziger kan doen is zich voorstellen, terwijl hij in de enorme hal loopt, dat er buiten nog steeds een ruim en gezellig stationsplein is…..”.

    “Utrecht Centraal, het station in beeld, 1843 – 2016”. Auteurs Jos Zijlstra en Victor Lansink. Uitgeverij WBooks - Zwolle, 24,5 x 31,5 cm, 128 pagina’s, harde kaft, 150 zwart-wit en kleurenfoto’s, ISBN: 978 94 6258 1593, in samenwerking met Het Spoorwegmuseum en Het Utrechts Archief. Verkrijgbaar in de boekwinkel en bij NVBS Centraal, prijs € 24,95.
    Jos Zijlstra is conservator kunst in Het Spoorwegmuseum en Victor Lansink is vakspecialist beeldmateriaal bij Het Utrechts Archief (tevens de bewaarplaats van de historische NS-archieven).




    Met de trein door Nederland 1947-1986

    Bij Uitgeverij Uquilair is recent verschenen een boek van de bekende auteur en fotograaf L.J.P. Albers met beelden van veertig jaar spoorwegfotografie. In dit boek maakt u een fotografische rondrit in zwart-wit over het Nederlandse spoorwegnet in de jaren 1947-1986. De foto’s zijn allemaal afkomstig uit de camera van Luud Albers en het gevolg van zijn interesse in de Nederlandse Spoorwegen, naast die in de Noord-Zuid-Hollandsche Vervoer Maatschappij.

    Eerder verschenen fotoboeken over de NZH. Driehonderd van zijn kleurenfoto’s over de tramlijnen van de NZH werden in 2007 door Uitgeverij Uquilair in twee boeken gebundeld, één over de lijnen in Noord- en de ander over die in Zuid-Holland. De belangstelling voor deze boeken was zó groot dat ze in korte tijd waren uitverkocht.

    Als gevolg van deze belangstelling is besloten ook een aantal van zijn spoorfoto’s in één band bij elkaar te brengen, zodat een ieder die in dit onderwerp is geïnteresseerd, daarvan kennis kan nemen. Het zijn bij elkaar, weliswaar in zwart-wit, meer dan 500 foto’s geworden.

    Om redenen die in het voorwoord worden uiteengezet komen niet alle lijnen en stations aan bod, maar de kwaliteit van de gebruikte foto’s maakt hopelijk veel goed.

    Voor wie de periode 1947 – 1986 bewust heeft meegemaakt: veel herkenning, fantastische plaatjes, pure nostalgie. Maar voor iedereen die belangstelling heeft voor spoorweggeschiedenis: een waardevol historisch document. Van harte aanbevolen.

    Bij het doorkijken van dit boek zal het u duidelijk worden dat een aantal foto’s niet had kunnen worden gemaakt zonder de toestemming en medewerking van de Nederlandse Spoorwegen, het Spoorwegmuseum en vele spoormannen uit alle rangen en standen. Vrijwel steeds is dit vermeld, maar er zijn ook foto’s opgenomen waarbij men zich kan afvragen hoe die zònder zulke faciliteiten tot stand hadden kunnen komen.

    ISBN-nummer: 978-90-71513-67-1, prijs € 43,75 (gebonden uitgave). Te koop bij de uitgever of bij Boekhandel Van Stockum (Herengracht 60, Den Haag), ook via internetwebwinkel met geringe verzendkosten (http://www.vanstockum.nl/specialisations/spoorwegen) of via uw eigen (speciaal)boekwinkel.

    Een oude foto



    Spoorwegen in Nederland van 1834 tot nu

    Deze nieuwe uitgave van Spoorwegen in Nederland (verschenen in november 2008) is door de auteur Guus Veenendaal geheel herzien en aangevuld met een hoofdstuk over de spoorwegen in de eenentwintigste eeuw. Dit prachtig geïllustreerde standaardwerk beschrijft de volledige geschiedenis van de Nederlandse spoorwegen, van 1834 tot nu. We zien hoe potige polderjongens en vastberaden ingenieurs op de weke Hollandse bodem de ijzeren verbindingen tot stand brachten, waarover in 1839 de eerste stoomtrein door Nederland reed.

    Pas na lange jaren en vele ingrijpende gebeurtenissen - de spoorwegwet van 1860, de stakingen van 1903, de Tweede Wereldoorlog, de liberalisering van het openbaar vervoer - kregen de spoorwegen de huidige vorm.
    De geschiedenis van de spoorwegen is tegelijk de geschiedenis van het in rap tempo moderner wordende Nederland. Guus Veenendaal is erin geslaagd deze gecompliceerde en vaak aangrijpende ontwikkeling overzichtelijk en boeiend te presenteren. Natuurlijk staan de treinen, de stations en de groei van het spoorwegnet centraal. De auteur is ook niet voorbijgegaan aan enkele pijnlijke episodes, waarbij in de eerste plaats moet worden gedacht aan de jaren 1940-1945, toen vele duizenden joden per trein werden gedeporteerd.
    Speciaal voor deze herziene uitgave heeft de auteur een nieuw hoofdstuk geschreven over de gevolgen van de verzelfstandiging en splitsing van de NS. De nieuwe regionale spoorvervoerders zoals Arriva, Connexxion, Syntus en Veolia komen aan bod, evenals de vele binnen- en buitenlandse goederenvervoerders en de belangrijke rol van ProRail voor de infrastructuur. Ook stelt de auteur de pro's en contra's in geruchtmakende zaken als de Betuweroute, de HSL-Zuid en de ov-chipkaart tegenover elkaar.

    Spoorwegen in Nederland is geïllustreerd met honderden, vaak unieke foto's, kaarten en figuren.

    Gebonden uitgave, 604 pagina’s, formaat 287 x 235 x 50 mm, 2822 gram. Uitgeverij Boom.

    ISBN: 978-90-85066-39-2. Prijs € 49.50 (met tijdelijke actiekorting).

    Te koop bij Uitgeverij Boom/SUN (http://www.uitgeverijboom.nl/catalogus/fondsen/geschiedenis/spoorwegen_in_nederland_9789085066392.html) of bij Boekhandel Van Stockum (Herengracht 60, Den Haag, (http://www.vanstockum.nl/specialisations/spoorwegen), ook via internetwebwinkels met geringe verzendkosten of via uw eigen (speciaal)boekwinkel.

    Recensie: Menno Schenke in Algemeen Dagblad 23 oktober 2004 (bij de eerste druk, uitverkocht):
    "Spoorwegen in Nederland is een monumentaal boek boordevol informatie, met foto's, kaarten en grafieken, en wordt af en toe zelfs romantisch."

    Een oude foto



    Verkeersleidingsgebouw/Technisch Centrum te Amsterdam
    Gepubliceerd op: vrijdag 13 februari 2009

    Bent u geïnteresseerd geraakt in de historische ontwikkeling van seinhuizen in Amsterdam en het Verkeersleidingsgebouw/ Technisch Centrum in Amsterdam in het bijzonder?

    NS Verkeersleiding Regio Noordwest in Amsterdam (nu ProRail) en Holland Railconsult in Utrecht namen destijds – bij de oplevering en ingebruikname van het gebouw het initiatief voor een speciale uitgave waarin nader wordt ingegaan op de bouw en functionaliteit van dit bijzondere gebouw bij het Amsterdamse Centraal Station.

    “Amsterdamse seinhuizen, van wisselwachter tot VLTC-gebouw”
    Ontwikkeling vanuit de historie van seinhuizen in Amsterdam

    is een overdruk uit het blad “Op de rails” nr. 8 – 1995 van de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen, de NVBS.
    Uitgave NS Verkeersleiding Regio Noordwest – december 1997


    “Verkeersleidingsgebouw/Technisch Centrum te Amsterdam”
    De bouw van het VLTC: architectuur en bouwtechniek

    is een overdruk uit het blad Railevant nr. 4 – 1995 van de Weg en Werken Vereniging.
    Uitgave Holland Railconsult Utrecht – november 1995

    Voor beide herdrukken hebben de oorspronkelijke uitgevers destijds toestemming gegeven.

    Per uitgave/titel vraag ik een geringe vergoeding van € 1,00 per exemplaar.
    De porto- en verzendkosten bedragen € 2,00.
    Een mailtje naar mij is voldoende om uw interesse kenbaar te maken.
    info@archiefedwardbary.nl
    Dan geef ik even de wijze van betaling op en vindt verzending binnen 3 dagen naar uw adres plaats.

    Een oude foto




    Railmusea in Nederland 2017/18

    De folder Railmusea in Nederland 2017/18 is verschenen. Dit vouwblad is een uitgave van de Vereniging Historisch Railvervoer Nederland (HRN), de landelijke koepel die de belangen van 30 museale en toeristische railprojecten behartigt. Op veel terreinen actief, van publieksacties tot activiteiten op het gebied van spoorwegveiligheid, cultuur en milieu.

    • HRN ontwikkelt en overlegt in samenwerking met de Inspectie Verkeer & Vervoer van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en andere instanties over zaken die de railmusea (kunnen) raken, bijvoorbeeld over een stelsel van veiligheidsnormen in samenhang met de ARBO-wet en –regelgeving.
    • HRN is lid van Fedecrail, de Europese federatie van museale en toeristische railorganisaties die vooral in Brussel in de gaten houdt welke (geld)potjes daar op het vuur staan.
    • HRN is als rail-koepel lid van de Stichting Mobiele Collecties Nederland (MCN), het samenwerkingsverband van de rijdende, varende en vliegende monumenten. MCN wil overheden duidelijk maken welke cultuurwaarde de mobiele monumenten vertegenwoordigen voor het behoud van hun toekomst. Bezoek de website: www.railmusea.nl
    • HRN is gesprekspartner van diverse overheidsinstanties.
    • HRN beheert ook het Nationaal Register Railmonumenten, waarin meer dan 750 historische railvoertuigen zijn opgenomen. Al die voertuigen hebben, afhankelijk van hun cultuurhistorische waarde, een bepaalde status gekregen. Het Register maakt onderdeel uit van het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. U kunt het Register Railmonumenten raadplegen op: www.railmonumenten.nl
    • De brochure bevat informatie over organisatie, collectie, en adressen van alle in Nederland gevestigde museumorganisaties en tevens de belangrijkste railevenementen in 2017 en 2018. Brochure is gratis en ondermeer verkrijgbaar bij veel VVV-kantoren.
    • Raadpleeg dit spoorboekje met een volledig overzicht van alle activiteiten van de aangesloten leden. Bekijk de agenda, de laatste nieuwtjes en wat u moet weten bij een bezoek.

    Alle railmusea nodigen iedereen uit te komen kijken en vooral te genieten. Wees welkom bij onze railmusea, kijk rond en rij mee!
    Donateur worden kan natuurlijk ook.
    Er mag op het in stand houden van onze nationale cultuurwaarden niet bezuinigd worden !





    Erfgoed dat beweegt!
    Gepubliceerd op: maandag 29 juni 2009

    Stokerkade cultuurhistorische uitgeverij heeft recent een herziene herdruk uitgegeven onder bovengenoemde titel, onmisbaar voor alle liefhebbers van het mobiel erfgoed.

    Waardering van de Mobiele Collectie Nederland
    Erfgoed dat beweegt! is in tweede druk verschenen. Dit boek roept een fascinerend beeld op van de veelzijdige en brede verzameling mobiel erfgoed in ons land. Het laat hiervan veel voorbeelden zien en bevat interviews met gepassioneerde mensen uit de wereld van klassieke treinen, schepen, auto’s en vliegtuigen. In de tweede druk is de 'objectbeschrijving volgens het Nationaal Register Mobiel Erfgoed' toegevoegd. Het Instituut Collectie Nederland (ICN) en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) hebben in samenwerking met de stichting Mobiele Collectie Nederland (MCN) het initiatief genomen voor deze herdruk.

    Nederland is altijd een land geweest van handel en verkeer. Een resultaat hiervan is een indrukwekkende verzameling 'mobiel erfgoed'. Onze bruine vloot heeft wereldfaam, net als het vliegend erfgoed van beroemde bedrijven als KLM en Fokker. Met het aantal klassieke auto's steken we landen als Frankrijk en Duitsland naar de kroon en ook onze railsector heeft een tot de verbeelding sprekende nalatenschap.

    Nieuw erfgoed & Cultuurhistorische waarde
    De Mobiele Collectie Nederland is een waardevol deel van ons erfgoed, maar komt pas de laatste decennia meer in de aandacht van publiek en overheid. Het wordt, net als historische computers, monumentale wandkunst en erfgoed van minderheden, tot het 'nieuwe erfgoed' gerekend. Dit is erfgoed dat zich nog grotendeels buiten het blikveld van de gevestigde cultuurwereld bevindt.
    Het boek Erfgoed dat beweegt! is een geïllustreerde handleiding bij het Waardestellend kader mobiel erfgoed. Met hulp van dit Waardestellend kader kan de cultuurhistorische waarde van een auto, schip, vliegtuig of trein worden bepaald. Het Waardestellend kader is een uitstekend hulpmiddel om overheden en cultuurfondsen inzicht te verschaffen in de kwantiteit én kwaliteit van de Mobiele Collectie Nederland. Het is onmisbaar voor beleidsmakers en bezitters van waardevol mobiel erfgoed en aantrekkelijk voor alle belangstellenden vanwege de prachtige illustraties, de uitgebreide informatie en de interviews.

    Artikelen door: Arjen Kok (ICN), Peter Nijhof (RACM), Max Popma, Kees Volkers en Maaike Staffhorst.
    Honderden full color illustraties. Tweede herziene druk.
    Hardcover, 168 pp., full color, geïllustreerd, ISBN 97890 76092 423, Winkelprijs € 17,50.
    Museumwinkels en Mobiel Erfgoed-organisaties komen in aanmerking voor korting.
    Bestellingen en informatie via info@stokerkade.nl.
    Voor meer nieuws en informatie zie www.stokerkade.nl
    Stokerkade cultuurhistorische uitgeverij • Stokerkade 124, 1019 XB Amsterdam • Tel.: (020) 320 81 78

    Een oude foto



    De Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij
    Gepubliceerd op: maandag 29 juni 2009

    Bij uitgeverij Uquilair BV (’s Hertogenbosch) is verschenen een nieuw boek onder bovengenoemde titel.
    In dit boek wordt Nederlands eerste spoorwegmaatschappij behandeld, de HIJSM. Het bedrijf is daarmee de grondlegger van het hedendaagse spoorwegbedrijf. In het boek wordt uitgebreid ingegaan op het moeizame ontstaan van de eerste spoorweg tussen Amsterdam en Haarlem en de toen al aanwezige na-ijver tussen de grote steden Amsterdam en Rotterdam.
    Net als hedendaagse spoorprojecten was ook de start van de HIJSM een lastige onderneming. De auteur, Jacq. van der Meer, wist het ontstaan, de groei en de neergang van het bedrijf op treffende wijze vast te leggen. De HIJSM fuseerde uiteindelijk met de latere Staatsspoorwegen tot de NV Nederlandsche Spoorwegen.

    In het boek krijgt de historie de volle aandacht, waaronder de breedspoorperiode. De latere standaard spoorwijdte werd in Europa (met enkele uitzonderingen) vastgesteld op 1435 mm. Maar ook andere specifieke onderwerpen zoals onderhoud, exploitatie en materieel komen ruimschoots aan bod. Om dit mogelijk te maken werd gewerkt met enkele gastauteurs. Zo werden de hoofdstukken rijtuigen en wagens samengesteld door Maykel Kastelein en die over de tramrijtuigen en wagens door Otto Dijkstra, bekende auteurs van andere standaardwerken.
    Paul Henken gaf voor wat betreft de locomotieven aanvullende en nuttige informatie vanuit zijn deskundigheid. De fotobijschriften zijn van Arjan Ligtenbarg.

    Bij de samenstelling van het boek is gestreefd naar een zo breed mogelijke documentatie van de onderwerpen. Veel unieke afbeeldingen werden geselecteerd, waarvan een groot aantal voor het eerst is afgedrukt. In het 400 bladzijden tellende boek (formaat 24 x 33 cm) kunt u meer dan 500 stuks aantreffen. Illustraties in zwart-wit. Het `boek wordt afgesloten met een foto-overzicht. Onder de titel “Met de HIJSM onderweg” zijn op ruim 60 bladzijden ongeveer 150 afbeeldingen geplaatst.

    Hardcover, zwart-wit, geïllustreerd, gebonden, gewicht: 2500 gr. ISBN/ISBN13: 97890 71513 688, winkelprijs € 42,00.

    Te koop bij de NVBS-webwinkel (www.nvbswinkel.com), rechtstreeks bij de uitgever Uquilair of via de boekwinkel, o.a. Boekhandel Van Stockum – Den Haag (www.vanstockum.nl/product/11926634/Hollandsche-IJzeren-Spoorwegmaatschappij.html)

    Recensie (bron: Van Stockum):
    Hoewel er vaak wordt gesteld dat in de negentiende eeuw saaiheid en bekrompenheid heersten, valt niet te ontkennen dat, ondanks het feit dat we omstreeks 1830 als natie vrijwel failliet waren, ons land de aanleg van wegen en kanalen niet schuwde.
    Met de aanleg van spoorwegen lag dat aanvankelijk anders. Het betrof hier iets nieuws waarvan niemand wist hoeveel het allemaal wel zou kosten, er waren geen handelsbanken in Nederland die kredieten konden verschaffen, en algemeen vroeg men zich af of er aan al die nieuwlichterij wel behoefte was, omdat trekschuiten en diligences behoorlijke reismogelijkheden boden. Zelfs werden grote risico’s verwacht voor de volksgezondheid (kon een mens bij dergelijke snelheden nog wel ademen?), kortom, men zag spoorwegen niet zitten.
    De Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij werd opgericht door enkele vooraanstaande Amsterdammers, die het voortouw namen om tot een spoorverbinding tussen Amsterdam en Haarlem te komen, nadat aanvankelijke plannen voor een spoorverbinding met Duitsland het niet hadden gehaald. Een enkele verbinding tussen Amsterdam en Haarlem was weinig zinvol, maar later kon de lijn vanuit Haarlem via Leiden en Den Haag naar Rotterdam worden doorgetrokken, hetgeen handel en nijverheid in Holland zeer zouden moeten bevorderen.
    Een steuntje in de rug was de zogenoemde Railwaymania in Engeland, waarbij het aanvankelijk leek dat er met spoorwegen schatten te verdienen waren. Toen dit later bepaald niet het geval was verflauwde de belangstelling van de Nederlandse geldschieter en duurde het tot in de jaren vijftig eer de politiek met behulp van de ”Indische baten” de mogelijkheden schiep waardoor enkele Nederlandse spoorwegmaatschappijen tot ontwikkeling konden komen, waaronder de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Helaas beconcurreerden deze maatschappijen elkaar op leven en dood, hetgeen niet in het voordeel van de reiziger werkte.
    Pas in de Eerste Wereldoorlog vonden de overgebleven spoorwegmaatschappijen elkaar en begon een ontwikkeling die tot de hedendaagse toestand heeft geleid. Dit boek eindigt dus op het moment dat deze samenwerking gestalte kreeg.

    Een oude foto



    Diesel-elektrische locomotieven NS-serie 2400
    Gepubliceerd op: zondag 6 december 2009


    Bij uitgeverij Uquilair BV (’s Hertogenbosch) is begin december 2009 verschenen een nieuw boek onder bovengenoemde titel.

    Stevig motorgebrul en een zwarte rookpluim: dit standaardtype diesel-elektrische locomotief van de Franse fabrikant Alsthom vond emplooi over de hele wereld, waarvan 130 stuks bij NS dienst deden. Samen met de diesellocs van de serie 2200 vormden zij drie decennia lang de ruggengraat van het Nederlandse goederenvervoer. De locs hadden een eenvoudige bediening en waren breed inzetbaar.
    Voor de lichte en middelzware goederentreinen stelde de NS vanaf 1954 de NS-serie 2400/2500 in dienst, de laatste loc uit deze serie kwam in 1957 op de baan. In rap tempo vervingen zij het resterende stoomlocomotievenpark. Het stoomtijdperk kon mede daardoor en dankzij verdergaande elektrificaties in 1958 bij NS beëindigd worden.
    De serie 2400 heeft nagenoeg elk stukje van het Nederlandse spoorwegnet bereden. In 1992 werden de laatste locs bij NS buiten dienst gesteld. Een aantal van hen vond in het buitenland een tweede emplooi bij de aanleg van nieuwe spoorlijnen.
    Martin van Oostrom schreef dit standaardwerk aan de hand van originele documenten. Mede door het unieke en fraaie fotomateriaal en een aantal tekeningen komen deze locomotieven in al hun aspecten weer tot leven.

    Boekpresentatie
    Op 5 december 2009 vond de presentatie en uitreiking aan de auteur plaats. Tijdens een speciale rit van Apeldoorn naar Loenen werden de bewaard gebleven locs 2530 en 2459 ingezet voor een trein met genodigden. Voorop naar Loenen reed de 2530 met de machinisten Chris Westerduin en Bernd Jan Kraan en achterop reed de 2459 met de machinisten Dolf Dijksta en Bertus Kers. Op de terugreis werd in Loenen gestopt voor een fotosessie. De 2459 werd voor een goederentrein geplaatst en de 2530 reed met de twee blokkendozen achteruit tot naast de 2459 voor een line-up. De bijbehorende rookpluim mocht niet ontbreken….De hiernaast staande foto’s werden gemaakt door Bertus Kers en welwillend afgestaan voor deze website.

    Het boek is 23,5 x 29,7 cm groot en bevat minimaal 250 bladzijden met zo’n 600 illustraties.
    Hardcover, Nederlands, geïllustreerd, gebonden. ISBN/ISBN13: 97890 71513 695, winkelprijs € 39,80 (inclusief verzendkosten bij de uitgever).

    Te koop bij:




    Sporen (langs de Haarlemmermeerlijnen)
    Gepubliceerd op: maandag 18 januari 2010

    In 2007 verscheen het boek ‘Sporen’ van journalist Wim Wegman over de restanten van het vrijwel volledig verdwenen spoorwegnet van de Haarlemmermeerlijnen.

    ‘Sporen’ beslaat het deel tussen Amsterdam, Leiden en Haarlem. Inmiddels is Sporen II in voorbereiding dat het resterende deel beschrijft, tussen Amsterdam, Alphen en Nieuwersluis.

    Bezoek het weblog om de nieuwe zoektochten letterlijk op de voet te kunnen volgen: http://wimwegman.wordpress.com Hierin beschrijft Wegman zijn tochten en zijn bezoeken aan de overgebleven spoorhuizen en de feiten en anekdotes die hij de afgelopen tijd heeft verzameld.

    Enkele tientallen jaren lang, van 1912 tot 1935, lag er een uitgebreid netwerk van spoorlijnen in de Haarlemmermeerpolder. Dit is een gebied dat wordt begrensd door Amsterdam, Haarlem, Leiden en Utrecht. Dit netwerk werd geëxploiteerd door de Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij (HESM). In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, reden er geen elektrische treinen maar stoomtreinen. De exploitatie is nooit lonend geweest. De opkomst van de bus betekende de genadeslag voor de HESM. In dit boek onderneemt de auteur een speurtocht naar de restanten van het netwerk. Een deel ervan is tegenwoordig in gebruik bij de Elektrische Museumtram Amsterdam (EMA), die als uitvalsbasis het prachtige Haarlemmermeerstation in Amsterdam heeft.

    Wim Wegman is journalist bij HDC Media, de uitgever van het Leidsch Dagblad, Haarlems Dagblad, Gooi- en Eemlander en Noordhollands Dagblad. Sporen kreeg in 2008 de cultuurprijs Haarlemmermeer.

    Sporen. Een zoektocht langs de resten van de Haarlemmermeerlijnen. Door Wim Wegman. Uitg. HDC Media, 2007. ISBN 9077842041.

    Meer informatie: boekpresentatie: http://www.haarlemmermeerspoor.nl/n20070331.htm

    Zie ook het thema Tramweg Stichting op deze site: navigatie: Nederland/TS/dieseltreinen

    Een oude foto




    Over het spoor
    Gepubliceerd op: maandag 18 januari 2010

    'Over het spoor' is een boek dat door middel van een tweeëntwintigtal hoofdstukken aandacht besteedt aan vele zaken binnen de professionele spoorwegwereld. Behalve over beveiligingssystemen en hun achterliggende regelgeving, geeft 'Over het spoor' uitleg over de opbouw van voertuigen, het stoot- en trekwerk van zowel goederen- als personentreinen, remapparatuur en remsystemen. Natuurlijk ontbreekt een stukje spoorwegwetgeving niet en zelfs voor het onderwerp 'reizigerspsychologie' bestaat de nodige aandacht. Ook de rest van de lange lijst onderwerpen stemt de lezer zeker tot nadenken en het kweken van meer bewustzijn. 'Over het spoor is daardoor een uitgave die thuis hoort in de boekenkast van iedereen die te maken heeft met 'treinen rijden' of die het fenomeen 'trein' een warm hart toedraagt.

    Met zijn boek heeft auteur Gerard Eijkelkamp voor ogen een discussiedocument gelanceerd te hebben. Volmaakt is het nog niet, maar met het beoogde doel om mettertijd over een zo volledig mogelijk naslagwerk te beschikken, wordt het dat mogelijk wel. De aankomende 5 jaar heeft de schrijver zich hoe dan ook verplicht om wijzigingen etc. bij te houden en door te voeren in het boek. Alle reacties, opbouwende kritieken, verbeteringen of suggesties zijn van harte welkom!
    ISBN 978-90-8657-048-5
    De verkoopprijs bedraagt € 29,00, excl. 6% BTW en verzendkosten. Inclusief wordt dat € 38,16.
    'Over het spoor' kan via internet besteld worden! http://www.gdscrossmediagroup.nl (via het icoon 'winkelwagentje', en vervolgens de 'uitgavenindex' en 'overige uitgaven' kun je het boek vinden).

    Een oude foto




    De Geschiedenis van Tiel
    Gepubliceerd op: dinsdag 26 januari 2010


    ‘De Geschiedenis van Tiel’, gebonden uitgave, harde kaften, 320 pagina’s, formaat 270 x 200 x 25 mm, 1380 gram. Uitgeverij Meerpaal B.V. Tiel. ISBN: 90-803767-2-8. Prijs € 27,20.
    Streekuitgave, te koop bij (plaatselijke) boekhandels.

    In 1836 verscheen voor het laatst een boek met een aaneensluitende geschiedenis van de stad Tiel. Daarna zijn er wel afzonderlijke aspecten beschreven, maar niemand heeft ooit nog een algemeen overzichtswerk vervaardigd. Bij het honderdjarig bestaan van de Vereniging Oudheidkamer voor Tiel en Omstreken is in het jaar 2001 weer zo’n overzicht samengesteld. Dit is gebaseerd op jarenlang nieuw onderzoek. Twee auteurs hebben – gebruikmakend van het onderzoek door eenentwintig personen – de geschiedenis van Tiel opnieuw in beeld gebracht. Dr. E.J.Th.A.M.A. Smit en H.J. Kers zijn er in geslaagd een omvangrijk standaardwerk samen te stellen waarin de geschiedenis van Tiel vanaf de Prehistorie (de Kelten, Bataven en Romeinen) tot rond de eeuwwisseling 2000 belicht wordt. In twintig hoofdstukken, die elk rijk geïllustreerd zijn met tekeningen, foto’s, schetsen en kaarten krijgt de lezer een vrijwel volledig beeld van de handelsstad Tiel en zijn directe omgeving in de Betuwe. De ‘Geschiedenis van Tiel’ is voor een belangrijk deel gebaseerd op gegevens die zijn opgenomen in het Kalendarium van Tiel. Het boek bevat een uitgebreide opgave van literatuur, bronnen en register, zodat de verder geïnteresseerde ruimschoots geïnformeerd wordt.
    Uiteraard beschrijft het boek ook de diligencediensten naar Geldermalsen, Utrecht en Maarsbergen (Nederlandsche Rijnspoorweg Maatschappij – NRS), de komst van de spoorlijn Utrecht – Waardenburg (in gebruik op 2 november 1868), de Betuwespoorlijn Dordrecht - Geldermalsen – Elst (opening 1 november 1882), de Stoomtram Tiel – Buren – Culemborg (TBC, opening 17 november 1906 – opheffing 3 maart 1918), het postvervoer in de regio en het autobusbedrijf van Verhoeks (ETAO).
    Hoofdstuk XVII is op indringende wijze gewijd aan de Tweede Wereldoorlog (‘Tiel een geteisterde stad’), waarin Tiel in de periode 17 september 1944 tot 5 mei 1945 in de frontlinie lag bij de opmars van de geallieerde legers en veel te verduren heeft gekregen.
    Voor wie Tiel alleen maar kent van ‘Flipje het fruitbaasje’ als promotiefiguur van de jamindustrie of het jaarlijkse, traditionele Oogst- en fruitcorso of zijn strijd tegen het hoge water (de hoogwaterperiode in 1995 waarmee de schrijvers afsluiten), is dit boek een verrijking voor zijn kennis van de Nederlandse geschiedenis.

    Een oude foto



    Ansicht op het spoor – Deel 1: De oude Betuwelijn
    Gepubliceerd op: maandag 8 februari 2010


    ‘Ansicht op het spoor – Deel 1: De oude Betuwelijn’, gebonden uitgave, harde kaften, 111 pagina’s, formaat 250 x 178 x 13 mm, 560 gram. Uitgeverij H.A. Voet Capelle aan den IJssel – februari/maart 2005. ISBN: 90-73647-56-8. Prijs € 14,95.
    Prentbriefkaarten uit de collectie van Gerrit en Fien Severein.
    Internet: www.uitgeverijvoet.nl en www.severein.nl
    Streekuitgave, te koop bij (plaatselijke) boekhandels.

    Op 16 juli 1885 was de spoorlijn Elst – Dordrecht in zijn geheel gereed. Eerder waren er al gedeelten opengesteld, waarbij hier enige openingsdata: Arnhem – Nijmegen 16 juni 1879, de aansluiting met Elst - Geldermalsen 1 november 1882, Geldermalsen – Gorinchem 1 december 1883 en tenslotte Gorinchem – Dordrecht op 16 juli 1885. Omdat er van veel goederentreinen werd uitgegaan (net als 125 jaar later…), werd de Betuwelijn geheel dubbelsporig ontworpen, maar in het begin in enkelspoor uitgevoerd. Het tweede spoor kwam pas later gedeeltelijk gereed en sommige stukken zijn zelfs nooit verdubbeld. De auteur G. Severein verzamelt samen met zijn vrouw al sinds 1963 prentbriefkaarten van spoorse onderwerpen. Beiden waren werkzaam bij de NS en door gunstige reisvoorwaarden bij dat bedrijf reisden ze samen stad en land af op zoek naar ansichtkaarten. Op verzamelbeurzen werd veel materiaal aangetroffen. In dit boek zijn uitsluitend prentbriefkaarten uit de collectie van Gerrit en Fien Severein opgenomen. Helaas zijn niet van alle stations, overwegen of bruggen ansichtkaarten uitgegeven; het hing vaak van de keuze van de plaatselijke winkeliers af of zij het de moeite vonden lokale beelden vast te (laten) leggen. Daardoor komt van bijvoorbeeld de aansluiting van de Betuwelijn op de lijn Arnhem – Nijmegen nabij ‘De Vork’ in Elst in deze uitgave geen afbeelding voor. Maar veel oude en inmiddels verdwenen stations komen goed aan bod. Daardoor geeft het boek toch een vrijwel volledig beeld van deze oude spoorlijn. Plaatselijke boekhandels en antiquariaten in alle delen van het land leverden veel kaarten Op ruil- en verzamelbeurzen kon nog wel eens ontbrekend materiaal uitgeruild of gekocht worden. De exploitatie van de Betuwelijn kwam in handen van de HSM, de Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij. Deze maatschappij bezat al de lijn Amsterdam – Amersfoort – Kesteren (1874), zodat er ook spoedig treinen met doorgaande rijtuigen gingen rijden van Amsterdam, via Kesteren en Nijmegen naar Kleef en dan verder naar Keulen, Bazel, Wenen of Boedapest. Een deel van de oostelijke Betuwelijn had dus ooit een internationale status. Met ruim honderd afbeeldingen volgt de auteur vanuit Arnhem en Nijmegen de oude Betuwelijn westwaarts tot en met Dordrecht.

    Een oude foto



    Historische atlas van Hilversum

    Gepubliceerd op: woensdag 12 juni 2013

    Bij Uitgeverij Boom is verschenen de Historische atlas van Hilversum ‘van esdorp tot mediastad’.

    ISBN: 978 94 6105 468 5
    Gebonden met stofomslag, rijk geïllustreerd, in kleur
    Omvang: 24,5 x 33 cm, 80 pagina’s
    Verschenen: Mei 2013
    Prijs: € 29,90
    Omslagontwerp: Jan Boerman
    Uitgeverij Boom is onderdeel van Boom Uitgevers Amsterdam

    Auteur: Anton Kos (1969, historicus en zelfstandig onderzoeker, redacteur en tekstschrijver)

    De historicus Anton Kos beschrijft in 35 hoofdstukken de ruimtelijke ontwikkeling van de stad, van de prehistorie tot vandaag. Het boek is werkelijk een atlas. Het Streekarchief Gooi en Vechtstreek leverde meer dan 50 van de kaarten en ook de vele foto´s in het boek. Andere kaarten kwamen onder andere uit het Nationaal Archief of werden speciaal voor de uitgave gemaakt. De ronde kaart van het Gooi, plannen van Jan Perk uit de 18e eeuw, wandel- en groeikaarten, uitbreidingsplannen, kadastrale en huisnummerkaarten. Een buitengewone verzameling met daarbij een volledige geschiedenis van Hilversum, zoals die niet eerder is beschreven.

    Hilversum is veel meer dan de stad van radio en tv. Het beeld van Hilversum wordt niet minder bepaald door zijn baanbrekende architectuur en lommerrijke wijken. De Historische atlas van Hilversum beschrijft de wording van een markante stad in het midden van Nederland.

    Anders dan bij veel oudere steden is er betrekkelijk weinig geschreven over de ruimtelijke ontwikkeling van een stad die iedereen kent als de bakermat van de Nederlandse media. Dit boek brengt de geschiedenis van Hilversum in kaart vanaf het geologische begin tot de huidige situatie, waarin de stad is uitgebreid met een mediapark en hoogbouw. Uiteraard is er ruim aandacht voor architectonische hoogtepunten als Dudoks beroemde raadhuis, het recent gerestaureerde sanatorium Zonnestraal van Duiker en het nieuwe Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid van Neutelings Riedijk. De Historische atlas van Hilversum brengt ook de belangrijkste veranderingen en ontwikkelingen in beeld, zoals het verlies van grote delen grondgebied in de Gouden Eeuw en de metamorfose tot industrie- en forensenstad na de komst van de spoorwegen in 1874.

    De Stichting Hilversumse Architectuurprijs is de initiatiefnemer voor de publicatie, die tegelijkertijd met de uitreiking van architectuurprijzen 2013 verschijnt.

    De Historische Atlas van Hilversum is verkrijgbaar bij de boekhandel of te bestellen bij uitgeverij Boom, klik hier.

    In deze serie historische atlassen zijn van andere steden ook soortgelijke uitgaven verkrijgbaar.




    Grote Historische Topografische Atlassen ± 1905

    Gepubliceerd op: maandag 8 februari 2010

    • Provincie Utrecht ISBN: 978-90-8645-004-6 Uitgave november 2005 € 24,90
    • Provincie Gelderland ISBN: 978-90-8645-003-9 Uitgave november 2005 € 24,90

    Gebonden uitgaven, harde kaften, formaat 235 x 326. Variabele dikten en gewichten.

    Uitgeverij Nieuwland in Tilburg heeft van alle provincies historische atlassen uitgebracht waarin de topografische kaarten op een schaal van 1:25.000 zijn samengevoegd. De kaarten zijn aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw uitgebracht door de Topografische Inrichting, één van de voorlopers van de huidige Topografische Dienst Kadaster.
    Internet: www.uitgeverijnieuwland.nl en www.historischeatlas.nl

    “Topografische kaarten die zich laten lezen als een historisch verhaal”

    Wie de weg wil weten, pakt een wegenkaart of laat zich tegenwoordig dirigeren door een navigatiesysteem. Topografische kaarten bieden veel meer en de schaal 1:25.000 is ideaal voor genoeg detaillering van het landschap. De huidige infrastructuur in Nederland heeft voor een belangrijk deel ooit zijn oorsprong gehad in het verre verleden. Autosnelwegen en hoge snelheidsspoorlijnen waren er rond de eeuwwisseling 1900 niet. Maar wat was er toen wel? Langs welke wegen kon men zich toen verplaatsen? Voor natuurliefhebbers en wandelaars, heemkundig geïnteresseerden en historici vormen oude, gedetailleerde landkaarten een ongeëvenaarde bron van informatie. In deze historische atlassen zijn per provincie de topografische kaarten verzameld. Ze werden eind negentiende, begin twintigste eeuw opgesteld aan de hand van landmeetkundige verkenningen en maken na honderd jaar zichtbaar hoe de mens zijn omgeving naar zijn hand zette. Het zijn ‘stille getuigen’ van een vervlogen tijd, van verdwenen landschappen en een veranderde samenleving. Die stille getuigen kunnen ons bij nadere beschouwing heel veel vertellen:

    • over de onwaarschijnlijke schoonheid van het toenmalige landschap;
    • over economische motieven om in dat landschap in te grijpen;
    • over meanderende rivieren en beken die nog hun gang mochten gaan;
    • over ruilverkaveling, ontginning en bebossing;
    • over de ontwikkeling van stoomtrein en tram naar autosnelweg en verkeersknooppunt.

    De auteurs die de inleidende teksten bij de reeks historische atlassen geschreven hebben, helpen de liefhebber op deskundige wijze op weg door een eeuw van verandering. Van heden naar verleden en terug.

    Voor de spoorliefhebber met interesse voor (rail)infrastructuur is het jaartal 1905 een goed uitgangspunt voor ‘Toen en Nu’-vergelijkingen, omdat de meeste spoor- en tramlijnen toen al aangelegd waren. Fotografie van oude en nieuwe situaties maken die vergelijkingen visueel en vertellen zo een eigen verhaal.
    Wie de jongste topgrafische kaarten uit de moderne tijd naast de oude kaarten legt, ontdekt een wereld van (grote) verschillen, maar ook van nog steeds bestaande wegenstructuren. Beide hiernaast staande uitgaven zijn het begin van mijn verzameling historische atlassen. In deze reeks verschenen ook de andere provincies. Bezoek bovengenoemde websites.

    Een oude foto




    De brug over de Rijn bij Rhenen

    Gepubliceerd op: dinsdag 16 februari 2010


    De brug over de Rijn bij Rhenen, gebonden uitgave, harde kaften, 192 genummerde pagina’s, 251 afbeeldingen, formaat 215 x 285 x 15 mm, 1008 gram. Drukkerij Cunera BV – Rhenen. Historische Uitgeverij Matrijs - Utrecht, november 2007.
    ISBN: 978-90-800286-9-2. Prijs € 27.95 (incl. € 3.00 verzendkosten).
    Uitgegeven door de Stichting Publicaties Oud Rhenen, in samenwerking met de Historische Vereniging Oudheidkamer Rhenen en Omstreken als nummer 14 in haar Historische Heuvelrug Reeks. Auteur: dr. H.P. Deys. Deze uitgave werd mede mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van de Stichting Gebroken Lente en de Stichting Het voormalig Gast- en Weeshuis, beide te Rhenen. Streekuitgave, te koop bij (plaatselijke) boekhandels.
    Trefwoorden; Rhenen, Rijnbrug, spoorbrug, verkeersbrug, Rijkswaterstaat, Spoorwegen, geschiedenis, 19e – 20e eeuw.

    De verkeersbrug over de Rijn bij Rhenen werd op 27 november 1957 feestelijk in gebruik genomen. De spoorbrug die hier tussen 1886 en 1944 had gelegen, had eindelijk zijn opvolger. Voor Henk Deys was het vijftigjarig bestaan in 2007 van de verkeersbrug aanleiding om door middel van talloze illustraties de geschiedenis van zowel de spoorbrug als de verkeersbrug te presenteren. Zowel de beelden uit zijn eigen collectie als die uit enkele andere fotoverzamelingen geven een goed beeld van de bouw en de feestelijke ingebruikname van de beide bruggen. De spoorbrug – volgens een kenner ‘de mooiste spoorbrug van Nederland’ – werd in de meidagen van 1940 door Nederlandse militairen opgeblazen. Door de Duitse bezetter werd de brug gedeeltelijk hersteld, om aan het einde van de oorlog door Engelse bommen grondig en definitief vernield te worden, waarmee aan een belangrijke noord-zuidverbinding per spoor een einde kwam. Wat volgde was het moeizame proces waarin geleidelijk de ideeën om de spoorverbinding over de Rijn te herstellen veranderden in het besluit tot de bouw van een verkeersbrug. Voor de Betuwe betekende de nieuwe brug een belangrijke verbinding naar het noorden. Naar het zuiden deed de brug haar invloed op het economisch leven gelden tot aan Oss toe. De feestelijke openstelling van de nieuwe brug op 27 november 1957 betekende echter wel het einde van de eeuwenoude veerdienst van Rhenen. Ook hieraan wordt in deze rijk geïllustreerde boekuitgave uitvoerig aandacht geschonken. Nooit meer zouden er internationale treinen rijden over de oostelijke Betuwelijn naar Duitsland.

    De HSM, de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij bezat namelijk ooit de lijn Amsterdam – Amersfoort – Kesteren (1874), waarlangs (stoom)treinen met doorgaande rijtuigen reden van Amsterdam, via Rhenen, Kesteren en Nijmegen naar Kleef en dan verder naar Keulen, Bazel, Wenen of Boedapest. Een deel van de oostelijke Betuwelijn had dus ooit een internationale status.

    Om de sterk gegroeide forensengemeente Veenendaal een betere spoorverbinding met Utrecht te geven, werd het verlaten spoor tussen het viaduct over de spoorlijn Utrecht – Arnhem bij De Haar en Veenendaal – Rhenen opgeknapt en geëlektrificeerd voor heropening voor reizigersvervoer. Bij De Haar werd een aansluiting gemaakt op de lijn richting Utrecht. Op 31 mei 1981 werd de verbinding Utrecht – Veenendaal – Rhenen voor reizigersvervoer geopend.
    Het boek bevat tientallen zeer waardevolle historische foto’s.

    Websites:

    Historische Uitgeverij Matrijs – Utrecht: http://www.matrijs.com
    Federatie Industrieel Erfgoed Nederland:
    http://www.industrieel-erfgoed.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=274:de-brug-over-de-rijn-bij-rhenen&catid=45:onlangs-verschenen&Itemid=7
    Historische Vereniging Oudheidkamer Rhenen en Omstreken: http://www.oudrhenen.nl

    Een oude foto




    Bussums Historisch Tijdschrift
    Gepubliceerd op: donderdag 17 juni 2010


    http://www.boekhandellos.nl/

    Een oude foto

    Tentoonstelling "Bussum op Reis"

    Het monumentale station Naarden-Bussum had een centrale rol bij de voorbereidingen voor de activiteiten op Open Monumenten Dag 2014. Het station was een voor de hand liggende plaats gezien het thema van dit jaar: “Op reis”. Daarbij kwam het ook mooi uit dat deze zomer na een gecompliceerd bouwproject de felbegeerde stationsliften in gebruik zijn gesteld: een grote uitkomst voor mensen met mobiliteitsproblemen. Het middenperron, dat stamt uit 1917, is nu voor alle reizigers goed toegankelijk. Gedenkwaardig is ook dat de spoorlijn waaraan Naarden-Bussum ligt nu 140 jaar bestaat (1874).

    Voor de Historische Kring Bussum was dit bij elkaar genoeg aanleiding voor een breed opgezette multimediale tentoonstelling, gewijd aan het station, de spoorlijn en het liftenproject. Ook is er aandacht voor de Gooische Stoomtram en het busvervoer in de regio. De tentoonstelling is te zien in een zijvleugel van station Naarden-Bussum van woensdag 10 t/m zondag 21 september 2014. Neem alvast een kijkje op de website van Nico Spilt, "Langs de rails" en zoek onder index op Naarden-Bussum.

    Het recent verschenen Bussums Historisch Tijdschrift, september 2014 – jaargang 30, nummer 2 uitgave van de Historische Kring Bussum bevat in het kader van het thema Op Reis van de Open Monumentendag 2014 enkele interessante artikelen (tussen haakjes de auteurs):

    • Op reis! Het spoor, de trein, de tram, de bus en het station (voorwoord van de redactie).
    • Bussum en de forens, ontwikkeling van Bussum sedert de aanleg van de Oosterspoorweg in 1874 (Chris Leenders).
    • De Gooische Stoomtram (Chris Leenders).
    • De Gooische Stoomtram, de route per fiets (Klaas Oosterom).
    • De Gooische Moordenaar (Chris Leenders).
    • Ein Wienerkind in Bussum (Klaas Oosterom).
    • Rondleiding door station Naarden-Bussum (Jaap van Hassel en Chris Leenders).
    • De lift (Nol Verhagen).
    • Station, Tempel of Zwembad, over de beleving van station Naarden-Bussum (Luud Wierenga).
    • De BUS van Bussum naar Naarden (Jan-Willem Henfling).
    • Vreemdelingenverkeer in Bussum (Nol Verhagen).
    • Wandelen in 1929 en 2014 (Klaas Oosterom).
    • Bussum in boeken (Klaas Oosterom).

    Deze uitgave (40 pagina’s) bevat vele historische foto’s (o.a. van de bekende spoorfotograaf Kees van de Meene) en tekeningen. De omslagillustratie is van Janet Lane.
    De Historische Kring Bussum organiseert enkele activiteiten tijdens de Open Monumentendag in het weekende van 13 en 14 september 2014. Kijk hiervoor op de website.










    De Stoomtram nummers 131, 132, 133 en 134 van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik zijn op donderdag 18 september 2014 verplaatst van deze pagina naar de pagina Nederland/SHM/Publikaties.

    De Stoomtram nummers 135, 136, 137 en 138 van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik zijn op dinsdag 23 september 2014 verplaatst van deze pagina naar de pagina Nederland/SHM/Publikaties.

    De Stoomtram nummers 139, 140, 141 en 142 van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik zijn op donderdag 13 april 2017 verplaatst van deze pagina naar de pagina Nederland/SHM/Publikaties.

    De Stoomtram nummers 143, 144, 145 en 146 van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik zijn op donderdag 13 april 2017 verplaatst van deze pagina naar de pagina Nederland/SHM/Publikaties.




    Museumstoomtrein Hoorn - Medemblik 1968-2018 – 50 jaar verbindend

    Op 23 mei 2018 is verschenen het jubileumboek: Museumstoomtram Hoorn - Medemblik 1968-2018, Vijftig jaar verbindend”. Auteur Rein Korthof onder redactie van Bob Boekhout en Hans de Lange. Tekstbijdragen van René van den Broeke en Jaap Nieweg. Onderzoek en adviezen: Marius van Rijn; 144 pagina´s formaat 30.5 x 21.5 mm, 110 afbeeldingen in kleur en zwartwit. Hardcover, gebonden. Uitgave Museumstoomtram Hoorn - Medemblik, prijs afgehaald op tramstation Hoorn € 24,95. Bij verzending per post + € 6,75 via info@stoomtram.nl. In de boekhandel verkrijgbaar voor € 29,50.
    Vormgeving en productie: Drukkerij DR&DV Media Services, Amsterdam.

    Het boek kwam uit ter gelegenheid van 50 jaar museumstoomtram op de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik en is “Opgedragen aan alle medewerkers van de Museumstoomtram en hun begripvolle thuisfront”.

    Het boek beschrijft de ontwikkelingen vanaf het allereerste begin: een levend railmuseum kon slechts van de grond komen met een goed idee. Zo werd de Tramweg Stichting (TS) in augustus 1965 opgericht uit de gelederen van de NVBS om historische railtransportmiddelen te bewaren. Niet “achter glas”, zoals directeur René van den Broeke in zijn voorwoord vermeldt, maar om er gewoon datgene mee te doen waarvoor ze gemaakt zijn: rijden en mensen en goederen vervoeren zoals dat in de eerste helft van de vorige eeuw plaats vond en zorgen dat het zo veel zou opleveren, dat het geheel zichzelf in stand zou kunnen houden. Aanleiding was de opheffing van het laatste Nederlandse smalsporige interlokale tramwegbedrijf, de Rotterdamsche Tramweg-Maatschappij (RTM) in het begin van 1966. Doelstelling van de TS was om zoveel mogelijk materieel van de sloop te redden en te bewaren voor museale doeleinden.

    De auteur gaat uitgebreid in op die beginperiode, wat gezien wordt als de geboorte van wat later de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik kon worden. In diverse hoofdstukken met belangrijke hoogtepunten komen de ontwikkelingen aan de orde. Van de eerste “Leeghwater”-ritten in het Westland (voor studentenvereniging Leeghwater van de TH Delft), de betekenis van ir. P.H. Bosboom, destijds directeur van NS, het bezoek van Prins Bernhard, tot de waardevolle betekenis van het behoud van de lokaalspoorweg Hoorn – Medemblik, waarop NS aanvankelijk nog het goederenvervoer verzorgde. Ook de ups en downs van een museum in ontwikkeling en de financiële perikelen uit de beginjaren blijven niet onvermeld. Maar ook hoe bergopwaarts verder is gegaan. Een mooi overzicht van de collectie vol rijdende topstukken, de Museumstoomtram als deelnemer en aanjager van belangenbehartigers, de samenwerking met tal van partijen waaronder de gemeentes in de Westfriese Driehoek, de groei van reizigers en bezoekers uit de hele wereld en de vele tulpenfoto’s in het fraaie landschap geven de SHM letterlijk veel kleur. Met twinningpartners in binnen en buitenland zoals Bluebell Railway (Engeland) en Museum Buurt Spoorweg (MBS), de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij (VSM) en RTM Ouddorp worden nauwe contacten onderhouden met kennisuitwisseling en soms ook uitlening van materieel. De werkplaats, het baanonderhoud, vernieuwingen aan de infrastructuur en het Bello-atelier blijven niet onvermeld. Het kan slechts bestaan door de volhardende inzet van veel vrijwilligers; of, zoals de achtercover de Engelse staatsman en filosoof Thomas More al vijf eeuwen geleden schreef en citeert: “Traditie is niet het bewaren van de as, maar het doorgeven van het vuur”. Het boek sluit af met de epiloog:”we gaan op weg naar het eeuwfeest. Moge het vuur in onze locomotieven en in de harten van de medewerkers ook de komende vijftig jaar blijven branden”.


    De Stoomtram 164 oktober 2020

    Gepubliceerd op: zondag 1 november 2020

    Op 20 oktober is verschenen de oktober-uitgave 2020 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 164, 45e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 10,00 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt drie keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 164:

    • Directeur René van den Broeke kijkt – na de zomer – terug op één van de meest bijzondere exploitatiejaren die het museum in zijn geschiedenis heeft doorgemaakt. De organisatie heeft grote inspanningen verricht om een relatief kleine groep bezoekers te kunnen verwelkomen en verantwoord de Tijdreis met stoomtram en boot te laten beleven: de coronacrisis heeft ook bij de Stoomtram zijn sporen nagelaten. Veel zaken die qua museale presentatie gepland waren, moesten op een andere manier georganiseerd worden. Er is een redelijk helder beeld over het tekort, dat de BV Exploitatiemaatschappij heeft opgelopen en nog zal oplopen in de voorliggende winter. Er wordt intensief overleg met provincie en gemeenten gevoerd om te komen tot een oplossing hiervoor. Op korte termijn is het doel vooral om zichtbaar te blijven. De collectie en de inzet van de bevlogen collega’s om deze te presenteren is een belangrijke voorwaarde voor het toekennen van extra subsidies uit de steunfondsen. De basis is gelegd voor een nieuw coronaproof winterprogramma. De Winter Wonderland Express rijdt (onder voorbehoud van de corona-omstandigheden uiteraard) tot het einde van het jaar en zal (hopelijk) nog wat inkomsten genereren die voor deze periode zijn begroot. De VIP-ritten voor de donateurs als vervanging van de jaarlijkse donateursvergadering in september waren een succes. In een afwisselend programma werden circa 150 mensen geïnformeerd over het wel en wee van het museum, inclusief de stand van zaken van de restauratieprojecten. De lopende museale projecten die in uitvoering zijn, met een geoormerkte financiering zijn de herbestemming/werkplaatsuitbreiding, de Tram voor Bello, Rijtuig NCS 6, Abbekerk woonhuis en onderzoek monumentenstatus en groot en divers onderhoud aan diverse collectiestukken. Met de blik voorwaarts wordt in december meer bekend over de situatie en de ontwikkelingen van het museum.
    • “De exploitatie in de zomer van 2020”. Een overzicht van een bijzonder seizoen. Met ingang van 5 juni kon er door versoepeling van de coronamaatregelen in de weekenden weer gereden worden, op 1 juli startte de dagelijkse dienst weer. De vaste trekkracht was loc 5, met uitzondering van 17 juli, toen ter gelegenheid van de pensionering van chef-tractie Ruud Overweel loc 7742 werd ingezet. Ook de inzet motorlocomotief 101 met rijtuig ZVTM AB 8 in een pendeldienst (later ook met locomotief HTM 8) tussen de werkplaats en het tramperron in Hoorn zorgden voor een coronaveilige route voor de werkplaatsbezoekers uit en naar de trams. Ook de hittegolf had zo zijn gevolgen: er moest water op de rails worden gespoten om de ophaalbrug over de Overlekersluis in Medemblik in goede werking te houden. Het naseizoen startte op 1 september met nog slechts één dagelijkse retourrit (niet op maandagen) waarvoor loc 5 de trekkracht was. Op 1 en 2 september sprong loc 30 in.
    • Reportage met historisch overzicht van het stationsgebouw Abbekerk-Lambertschaag.
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 77 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties; een recordbedrag van ruim 84,3 miljoen euro kon verdeeld worden ! De Museumstoomtram ontving op 5 februari 2020 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2020 van de Loterij in museum Naturalis Leiden een bijdrage van € 266.619,- uit de opbrengst van 2019 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie (vorig jaar: € 258.496,-). Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • “Ontwikkelingen van de collectie”. Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator doet verslag van de plannen en de stand van zaken. De Coronamaatregelen werkten ook door bij de werkzaamheden waarbij de nodige protocollen in acht genomen moesten worden. Toch valt er wat te melden. Beschreven worden de werkzaamheden aan enkele overwegen, nog wat details uit het (inmiddels afgeronde) project Medemblik Centraal Station (o.a. de terugplaatsing van de seinpaal), voortgang revisie locomotief LTM26, Koppelwagen K9 en het weer beschikbaar zijn voor de dienst – na revisie – van rijtuig RTM AB370. Tenslotte informatie over rijtuig NS BC6 (voorheen GoTM AB21), de zichtbare stappen die gemaakt zijn voor het project Tram voor Bello en de gestarte procedure om het stationsgebouw Abbekerk-Lambertschaag te plaatsen op de gemeentelijke monumentenlijst.
    • Ruud Overweel, chef-tractie werd wegens zijn pensionering in de bloemen gezet. Hij begon zijn carrière in 1972 als vrijwilliger bij de Museumstoomtram en hij was onder meer als stoker, later stoommachinist en bij de horeca actief. Een portret op pagina 14.
    • Op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag een collage van beelden met de watervoorziening in Medemblik, met foto’s uit 1920, 1971, 2019 en 2020.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 163 juli 2020

    Gepubliceerd op: zondag 26 juli 2020

    Op 17 juli is verschenen de juli-uitgave 2020 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 163, 45e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 10,00 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt drie keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 163:

    • Directeur René van den Broeke heeft goed nieuws: “we rijden weer”, sinds begin juni na een lockdown-periode in het voorjaar vanwege de corona-crisis waarbij ook de (rail)musea op slot gingen. Op 7 juni kon het rijseizoen weer opgestart worden door de versoepeling van de maatregelen door de overheid. Daags ervoor werd proefgereden. Op 14 april zijn alle donateurs per brief geïnformeerd over de manier waarop de Museumstoomtram zich staande houdt in de coronacrisis. Een situatie die ook het museum voor grote uitdagingen stelt, voor nu en waarschijnlijk ook in de nabije toekomst. Hartverwarmend was de wijze waarop aan de oproep gehoor werd gegeven het museum te steunen met een extra donatie. Het heeft maar liefst 40.000,- euro opgebracht. Deze forse bijdrage en steun in de rug zal aangewend worden voor de restauratie van de inmiddels 100-jarige Tram voor Bello. We zullen sterker uit de strijd komen en het zal iets meer body geven om de zware winter door te komen die voor ons ligt, aldus Van den Broeke die daar nog aan toevoegt dat het geweldig is om zulke vrienden te hebben die je door dik en dun steunen. De maatregelen van de overheid blijven van kracht, ook de inmiddels ingevoerde versoepeling brengt ons nog niet terug in oude tijden….. De jaarlijkse donateursdag in september gaan we wat anders vieren. Alle donateurs krijgen een exclusieve VIP-rit per stoomtram aangeboden, die op vier dagen in september worden gehouden vanwege de opgelegde spreiding van bezoekers. Aanmelden is wel nodig. Tijdens de ritten worden de gasten geïnformeerd. Noteer de data 17, 18, 19 en 20 september (donderdag t/m zondag) en meld je aan op info@stoomtram.nl of telefonisch.
    • “Verlate start seizoen 2020”. Ze waren er klaar voor bij het museum. Na een winter hard werken, zou met ingang van 1 april de exploitatie van het rijseizoen weer van start hebben kunnen gaan. De nieuwe sporen in Medemblik lagen keurig geballast te wachten een afrondende behandeling door een stop-/schiftmachine die op 30 maart dat klusje nog zou klaren. En ook in Hoorn had men niet stilgezeten. Alle lokaalspoorrijtuigen hadden onderhoud gekregen en waren uitvoerig schoongemaakt. In de werkplaats was de nodige aandacht aan de tractiemiddelen gegeven. En “op kantoor” was men al druk bezig met het verwerken van de boekingen. Corona zorgde echter voor een onverwachte blokkade: alles werd stilgelegd en was het wachten op betere tijden. Verslag van een niet gespoord voorseizoen.
    • Motorschip Friesland was weer tijdelijk terug op de Waddenzee en sprong bij in de broodnodige spreiding van het passagiersaanbod in de veerdiensten. De extra vervoerscapaciteit was nodig voor de dienst Harlingen – Terschelling/Vlieland en werd ingehuurd door Rederij Doeksen.
    • “Motortractie bij de museumtram”. Verslag over motorrijtuig WSM 40, motorrijtuig GoTM 14 en motorloc 47, ook wel bekend onder de naam “Pluisje”.Het artikel sluit af met locomotor 288 en motorlorrie NS 78.
    • “De Tram voor Bello bestaat nog… en gaat weer rijden”. Actuele informatie over dit project en de financiering ervan op pagina 9. U kunt nog een bijdrage overmaken!
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 77 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties; een recordbedrag van ruim 84,3 miljoen euro kon verdeeld worden ! De Museumstoomtram ontving op 5 februari 2020 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2020 van de Loterij in museum Naturalis Leiden een bijdrage van € 266.619,- uit de opbrengst van 2019 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie (vorig jaar: € 258.496,-). Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • “Het NCS-ensemble van de Museumstoomtram”. In de werkplaats Hoorn wordt de bak van rijtuig GoTM21, ook onder nummer NCS AB6 ingrijpend gerestaureerd. Het rijtuig zal uiteindelijk een ensemble vormen met de nog te restaureren NCS post-bagagewagen LD5. Een historische bijdrage.
    • Een overzicht van de gehouden 19 presentaties in het kader van het Virtueel |Museum. Als je dan toch niet kunt rijden, wat bedenk je dan? Ofwel: “elk nadeel heb z’n voordeel”, zoals Johan Cruijff ons ooit voorhield.
    • “Ontwikkelingen van de collectie”. Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator doet verslag van de plannen en de stand van zaken. De Coronamaatregelen werkten ook door bij de werkzaamheden waarbij de nodige protocollen in acht genomen moesten worden. Toch valt er wat te melden. Beschreven worden de plannen en de voortgang met station Abbekerk-Lambertschaag, het project Medemblik Centraal Station, het project Herbestemming werkplaats Hoorn, de werkzaamheden aan loc LTM26, de tramrijtuigen NCS BC6 (GoTM AB21), de stand van zaken Tram voor Bello, rijtuig BC 423, koppelwagen K9 en de lokaalspoorrijtuigen Buf 501 en B60.
    • Op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag een collage van beelden met de LTM26. Nu de grote revisie van deze loc ten einde loopt, zijn enkele terugblikken op het eerdere leven van deze stoomloc na haar jaren bij de LTM op zijn plaats. Foto’s uit 1967, 1975 en tijdens de revisie in de werkplaats Hoorn.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 162 maart 2020

    Gepubliceerd op: maandag 30 maart 2020

    Op 25 maart is verschenen de maart-uitgave 2020 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 162, 45e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 10,00 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt drie keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 162:

    • Directeur René van den Broeke vraagt in zijn voorwoord aandacht hoe een monumentale spoorlijn van twintig kilometer in een snel veranderende wereld in stand kan blijven nu tal van (ruimtelijke) bedreigingen op de loer liggen: de opgave voor meer woningbouw in dit deel van Noord-Holland, de discussie over windmolenparken en toename van het verkeer met meer overwegen die de museumlijn moeten kruisen zetten extra druk op het behoud van het monumentale karakter van het museum in zijn landschappelijke omgeving. Het open karakter van de spoorweg door het West-Friese landschap dient behouden te blijven, zo is de algemene wens. Voor de bescherming van de omgeving werd een oplossing gevonden in een provinciale verordening en de Leidraad Landschap & Cultuurhistorie: “Houd de ruimte tussen de lintbebouwingen vrij van bebouwing en opgaande beplanting” staat geschreven in een structuurvisie. Maar deze doelen lijken tegenstrijdig met de andere hiervoor genoemde opgaven en belangen. Het vraagt om na te denken over een integrale visie hoe wij en onze omgeving vinden dat de museumlijn als monument behouden kan blijven. Een mooi voorbeeld is dat station Abbekerk-Lambertschaag als collectiestuk bewaard kon blijven en gerestaureerd zal worden. In 2020 staat het museum met zijn directe omgeving in het middelpunt van de belangstelling in het themajaar “Uitstappen Alstublieft”. Met zes oorspronkelijk bewaard gebleven en functionerende gebouwen langs een compleet functionerende lokaalspoorweg is dat uniek te noemen.
    • Verslag van de exploitatie in de winter 2019. De laatste rit van 2019 was op 13 december toen de geheel volgeboekte Dickens-Express werd gereden. In de week daarop volgend begon de verbouwing van het emplacement Medemblik aan de Hoornse zijde. Van 23 tot en met 29 december 2019 vonden driemaal daags de Kerstritten plaats van Hoorn naar Wognum. De tractie werd geleverd door loc 5. De Museumlijn werd in 2019 door bijna 100.000 mensen bezocht. In februari 2020 reden enkele werktreinen met materialen. Op 13 februari reden de locs 30 en 5 proefritten. Loc 5 leverde de tractie voor de van 14 tot en met 23 februari rijdende krokusvakantietrams naar Wognum. Op 28 februari reed locomotor 271 met rijtuig 61 voor leden van de Hoornse Gemeenteraad naar Wognum en terug.
    • Wat was de betekenis en herkomst van de ingeslagen tekst: “No.5657. FRIED. KRUPP. ESSEN VI 1901 NICKELSTAHL op de krukas van tramlocomotief RSTM 2.
    • Een achtergrondverhaal over de adoptie van een bank voor Bello-rijtuig BC 423, dat begint met de Hoornse handwerklerares Margaretha Eijken, overleden te Hoorn op 1 mei 1986 op ruim 110-jarige leeftijd. Ze woonde na haar pensionering vanaf haar 51ste in Bergen en had een warme band met Bello die toen nog reed en waarvan ze vaak gebruik maakte. Ze protesteerde (in 1953) met andere Bergenaren tegen de opheffing! Haar nazaten, Gerard en Anita Eijken doen verslag; het vervaardigen van banken naar oude tekeningen en deze te adopteren en daarmee een bijdrage te leveren om de tram voor Bello weer in ere te herstellen voldoet aan de wens van oud-tante Gré die bij leven al streed voor het behoud van haar geliefde tram.
    • “De Tram voor Bello bestaat nog… en gaat weer rijden”. Actuele informatie over dit project en de financiering ervan op pagina 6. U kunt nog een bijdrage overmaken!
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 77 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties; een recordbedrag van ruim 84,3 miljoen euro kon verdeeld worden ! De Museumstoomtram ontving op 5 februari 2020 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2020 van de Loterij in museum Naturalis Leiden een bijdrage van € 266.619,- uit de opbrengst van 2019 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie (vorig jaar: € 258.496,-). Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator doet verslag van diverse ontwikkelingen van de collectie. Beschreven worden de plannen met station Abbekerk-Lambertschaag, het project Medemblik Centraal Station, het project Herbestemming werkplaats Hoorn, de werkzaamheden aan loc 26, onderhoud loc 7742, de stand van zaken Tram voor Bello, rijtuig BC 423, de tramrijtuigen NSC BC6 (GoTM21) en RTM 370, locomotor 288 en overig materieel.
    • Het programma 2020 en de gevolgen van de maatregelen rond de bestrijding van het corona-virus. Inmiddels is op de website te lezen, dat het rijseizoen tot 1 juni 2020 is stil gelegd en het museum voor publiek gesloten is. Hoe het verder gaat is nog onzeker; houd de website in de gaten.
    • Op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag een collage van Toen en Nu-beelden van station Abbekerk-Lambertschaag, het op te knappen nieuwe collectiestuk.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 161 november 2019

    Gepubliceerd op: zondag 24 november 2019

    Op 21 november is verschenen de november-uitgave 2019 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 161, 44e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 10,00 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt drie keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 161:

    • Directeur René van den Broeke schrijft in zijn voorwoord, ter gelegenheid van de recente oplevering, dat rijtuig SHM 501 een indrukwekkende verschijning is met een bijzonder verhaal. Conservatoren, vrijwilligers en stagiairs van de Museumstoomtram hebben vijf jaar gewerkt aan de technische ontwikkeling en de bouw van dit eerste ”replica-rijtuig”. Rijtuig 501 is een reconstructie, gebaseerd op de rijtuigen serie C228-297 van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM). De reconstructie is financieel mogelijk gemaakt dankzij de deelnemers van de BankGiro Loterij. Een statieportretfoto laat het rijtuig in al zijn schoonheid zien.
    • “De exploitatie in de zomer en in het najaar van 2019”. Teruggeblikt wordt naar de maanden juli tot en met oktober waarin loc NS 7742 de onbetwiste hoofdrolspeelster was op de lijn Hoorn – Medemblik. Nederlands populairste stoomlocomotief “Bello” kweet zich zeer overtuigend van haar taak en werd slechts sporadisch door reserveloc 5 vervangen wanneer er regulier onderhoud moest worden uitgevoerd. Loc 26 was vanwege een grote revisie niet beschikbaar en loc 30 had de schone taak om in de zomer de tractie voor de dagelijkse rit met historische tramrijtuigen uit te voeren. Loc 6513 kwam in augustus weer op de baan en maakte van dinsdag tot en met donderdag telkens drie retourritten met trammaterieel naar Wognum in het kader van het programma “Stoomtram 1900”. Ook tramloc HTM 8 legde in augustus de nodige kilometers af. Loc 5 maakte eind augustus nog een uitstapje naar de Stoomtrein Goes-Borsele waar men om een stoomloc verlegen zat omdat de toen enige dienstvaardige loc, de 4389 “Ing. H.F. Enter” in Terneuzen acte de presence gaf tijdens de herdenking van het geallieerde Schelde-offensief in 1944. Verder enkele bijzondere evenementen, waaronder een bruidspaar dat per stoomtram naar Medemblik reisde. Locomotief 23 023 van de SSN getrokken trein had het bruidspaar en zijn gasten van Nieuwerkerk aan den IJssel naar Hoorn vervoerd.
    • “De Tram voor Bello bestaat nog… en gaat weer rijden”. Actuele informatie over dit project en de financiering ervan op pagina 6. U kunt nog een bijdrage overmaken!
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 70 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties. De Museumstoomtram ontving op 12 februari 2019 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2019 van de Loterij in Het Scheepvaartmuseum te Amsterdam een bijdrage van € 258.496,- uit de opbrengst van 2018 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie. Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • De balkonrijtuigen van de HSM. Een kort verslag over de door deze spoorwegmaatschappij in de jaren 1880-1894 bestelde 80 tweeassige rijtuigen met open balkons voor de dienst op hoofdspoorlijnen. Het grootste deel hiervan was als derdeklasse C- rijtuig ingericht, de overige waren voor de tweede klas (B) of met een post of bagage afdeling ingericht (PD, BD). Nadat er comfortabeler, vierassig hoofdspoormaterieel ter beschikking was gekomen, belandden de balkonrijtuigen in de lokaaltrein- en soms ook de tramdienst. Met het nieuwe buffetrijtuig 501 stelt de Museumstoomtram een voertuig in dienst, waarvan de uiterlijke vorm is geïnspireerd door de hoofdspoor- en balkonrijtuigen van de HSM.
    • “Basisscholen op bezoek”. Leerlingen van een groot aantal basisscholen in Hoorn en omgeving bezochten in het najaar van 2019 de Museumstoomtram. De educatieve dienst had met medewerking van gidsen een op de jonge bezoekers afgestemde rondgang door station, werkplaats en seinhuis georganiseerd. Voor veel kinderen was het de eerste kennismaking met een middel van vervoer dat op rails rijdt. De stoomtractie maakte het extra spannend.
    • Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator doet verslag van de bouw van rijtuig Buffet SHM 501. Met de aflevering en indienststelling van rijtuig Buffet 501 is weer een stap gezet in de verbetering van de presentatie van het museum. Het is de eerste zichtbare en fundamentele stap om tot een meer passende lokaalspoortrein te komen, die op termijn de rijtuigen uit Oostenrijk moeten gaan vervangen.
    • “Herfstvakantie en weekeinde van de IJzeren Eeuw”: 20 tot en met 27 oktober. Verslag van enkele evenementen met bijzonder gasten: diesellocomotief NS 2454 (Stichting Crew 2454), elektrische locomotief 1251 van Railexperts (ex NS 1215) en treinstel 273 (materieel 1946) van het Spoorwegmuseum. Fraaie foto’s met bijzondere combinaties.
    • Onderhoud en restauratie. Een overzicht wordt geven van diverse ontwikkelingen van de collectie met aandacht voor loc LTM 26, loc 7742, loc 5, het onderhoud aan de lokaalspoorrijtuigen en de lopende restauratieprojecten, rijtuig Buf 501, Tram voor Bello, rijtuig NS BC423, locomotor NS 361 en het project rond station Medemblik. Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator praat de lezer bij.
    • Op pagina 14 enkele vooraankondigingen (Dickens Express en Kerst Express) en op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag een collage van Toen en Nu-beelden met locomotiefserie NS 2400, een vertrouwde verschijning op de lokaalspoorweg Hoorn – Medemblik.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 160 juli 2019

    Gepubliceerd op: zondag 14 juli 2019

    Medio juli is verschenen de juli-uitgave 2019 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 160, 44e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 10,00 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt drie keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 160:

    • Directeur René van den Broeke schrijft in zijn voorwoord, dat “het begint met een goed idee”. Daarna komen wilskracht, doorzetting en doelgerichtheid van veel liefhebbers bij elkaar om dat idee tot werkelijkheid te maken. De Tram voor Bello begint langzaam maar zeker vorm te krijgen. En… het omvangrijke restauratieproject krijgt een vervolg. Dankzij een bijdrage van het Mondriaan Fonds kan nu ook het derde rijtuig, de NS BC455 op de rails terugkeren. Als deel van de tram, die historisch gezien achter de Bello thuis hoort. “Er komt een dag dat die tram bestaande uit de rijtuigen 423, 425, 455 met bagagewagen Dt406 achter Bello naar Medemblik vertrekt”, voorziet Van den Broeke. Geen luchtkasteel, het gaat ècht gebeuren. Het fundament wordt gelegd door aanzienlijke financiële bijdragen. Deelnemers van de BankGiro Loterij en nu ook het Mondriaan Fonds droegen bij. Ook het aantal donateurs van 1900 trekt andere fondsen over de streep om aan het project bij te dragen. Bezoekers van het tot Bello Atelier verbouwde deel van de werkplaats in Hoorn zien, dat het project langzaam maar zeker vorm begint te krijgen. Van den Broeke kan haast niet wachten, zo deelt hij mee.
    • “Herbestemming werkplaats Hoorn geeft stoomlocomotieven een toekomst”. Op pagina 4 een overzicht van de nieuwe inrichting van de werkplaats. Het herbestemmen van het werkplaatsgebouw is een belangrijke stap om te komen tot een thematisch museumpark over de geschiedenis van de stoomtram in Nederland. Het Restauratie & Herbestemmingsproject gaat van start in de zomer van 2019. De gemeente Hoorn stelde een bedrag van € 200.000,- beschikbaar om het gebouw te restaureren en te verduurzamen. De provincie Noord-Holland en het Nationaal Restauratiefonds kenden een bijdrage toe van € 470.000,-. Daarnaast maken bijdragen door de BankGiro Loterij, het Bouwfonds Cultuurfonds en het Mondriaan Fonds, het Coöperatief Dividend Fonds van de Rabo Bank en een legaat de realisatie mogelijk. Op 14 juni vond de aftrap plaats in aanwezigheid van Gedeputeerde Jack van der Hoek en Hoorns wethouder Samir Bashara.
    • “De exploitatie in het voorjaar van 2019”. Teruggeblikt wordt op het eerste half jaar, uiteraard met beeldvullende tulpenvelden op de foto’s….
    • “De Tram voor Bello bestaat nog… en gaat weer rijden”. Actuele informatie over dit project en de financiering ervan op pagina 6.
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 70 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties. De Museumstoomtram ontving op 12 februari 2019 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2019 van de Loterij in Het Scheepvaartmuseum te Amsterdam een bijdrage van € 258.496,- uit de opbrengst van 2018 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie. Directeur René van den Broeke en Chef Exploitatie Gert de Groot namen het (cheque)bedrag namens de SHM in ontvangst. Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • “Functies bij de Museumstoomtram”: werkplaatsmedewerker Jan van Son (70) is één van de zeldzame vrijwilligers die in hun beroepsleven spoorman waren. Zijn vakkennis en vooral zijn handvaardigheden komen bij de tram goed van pas. Hij werd in 2016 vrijwillig medewerker en is sindsdien de rechterhand van Piet Beentjes met wie hij zich toelegt op het onderhoud en verbouwen van motorvoertuigen. Lees meer over Jan in dit nummer.
    • “Adoptie van een bank voor een tweede klas tramrijtuig”. Gerard en Anita Eijken schrijven als nazaten hun bijzondere herinneringen over oud-tante Margaretha Eijken. Geboren op 12 november 1875 in Hoorn en overleden op 1 mei 1986, ruim 110-jaar oud. Bijzondere herinneringen aan Bergen en Alkmaar.
    • “Uitwisselingen in 2019”. Het succesvolle optreden in 2018 van het “Ome Ceesje”-motorrijtuig C 909 van de SGB aan de Museumtram Hoorn – Medemblik, werd gevolgd door een tegenbezoek. Loc HTM 8 en rijtuig AB 24 vertrokken naar Zeeland voor een gastoptreden. Op 25 mei nam het tramstel deel aan een exclusieve fotosessie voor betalende deelnemers en van 30 mei tot en met 2 juni reed het in de gewone dienst tussen Goes en Hoedekenskerke. Het levert altijd fraaie foto’s op: met de groeten uit Kwadendamme.
    • “Waar reed rijtuig SME 86”. Bart Eijkenboom schreef een artikel over het personenvervoer bij de Staatsmijnen in Limburg. In de zomer van 2018 kwam lokaalspoorrijtuig C 290 na een ingrijpende restauratie weer in dienst en kreeg de opvallende donkerrode kleur en nummer 86 van zijn eerste eigenaar terug, de Staatsmijn Emma.
    • Onderhoud en restauratie. Een overzicht wordt geven van diverse ontwikkelingen van de collectie met aandacht voor loc LTM 26, het onderhoud aan de lokaalspoorrijtuigen en de lopende restauratieprojecten, rijtuig Buf 501, rijtuig GS 22, Tram voor Bello, rijtuig NS BC423, wagens P1 en K9, loc HTM 8 en rijtuig SBM 24, locomotor NS 288 en het project rond station Medemblik. Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator praat de lezer bij.
    • Op pagina 14 enkele vooraankondigingen en op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag een collage van kleine modellen van materieel dat bij de museumtram in het groot rondrijdt.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 159 maart 2019

    Gepubliceerd op: zondag 17 maart 2019

    Medio maart is verschenen de maart-uitgave 2019 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 159, 44e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 7,50 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt vier keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 159:

    • Directeur René van den Broeke legt in zijn voorwoord uit, dat een daling van het donateursaantal een zorgelijke ontwikkeling is, die overigens ook andere railmusea treft..... Een donateursorganisatie is voor elke stichting een zeer belangrijke supporters betrokkenheid. Donateurs zijn de ambassadeurs van een stichting. Zij genereren het geld voor beheer van de collectie, restauratieprojecten en bekostiging van een eigen lijfblad. In de hoogtijdagen rond het jaar 2000 waren er bij Museumstoomtram ruim 3000 donateurs, maar anno 2019 is de situatie drastisch veranderd, teruggelopen naar zo’n 1900. Dat is jammer en heeft helaas consequenties. De lage minimumdonatie van € 7,50 kan de kosten per donateur met een kwartaalblad niet meer dekken. In 2020 wordt de minimumdonatie met € 2,50 verhoogd (en in de jaren daarna mogelijk nog iets verder) en het aantal uitgaven van De Stoomtram gaat terug van 4 naar 3 exemplaren per jaar. Alleen al de productie- en verzendkosten van het blad zijn hoger dan de huidige minimumdonatie. Dit alles is nodig om tot een verantwoorde kostenbeheersing te komen. Gelukkig nemen de objectdonaties toe: er wordt steeds vaker specifiek voor een project gedoneerd, zoals de Tram voor Bello en stoomloc NS 6513. De belangstelling voor ons rijdend railerfgoed neemt ook niet af, en er zijn gelukkig ook andere communicatiemiddelen, zoals de website en sociale media met grote groep volgers om met elkaar in contact te blijven. Tenslotte start met het seizoen 2019 een speciale donateurswervingsactie: bezoekers krijgen na afloop van hun rit informatie mee over mogelijkheden om het werk van de Museumstoomtram (blijvend) te steunen. Wie een nieuwe donateur aanbrengt wacht een verrassing. Van den Broeke wijst ook nog op het bestaan van het Genootschap Ooievaar die zeer speciale objecten ondersteunt (o.a. stoomtramloc HTM 8).
    • Een kort verslag van de exploitatie in de winter 2018 – 2019 (periode november 2018 t/m februari 2019), met o.a. de Kersttrams naar Wognum en de eerste ritten met een reizigerstram van 19 – 24 februari.
    • “Functies bij de Museumstoomtram”: BHV’er. Met meer dan 177.00 reizigers per jaar, zo’n 300 vrijwilligers en rond de 20 medewerkers in loondienst, is het voor de Museumstoomtram onontbeerlijk te kunnen beschikken over een goed opgeleide en slagvaardige groep Bedrijfshulpverleners. Zij moeten in staat zijn om in geval van een calamiteit op de stations, in de werkplaats en dienstgebouwen, in de trams en op het MS Friesland hulp te bieden aan slachtoffers en branden te helpen bussen. Een artikel over de deze bijzondere functie staat op pagina 5, met Matthé Blank, Wilco Steur, Rein Korthof, Remco van Doren, Jaap Koopmans, Marjan Mijdam, Yvonne Nieuweboer, onder leiding van ploegleider Gert de Groot. En oefening baart ervaring…
    • “Winters werk”. Tijdens de winterstop in het rijseizoen (tussen de kerstritten en de krokusvakantie) is de Dienst van Weg en Werken extra actief met werkzaamheden aan de infrastructuur. Het ingrijpende project op het emplacement Medemblik (verbetering afwatering, nieuwe en langere perrons en wijziging in het sporenplan) werd volop in uitvoering gebracht. Verder waren diverse snoeitrams (met motortractie) onderweg naar allerlei locaties waar het oprukkend groen werd beteugeld. Afknippen takken en hier en daar werd een boom omgetrokken.
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 70 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties. De Museumstoomtram ontving op 12 februari 2019 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2019 van de Loterij in Het Scheepvaartmuseum te Amsterdam een bijdrage van € 258.496,- uit de opbrengst van 2018 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie. Directeur René van den Broeke en Chef Exploitatie Gert de Groot namen het (cheque)bedrag namens de SHM in ontvangst. Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • “Einde van de steenkolenwinning in West-Europa”’. Op 4 december 2018 werden de symbolisch laatste kolen uit de mijn in Ibbenbüren gehaald. Vierenveertig jaar nadat in Zuid-Limburg de laatste Nederlandse steenkolenmijn werd gesloten, eindigde op 21 december 2018 de steenkolenwinning in West-Europa met de sluiting van de mijn Prosper-Haniel in Bottrop (Ruhrgebied). Wat betekent de beëindiging van deze fossiele brandstof voor de museumbedrijven? We zullen het met import kolen moeten doen die via de havens van Rotterdam en Amsterdam doorgevoerd worden per trein of binnenvaartschip naar Duitsland. Voorlopig zijn de kolen nog nodig, ondanks de klimaatplannen.
    • Onderhoud en restauratie. Een overzicht wordt geven van diverse ontwikkelingen van de collectie, te beginnen met het spoorproject in Medemblik. Ook aandacht voor loc LTM 26, het onderhoud aan de lokaalspoorrijtuigen en de lopende restauratieprojecten NS goederenwagen 24676, rijtuig Buf 501, Tram voor Bello, rijtuig NS BC423. Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator praat de lezer bij.
    • Op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag weer een leuk Toen en Nu’tje, een beeldvergelijking tussen drie foto’s van het station Zwaagdijk in verschillende episodes, ca 1930, 1960 en 2019. Met het gereedkomen van de vernieuwde Westfrisiaweg met spoorwegovergang, is voor de stoomtrams een einde gekomen aan de mogelijkheid om desgewenst te stoppen bij de halte Zwaagdijk. Door een wijziging in de overweginstallatie kan niet meer gestopt worden aan deze halte.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 158 december 2018

    Gepubliceerd op: zondag 23 december 2018

    Medio december is verschenen de december-uitgave 2018 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 158, 43e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 7,50 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt vier keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 158:

    • Directeur René van den Broeke probeert het antwoord te vinden waarom heden ten dage zo vele (railmuseum-)organisaties in ons land zich niet alleen staande weten te houden, maar zich ook ontwikkeld hebben in een wereld die totaal veranderde. Zo ook de Stoomtram Hoorn – Medemblik. Hoe is dat mogelijk ?, vraagt hij zich af. Eigenlijk is daar maar één antwoord op: samenwerking en bevlogenheid. Dat is wat hem van het voorbije jaar 2018 bij zal blijven. Met “twinning partner”, de Bluebell Railway, in het Engelse Sussex met werkbezoeken over en weer, met de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, met de Stoom Stichting Nederland, kwam die samenwerking tot een hoogtepunt tijdens het Bello Festival. En met de Stoomtrein Goes – Borsele die met haar replica, de omC 909 voor zijn eerste ritten op bezoek was bij de Stoomtram Hoorn – Medemblik en de Museum Buurtspoorweg met locomotief 8107 tijdens het evenement “Spoor en Tram anno 1926”. Dit bijzonder groots gebaar was onvergetelijk en onze verbondenheid is groot(s). Van den Broeke schrijft ook, dat onze rol niet alleen die van een vervoersonderneming is, dat zijn we eigenlijk niet. Er moet in de eerste plaats ruimte zijn om onze collectie goed te laten zien aan onze gasten en erover vertellen. De context uitbeelden van een periode van bijna 100 jaar geleden. De balans tussen het zijn van een museum en het bezoek aan je attractie is zeker niet de enige uitdaging die het “museumspoor” in ons land nog te wachten staat. Het is echter wel een hele belangrijke om rekening mee te houden zo aan het begin van de volgende vijftig jaar. Samenwerking en bevlogenheid: dat zal ons blijven helpen. Het zit gelukkig in de genen van onze en alle andere vrijwilligers en medewerkers. Laten we dat vooral zo houden.
    • “Fotosessie”. Een paar pagina’s met unieke momenten, sfeervolle foto’s in het afgelopen seizoen.
    • “Spoor & Tram anno 1926” Nog een terugblik op een bijzondere week eind oktober 2018. Een verslag van dit evenement vindt u ook op deze website, kijk hier.
    • “Functies bij de Museumstoomtram”. Een portret van medewerker Ton Vlaar. Allround klusser en ook actief in de rijdende dienst. Zijn structurele aanwezigheid en brede inzetbaarheid maakt Ton tot een geweldige personele back-up: hij staat altijd klaar. Wanneer bijvoorbeeld een chef-trein of stoker plotseling vervangen moet worden, kan Ton de dienst moeiteloos overnemen. Dat maakt hem tot een medewerker voor wie een passende functieomschrijving lastig te vinden is. Moet er een klus gedaan worden: vraag het Ton en het komt in orde.
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 70 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties. De Museumstoomtram ontving op 20 februari 2018 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2018 van de Loterij in de het Singer Museum in Laren een bijdrage van € 258.160,- uit de opbrengst van 2017 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie. Directeur René van den Broeke en Chef Exploitatie Gert de Groot namen het (cheque)bedrag namens de SHM in ontvangst. Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • “Motorrijtuig omC 909 en de motorrijtuigenremise Hoorn”. Een beschrijving van deze replica van de collega’s van de Stoomtrein Goes – Borsele die van 21 tot en met 28 oktober te gast was op het traject Hoorn – Medemblik tijdens de week Spoor en Tram anno 1926.
    • Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator van de museumtram-collectie beschrijft de recente stand van zaken in de ontwikkelingen van de collectie en onderhoud van de infrastructuur (baan, gebouwen en installaties).
    • Luud Albers beschrijft een onderdeel van rijtuig NS C 290 (SME 86) dat ouder is dan welk deel van het rijtuig ook: de noodremtrekker die aan de binnenkant van een der kopwanden is aangebracht. De fraaie trekker dateert van rond 1900. Een foto illustreert dit bijzondere instrument.
    • Korte terugblik op de donateurs-, Ooievaars- en HRN-dag
    • De Kerst Express rijdt weer van 24 t/m 30 december 2018. Tijdreis naar de kerstman in Wognum vanaf sprookjesachtig versierd tramstation Hoorn.
    • Op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag weer een leuk Toen en Nu’tje, een beeldvergelijking tussen twee foto’s met poserend stations- en treinpersoneel van Medemblik in 1930 (met loc 7717) en deels zichtbaar een Ome Ceesje en in 2018 als de geschiedenis met dit tafereel zich herhaalt met loc 7742.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 157 september 2018

    Gepubliceerd op: zondag 30 september 2018

    Medio september is verschenen de september-uitgave 2018 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 157, 43e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 7,50 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt vier keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 157:

    • In Memoriam. Op 24 augustus jl. overleed Frits van der Gragt, één van de grondleggers van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik in de leeftijd van bijna 88 jaar. Frits was een tramliefhebber pur sang. Een eigenschap die hij zeker ook paarde aan grote bestuurlijke kwaliteiten. Oud-directeur Jaap Nieweg herdenkt hem en refereert aan de vele verdiensten van al zijn activiteiten.
    • “Bello-Festival 2018”. Dit festival vond op twee dagen – 7 en 8 juli – plaats, maar de voorbereidingen erop duurden veel langer. Al langer dan een half jaar werd er gewerkt aan de komst van het gastmaterieel: rijtuigen van de VSM en de stoomlocs 01 1075 en 65 018 van de SSN met eigen rijtuigen. Een verslag met fraaie foto’s van grote en kleine machines die elkaar ontmoetten. De museumtramlocs 30 en GS 18, NS 6513 en NS 7742 en de locs 16 en 5 met rijtuigen van SHM en VSM reden diverse ritten. Bewegende beelden zijn te bekijken op 26 en 29 oktober a.s. om 14:15 uur op de Duitse TV-zender SWR of in de dagen ervoor op www.eisenbahn-romantiek.de
    • Zomerseizoen 2018. Een korte terugblik op het rijseizoen, dat werd uitgevoerd van 14 juli tot en met 31 augustus.
    • “Als het licht groen is, mag de locomotief doorlopen”. De maatschappelijke en educatieve rol die het Museum vervult moet niet onderschat worden. Enthousiaste kinderen bezochten op excursie het museum. Een 8-jarig Syrisch jongetje wist in aandoenlijk Nederlands uit te leggen wat het “stoplicht” voor treinen betekent: ’”de arm van het sein recht is stoppen en de arm omhoog is doorlopen". Zijn groep, en ook nog enkele andere klassen, bestond geheel uit nieuwe Nederlanders, net een paar maanden in Nederland en mede om de taal te leren op excursie.
    • “Functies bij de Museumstoomtram”. Een portret van de Medewerker Algemene Dienst, Michiel Droog. Klussen doen die onmisbaar en noodzakelijk zijn voor de bedrijfsvoering, zoals kolen scheppen.
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 70 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties. De Museumstoomtram ontving op 20 februari 2018 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2018 van de Loterij in de het Singer Museum in Laren een bijdrage van € 258.160,- uit de opbrengst van 2017 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie. Directeur René van den Broeke en Chef Exploitatie Gert de Groot namen het (cheque)bedrag namens de SHM in ontvangst. Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan interieurs, verlichting en schilderwerk. Ook het derde rijtuig, de NTM BC87 en bagagewagen Dt406 maken historisch gezien ook deel uit van de Tram voor Bello. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • “Project gasverlichting voor de Bello-rijtuigen”. Onderdeel van het project “de Tram voor Bello” is de herontwikkeling van de originele gasverlichting. In elk Bello-rijtuig waren zes zeer fraai gevormde lampen aanwezig. Vier exemplaren, voorzien van een hoge slanke voet, waren bevestigd aan het plafond van de lichtkap. Op elk balkon was een extra lamp aangebracht voorzien van een kort, houten voetstuk. Vincent van Baar beschrijft, met medewerking van Hans de Herder, Marius van Rijn en Remco van Doorn, dit niet onbelangrijke onderdeel uit vroeger tijden. De lampen gaan niet meer op vetgas branden. Om praktische redenen maar vooral vanwege de veiligheid worden ze nu uitgevoerd met een volledig uit het zicht weggewerkt LED-lampje.
    • Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator van de museumtram-collectie beschrijft hoe belangrijk wielbanden van een railvoertuig zijn. Door moderne technieken en ontwikkelingen stappen railbedrijven steeds vaker over op zogenaamde volwielen waarbij wiel en band uit één stuk bestaan. Bedrijven die de oude techniek nog kunnen uitvoeren, worden steeds schaarser. Bij de Duitse firma Reuschling (in Hattingen) kan de oude techniek nog uitgevoerd worden. Hoe dat in zijn werk gaat wordt met foto’s uitgelegd.
    • Ontwikkelingen collectie. De stand van zaken van het Onderhoud en restauraties worden door Frank van den Broeke toegelicht in een overzicht. De werkzaamheden aan de infrastructuur (baan, gebouwen en installaties) doorlopen ook tal van vernieuwingen en verbeteringen.
    • Een week bij spoor en tram anno 1926. Van 21 tot en met 28 oktober 2018 wordt de jubileumviering van de Museumstoomtram afgesloten met een museale themaweek met tal van deelnemers. Nadere informaties op de website: www.stoomtram.nl
    • Op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Het jubileumboek “Museumstoomtram Hoorn – Medemblik 1968 – 2018 – 50 jaar Verbindend” verscheen op 23 mei. Auteur Rein Korthof, onder tekstredactie van Rob Boekhout en Hans de Lange, met diverse mede-auteurs. Het is een buitengewoon fraai boekwerk geworden mede door de kwalitatieve verzorging door drukkerij DR&DV Media Services in Amsterdam. Ter aanschaffing aanbevolen: € 24,95 (afgehaald in Hoorn).
    • Op de achteromslag weer een leuk Toen en Nu’tje, een beeldvergelijking van NS-lokaalspoorrijtuig C290 op 9 augustus 1969 en het rijtuig op 13 augustus 2018, nu uitgevoerd in de kleuren van Staatsmijn Emma, dat zijn voltooiing nadert van een grondige restauratie.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).


    De Stoomtram 156 juni 2018

    Gepubliceerd op: woensdag 11 juli 2018

    Begin juli is verschenen de juni-uitgave 2018 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 156, 43e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 7,50 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt vier keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 156:

    • “50 jaar Museumstoomtram – 50 jaar verbindend - 23 mei 2018”. Het voorwoord opent met een feestje. Het jubileum en de reünie voor oud-medewerkers op 23 mei 2018 was niet alleen een historisch moment maar vooral ook een samenkomst voor de vele medewerkers van de Museumstoomtram die vol trots konden terugblikken wat in die vijftig jaar toch maar bereikt is. Het was een warme bijeenkomst in meerdere opzichten. Directeur René van den Broeke zegt in zijn voorwoord: “Het was een verjaardagsfeest zoals het moet zijn: een warm en sfeervol eerbetoon aan zoveel mensen met een passie die al vijftig jaar verbindt: onze Stoomtram”. De bijeenkomst werd gevierd op Tramstation Hoorn, in aanwezigheid van 250 medewerkers, oud-medewerkers en eregasten, waaronder Burgemeester Jan Nieuwenburg van Hoorn en Frank Streng van Medemblik. Uit handen van de burgervader van Hoorn ontving de Museumstoomtram een Eenhoornzegel voor de verdiensten die het museum voor de stad heeft gehad. Onder de aanwezigheid van de 95-jarige medewerker van het eerste uur Hans de Herder werd aansluitend locomotief 30 uit 1908 na een restauratie weer in dienst gesteld. Hans kocht de locomotief in 1967. Met deze loc en de loc 18 van de Gooische Stoomtram begon het rijdende museum in 1968. De beide burgemeesters en Hans de Herder ontvingen de eerste exemplaren van het jubileumboek “Museumstoomtram Hoorn – Medemblik 1968 – 2018 – 50 jaar Verbindend”.
    • “Stoomlocomotief 30 weer in dienst”. Een kort overzicht van de levensloop van deze stoomloc.
    • Verslag van de voorjaarsactiviteiten (april en mei).
    • “Een kijkje achter de schermen”. Jasper Nat doet verslag van de reis in maart (15 – 18) door een grote groep (56) medewerkers van het museum uit Hoorn naar de Bluebell Railway, “Twinning Partner” van de Museumstoomtram in het Engelse Sheffield Park. Het was een geslaagde en leerzame excursie onder leiding van reisleider Nick van den Hurk.
    • Frank van den Broeke, manager techniek en hoofdconservator van de museumtram-collectie geeft een overzicht van diverse restauratieprojecten van de collectie. Ook het project Tram voor Bello is goed van de grond gekomen. De productie van de draaistellen (door firma Bemo Rail uit Warmenhuizen) was een mooi huzarenstukje. In Duitsland worden de wielstellen gefabriceerd en zijn binnenkort te verwachten voor aflevering in Hoorn. Er wordt volop gewerkt aan de draaistellen, inclusief nieuwe bladveren en spiraalveren. Diverse pallets met onderdelen voor het remwerk zijn al binnengekomen. Diverse andere leveranciers zoals de firma Jillings Installatietechniek uit Hoorn leverde een grote lengte aan verzinkte stalen buis voor het luchtremwerk. En er kwam een grote gift binnen die de Tram voor Bello weer een stap dichterbij brengt. Het 3D-tekenwerk voor de reconstructie van de bakopbouw van de rijtuigen is goed toepasbaar gebleken. Meer details over dit grote restauratiewerk leest u in dit nummer.
    • De werkzaamheden aan de infrastructuur (baan, gebouwen en installaties) doorlopen ook tal van vernieuwingen en verbeteringen. De overweg Wabenstraat (zie vorige Stoomtram) is nagenoeg klaar en de installaties voor de juiste werking zijn getest. Achter de schermen worden voorbereidingen getroffen voor een groot project dat in Medemblik op stapel staat. In de winters 2018/2019 en 2019/2020 staat het vernieuwen van alle sporen op de planning. In Hoorn is de aanpassing van het werkplaatsgebouw voor het Bello-atelier afgerond. Meer nieuws in dit nummer.
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 70 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties. De Museumstoomtram ontving op 20 februari 2018 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2018 van de Loterij in de het Singer Museum in Laren een bijdrage van € 258.160,- uit de opbrengst van 2017 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie. Directeur René van den Broeke en Chef Exploitatie Gert de Groot namen het (cheque)bedrag namens de SHM in ontvangst. Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, konden de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423 daadwerkelijk van start gaan. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello
    • Gastlocomotieven van het Bello Festival. Op 7 en 8 juli 2018 werd het Bello Festival gehouden. De locomotieven 01 1075 en 65 018 waren weer aanwezig.
    • De Museumstoomtram kwam in het Duitse nieuws. Op 20 mei zond de Duitse TV-zender WDR een aflevering van het toeristische programma “Wunderschön !” uit over het noordelijke deel van Noord-Holland. In de anderhalf uur durende uitzending speelde de Museumstoomtram een prominente rol. Presentatrice Tamina Kallert reisde mee met ”Bello” naar Medemblik.
    • Het jubileumboek “Museumstoomtram Hoorn – Medemblik 1968 – 2018 – 50 jaar Verbindend” verscheen op 23 mei (zie hiervoor). Auteur Rein Korthof, onder tekstredactie van Rob Boekhout en Hans de Lange, met diverse mede-auteurs. Het is een buitengewoon fraai boekwerk geworden mede door de kwalitatieve verzorging door drukkerij DR&DV Media Services in Amsterdam. Ter aanschaffing aanbevolen: € 24,95 (afgehaald in Hoorn).
    • “Functies bij de Museumstoomtram”. Een portret van de Beheerder/verkoper Schenkingen Willem van Mazijk en Jan de Jong (en vele andere medewerkers) reizen langs modelspoorbeurzen en – manifestaties.
    • Op pagina 15 weer het gebruikelijke overzicht van schenkingen en sponsors.
    • Op de achteromslag weer een leuk Toen en Nu’tje, een beeldvergelijking van de gereviseerde loc 30 op 23 mei 2018 in Hoorn en haar zustermachine aan het werk op de kolenstortplaats van de Gasfabriek Kralingen in Rotterdam in 1907 (foto collectie Hans de Herder).

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).



























































































































    De Stoomtram 155 maart 2018

    Gepubliceerd op: zondag 11 maart 2018

    Verschenen is de maart-uitgave 2018 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 155, 43e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 7,50 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt vier keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 155:

    • “Tijdreis naar de Toekomst”. Hemelvaartsdag, 23 mei 1968. Het voorwoord opent met een historische foto: de stoomlocs 18 en 30 vertrekken met volle treinen uit Hoorn naar Medemblik. Een indrukwekkende start nu vijftig jaar geleden. We gaan het uitbundig vieren in 2018, zegt directeur René van den Broeke in zijn voorwoord. Op diverse momenten in 2018 wordt het een “spektakel waarbij we de medewerking gaan krijgen van een aantal collega-railmusea uit het land”, zo voorspelt hij. Voor het eerst zullen er acht stoomlocomotieven beschikbaar zijn voor de uitgebreide zomerdienstregeling. Meest opvallende daaronder loc 30, die vanaf 23 mei zal terugkeren in de tramdienst na enkele jaren afwezig te zijn geweest. Het Bello Festival gaan we houden in juli en er komt een themaweek in oktober waarin terug gegaan wordt in de tijd tot 1926. Het programma voor de meivakantie is klaar: de week van 28 april tot en met 6 mei staat geheel in het teken van de opening van het Bello Atelier, met een prachtige en interactieve route door de werkplaats. Het sluitstuk van de blik op de toekomst wordt Hemelvaartsdag 10 mei met fraaie verrassingen. En… voor oud-medewerkers wordt een reünie georganiseerd, uiteraard op 23 mei 2018. Het volledige jubileumprogramma staat vermeld op pagina 14.
    • “50 jaar Museumstoomtram – 50 jaar verbindend”. Was het een roeping…een uit de hand gelopen hobby…een verslaving…. of een vooruitziende blik?” Twee medewerkers van het eerste uur hebben hun ervaringen uit de begintijd van het museum verwoord: Rein Korthof en Rien Brus delen hun ervaringen met de lezer. Er komt ook een 120 bladzijden omvattende jubileumpublicatie die op 23 mei zal verschijnen. De geschiedenis begint op 23 mei 1968 als de stoomlocs 18 en 30 voor het eerst een trein vol NVBS-leden vervoeren van Hoorn naar Medemblik. Het markeerde het begin van tal van (latere) museumspoorlijnen in Nederland. De tijdgeest en vooral de kracht van enkele visionairs besefte vanaf dat moment, dat het rijdend railerfgoed gewaardeerd moest worden. Vooral wat naar de sloper dreigde te verdwijnen of (lokale) tram- en spoorlijnen die in de jaren vijftig en zestig opgeheven werden, vormden de motivatie die (voor een deel) te willen bewaren als historisch cultuurgoed. Tevens begon in die jaren het zeer omvangrijke restauratiewerk van wat uit de voorgaande jaren nog gered was (kon worden) van de gang naar de sloper. Vijftig jaar verbindend is het thema daar nu aandacht aan te besteden. Het Gouden Jubileumprogramma voor 2018 zal menige bezoeker verrassen! Houd vooral ook de website en facebookpagina in de gaten voor verdere informaties.
    • “Dieselend de winter door”. De laatste reizigerstram van 2017 reed op 30 december en de eerste van 2018 op 27 februari. In de tussenliggende tijd stonden de stoomlocomotieven op stal. Maar met dieseltractie werden toch tal van (onderhouds)klussen uitgevoerd. Een korte impressie is te lezen op pagina 6.
    • Enkele lopende restauratieprojecten in de werkplaats naderen zichtbaar de eindfase. Dat geeft ruimte om voorbereidingen te treffen om nieuwe projecten te starten. Een uitgebreid verslag geeft een overzicht van het onderhanden zijnde werk.
    • Voor de infrastructuur werden grote inspanningen gepleegd om de spoorbaan weer in uitstekende conditie te krijgen voor het nieuwe rijseizoen. Op diverse plekken zijn werkzaamheden uitgevoerd, o.a. in Opperdoes en in Medemblik. Aan de Zwaagdijk werd een gereviseerde brug teruggeplaatst. De overweg Wabenstraat in Hoorn werd omgebouwd naar een overweg met hele spoorbomen. En dit alles met bijkomende voorzieningen in de beveiliging. En er zit, na een lange aanloop en stilte weer schot in het project N23/Westfrisiaweg: een omvangrijk project voor het verbreden van de Provinciale weg tussen Alkmaar, Hoorn en Enkhuizen, met gevolgen voor de overweg. U leest er meer over in deze uitgave. Frank van den Broeke, Manager techniek/Hoofdconservator praat u bij over de voortgang van de werkzaamheden aan spoorbaan en aan de diverse collectiestukken.
    • De BankGiro Loterij steunt de Museumstoomtram alweer heel wat jaren. De BankGiro Loterij steunt culturele instellingen die werken aan het behoud van cultuur in Nederland. De Museumstoomtram Hoorn - Medemblik prijst zich gelukkig tot één van de 70 culturele organisaties te behoren aan wie geldelijke steun wordt gegeven. De BankGiro Loterij is dé cultuurloterij van Nederland. Jaarlijks worden vele tientallen miljoenen uitgekeerd aan musea en andere cultuurinstellingen voor de ontwikkeling en behoud van hun collecties. De Museumstoomtram ontving op 20 februari 2018 tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala 2018 van de Loterij in de het Singer Museum in Laren een bijdrage van € 258.160,- uit de opbrengst van 2017 als partner van de loterij voor de ontwikkeling van de collectie. Directeur René van den Broeke en Chef Exploitatie Gert de Groot namen het (cheque)bedrag namens de SHM in ontvangst. Met deze bijdrage èn het eerder al ontvangen bedrag van € 580.000,-, de Extra Project Bijdrage als startkapitaal en andere ontvangen toezeggingen, kon recent gestart worden met de werkzaamheden aan Bello-rijtuig NS BC423. In een later stadium volgt rijtuig NS BC425. Loc 7742 en tram vertegenwoordigen de tram zoals die tot 1955 achter Bello hebben gereden en hebben als historisch ensemble de hoogste A-status in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Het project is ook te volgen op de speciale Facebookpagina: www.facebook.com/tramvoorbello.
    • Kent u Wilco Steur al? In de artikelserie “Functies bij de Museumstoomtram” een portret van de medewerker Algemene Dienst. Op vele terreinen actief: als groenverzorger die de groenvoorziening op de stations verzorgt, bij het stukgoederenvervoer acteert, rijtuigen schoonmaakt, stoomlocomotieven stookt en deel uitmaakt van de bedrijfshulpverlening (BHV). Kortom, een onmisbare duizendpoot. Populair ook bij de talloze bezoekers uit Azië….. vanwege de fraaie tulpenbedden op de stations. Een door collega’s gewaardeerd medewerker.
    • Start van het Project Bijenbermen. Kinderen van basisschool Parcival in Hoorn en wethouder Samir Bashara van de gemeente Hoorn zaaiden vorig jaar op 27 september bijenbloemen in op een stuk grond naast de werkplaats van de Museumstoomtram. Dit werd het begin van de aanleg van een bloeiend lint van bijenbermen langs de museumlijn. De Museumstoomtram werkt graag mee aan het initiatief van de Bee-Foundation om bijenbermen langs het spoor te creëren. In 2018 wordt een strook berm van 3500 m2 bij Blokker omgevormd tot bijenberm. Wie mee wil doen met een sponsoring voor aanleg en ontwikkeling, kijk op de website www.bee-foundation.nl
    • Op de achteromslag weer een leuk Toen en Nu’tje, een beeldvergelijking van het stationsgebouw van Wieringerwaard van de vroegere Stoomtramweg-Maatschappij “West-Friesland”. Het gebouw bestaat heden ten dage nog steeds en wordt door de huidige bewoners geheel gerestaureerd.

    In dit nummer veel foto’s. Steun de SHM en ervaar zelf dit cultuurhistorisch rijdend erfgoed!

    Deze website steunt de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (via de ANBI-regeling, laat de fiscus meebetalen!).










    De Stoomtram 154 december 2017

    Gepubliceerd op: zaterdag 23 december 2017

    Verschenen is de december-uitgave 2017 van de Periodiek van de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik, nummer 154, 42e jaargang (ISSN-nummer: 1382-8770). Steun de Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) en word nieuwe donateur vanaf € 7,50 per jaar (meer mag ook) t.n.v. Stichting Beheer Museumstoomtram. Bankrekening: IBAN: NL89 INGB 0003 8208 00. De Stoomtram verschijnt vier keer per jaar en wordt gratis toegezonden aan donateurs van de Stichting.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik is het Geregistreerde Museum, dat de geschiedenis belicht van de stoomtram in Nederland en de rol die het plattelandsrailvervoer in de ontwikkeling van ons land tussen 1879 en 1966 heeft gespeeld. De Museumstoomtram verwerft, restaureert en beheert daartoe een collectie, die in zijn geheel dit beeld vertegenwoordigt. Deze collectie, met authentiek Nederlands stoomtrammaterieel, de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik met de gebouwen, seininrichtingen, voorwerpen en documentatie vormt de basis voor een historisch verantwoorde en toeristisch attractieve presentatie. In deze presentatie wordt het tijdsbeeld anno 1926 als leidraad gebruikt. De SHM is gevestigd in Hoorn waar ook de werkplaats is.

    Nieuwsgierig geworden? Neem contact op met de Museumstoomtram, Postbus 137 – 1620 AC Hoorn of bezoek de website: http://www.museumstoomtram.nl/ of kijk op dèze site bij het thema: Nederland > pagina’s SHM of TS (Tramweg Stichting, de voorloper van de SHM). Een ritje over de lokaalspoorlijn is nog veel leuker. Deze spoorlijn maakt onderdeel uit van de historische driehoek Hoorn – Medemblik – Enkhuizen. Meer informatie op de website van de Museumstoomtrein.

    De Museumstoomtram Hoorn – Medemblik wordt gesteund door tal van bedrijven, overheden en fondsen.

    Uit de inhoud van nummer 154:

    • “Naar een presentatieplan voor de collectie”: de collectie en het presenteren ervan als eenheid van het levende museum. Het vaststellen van wat er rijdt en dus wat de bezoekers wel of niet te zien krijgen, is een grote uitdaging, zegt directeur René van den Broeke in zijn voorwoord. Rijtuigen kun je nooit genoeg hebben zo lijkt het. Maar niet iedere gerestaureerde stoomlocomotief kan voor iedere tram worden geplaatst. Het gevolg is, dat sommige interessante voertuigen soms vaak en soms juist (te) weinig op de baan te zien zijn. Bij de keuze voor de restauratie van een object wordt naast de staat van het object gekeken naar de historische betekenis: het verhaal dat het object te vertellen heeft en in toenemende mate ook naar de mogelijkheden het voertuig goed te kunnen presenteren en te laten rijden. Een presentatieplan is dus nodig en wenselijk, aldus Van den Broeke. In 2018, het jaar waarin het museum 50 jaar bestaat, zullen alle stoomlocs op een of ander moment in actie te zien zijn. In het presentatieplan zal onder andere de keuze worden vastgelegd welke locomotieven in een bepaald jaar rijdend of statisch worden gepresenteerd of in dat jaar worden geconserveerd.
    • “1968 – 2018, vijftig jaar museumstoomtram Hoorn - Medemblik”. De geschiedenis begint op 23 mei 1968 als de stoomlocs 18 en 30 voor het eerst een trein vol NVBS-leden vervoeren van Hoorn naar Medemblik. Het markeerde het begin van tal van (latere) museumspoorlijnen in Nederland. De tijdgeest en vooral de kracht van enkele visionairs besefte vanaf dat moment, dat het rijdend railerfgoed gewaardeerd moest worden. Vooral wat naar de sloper dreigde te verdwijnen of (lokale) tram- en spoorlijnen die in de jaren vijftig en zestig opgeheven werden, vormden de motivatie die (voor een deel) te willen bewaren als historisch cultuurgoed. Tevens begon in die jaren het zeer omvangrijke restauratiewerk van wat uit de voorgaande jaren nog gered was (kon worden) van de gang naar de sloper. Vijftig jaar verbindend is het thema daar nu aandacht aan te besteden. Het Gouden Jubileumprogramma voor 2018 begint met een klein overzicht van de plannen. In volgende nummers van De Stoomtram en via de website en facebookpagina zullen verder informaties bekend gemaakt worden.
    • “Exploitatie in het najaar van 2017”. Een kort overzicht van activiteiten die na de drukke zomermaanden nog het vermelden waard zijn.
    • Kent u Julia Aker al? In de artikelserie “Functies bij de Museumstoomtram” een portret van de teamleider Administratie en Verkoop bij de museumstoomtram. Medewerkster “achter de schermen”, maar af en toe ook in actie in het kader van promotiegesprekken met klanten in het station Hoorn.
    • “Verbinden van collecties”. Onder deze noemer was stoomloc NS 7742 op reis over het lokaalspoor. Ter ere van het 50 jarige jubileum van de Museum Buurt Spoorweg (MBS) was locomotief NS 7742 gedurende een aantal weekenden te gast in Haaksbergen. Dat leverde bijzondere foto’s op. Een terugblik op een aantal weekenden vol mooie herinneringen. Loc NS 7742 nam ook deel aan de viering van 25 jaar Museumlijn STAR. Loc NS 6513 stond